Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2018 r., I FZ 292/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2018 r., I FZ 292/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2509/17 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2509/17 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 10 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2509/17, działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną M. R. (dalej: strona lub skarżący) od wyroku tego Sądu z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2509/17, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ odwoławczy) z 13 czerwca 2017 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. [...] z 20 lutego 2017 r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym:

3 Pismem z 26 czerwca 2015 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wspomnianą powyżej decyzję organu odwoławczego. Wyrokiem z 19 czerwca 2018 r., III SA/Wa 2509/17, Sąd skargę tę oddalił. Następnie pismem z 7 sierpnia 2018 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego orzeczenia. Dokonując wstępnej kontroli dopuszczalności skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji uznał, że zawiera ona braki formalne niedające się usunąć (brak podstaw kasacyjnych), w związku z czym postanowieniem z 10 sierpnia 2018 r. skargę kasacyjną strony odrzucił.

4 Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, żądając w nim uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia strona wywiodła, że wyrok Sądu pierwszej instancji, zaskarżony wniesioną przez nią skargą kasacyjną, nie rozpatrzył istoty sprawy (tj. kwestii związanych z brakiem doręczenia stronie protokołu kontroli i wpływu tej okoliczności na bieg postępowania podatkowego zakończonego decyzją organu odwoławczego), co powoduje brak możliwości zastosowania rygoru w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej. W konsekwencji odrzucenie skargi kasacyjnej jest dotknięte nadmiernym rygoryzmem.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić.

7 Na wstępie zauważyć należy, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący w zasadzie nie zawarł żadnych zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Do podjętego przez ten Sąd rozstrzygnięcia odnosi się bowiem wyłącznie stwierdzenie, że: "(...)odrzucenie skargi kasacyjnej jest dotknięte nadmiernym rygoryzmem (...)", a i to - jak wynika z treści zażalenia - nie jest własna ocena skarżącego co do stanu niniejszej sprawy, ale pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w orzeczeniu z 23 listopada 2005 r., I OSK 133/05 (CBOSA), przywołany w sposób całkowicie oderwany od kontekstu faktycznego, w jakim został wyartykułowany.

8 Wskazać w związku z tym należy, co podkreślił również Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: (1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; (2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; (3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

9 Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno przy tym szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego ich określenia oraz uzasadnienia, które wskazywać będzie na trafność sformułowanych zarzutów.

10 Zgodnie z art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

11 Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przywołany przepis wyraźnie przesądza, że w przypadku braków skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 176 § 1 pkt 1 i 3 oraz w § 2 p.p.s.a. (brak oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; brak jednego z wymagań przewidzianego dla pisma strony w postępowaniu sądowym lub brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy) należy w pierwszej kolejności wszcząć procedurę zmierzającą do ich usunięcia, tj. wezwać stronę do usunięcia tych braków skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, a dopiero w sytuacji bezskutecznego upływu zakreślonego terminu można odrzucić skargę kasacyjną.

12 Z treści art. 177a w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane wyżej elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia pismo procesowe wciąż jest skargą kasacyjną. Rygoryzm w tym zakresie wydaje się uzasadniony wysokim stopniem formalizacji skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, służącym precyzyjnemu ustaleniu zakresu sprawy przedstawianej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Wyd. 7, Warszawa 2018). .

13 W rozpoznawanej sprawie strona wnosząc skargę kasacyjną nie wskazała w ogóle naruszenia jakich przepisów prawa materialnego, czy procesowego dopuścił się jej zdaniem Sąd pierwszej instancji. Stwierdziła jedynie, że Sąd ten nie rozpoznał istoty sprawy, uzasadniając to stwierdzenie argumentacją zasadniczo analogiczną, jak obecnie w zażaleniu, a skupiającą się na braku prawidłowego zakończenia przeprowadzonej wobec niej kontroli podatkowej.

14 Tym samym zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie zawarł we wniesionym środku odwoławczym podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 174 p.p.s.a., w konsekwencji czego prawidłowo zastosował w sprawie art. 178 w zw. z art. 177a p.p.s.a., odrzucając skargę kasacyjną strony.

15 Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.