Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2023 r., I FZ 225/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2023 r., I FZ 225/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. W. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 538/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty i marzec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach działając w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn zm.; dalej: P.p.s.a.) zarządził dochodzenie w celu sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. D. W. (dalej: Skarżący) na wezwanie Sądu wskazał bowiem kwotę 275.841,00 zł, natomiast Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę jako wartość przedmiotu zaskarżenia podał kwotę 416.898,00 zł.

3 W konsekwencji zarządzeniem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 538/23, Przewodniczący ustalił tę wartość na 416.898 zł. przyjmując wyliczenia organu zawarte w odpowiedzi na skargę.

4 Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 538/23 wezwano Skarżącego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.169 zł, wskazując na zastosowanie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535 dalej: rozporządzenie o wpisach).

5 Na powyższe zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego Skarżący pismem z 8 czerwca 2023 r. złożył zażalenie. W zażaleniu zarzucił naruszenie art. 216 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że należnością pieniężną jest podatek naliczony wynikający z kwestionowanych faktur, który jest elementem konstrukcyjnym podatku, a nie zobowiązaniem podatkowym zatem nieprawidłowe jest traktowanie go jako należności pieniężnej stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym domagał się uchylenia tego zarządzenia i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 275.841 zł.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

8 Należało odnotować, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a w każdym piśmie wszczynającym tego rodzaju postępowanie strona ma obowiązek podać "wartość przedmiotu zaskarżenia", jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty; jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia" (zob. art. 230 § 1 w związku z art. 215 i art. 216 P.p.s.a.).

9 Tak sformułowane przepisy przy literalnym odczytaniu budzą pewne wątpliwości, gdyż przedmiotem zaskarżenia nigdy nie są bezpośrednio należności pieniężne, lecz wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a., mogące dotyczyć tego rodzaju należności. Z tej przyczyny zwrot "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć kontekstowo, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a.

10 Prawodawca legislacyjnie o wiele zręczniej wypowiedział się w powyższej materii w rozporządzeniu o wpisach. W jego § 1 prawidłowo wskazano, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem".

11 Treść powołanych przepisów nakazuje wyliczenie wpisu według wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Niemniej jednak nie można zapominać, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która stanowi faktyczny przedmiot sporu zakreślony wniesioną skargą. Takie rozumienie wspomnianych przepisów wnika z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24).

12 Powyższe nie oznacza przy tym, że sąd administracyjny jest bezwzględnie związany wskazaną przez Skarżącego wartością, czy sposobem wyliczenia wpisu stosunkowego. Przepis art. 218 P.p.s.a. daje przewodniczącemu kompetencję do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia (w drodze dochodzenia) i ewentualnego ustalenia jej w innej wysokości od podanej w skardze. To z kolei może skutkować określeniem wpisu od pisma (np. skargi) w kwocie innej od zakładanej przez wnoszącego pismo.

13 W niniejszej sprawie przedmiotem skargi złożonej przez Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach była decyzja Dyrektora IAS z 25 stycznia 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 16 października 2020 r. Decyzja ta określała rozliczenie w podatku VAT za styczeń, luty i marzec 2015 r. odmiennie niż deklarował Skarżący. Powodem jej wydania było zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku wykazanego w fakturach pochodzących od niektórych podmiotów.

14 W kontekście powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu, obliczając wysokość wpisu sądowego od skargi, uwzględnił wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 416.898 zł. Mianowicie wartość tę wyliczył jako sumę podatku naliczonego z faktur kwestionowanych przez organ, a co do których Skarżący uważał, że powinien zachować prawo do odliczenia i tego się domagał w złożonej skardze. Przyjęta wartość miała odzwierciedlenie w treści decyzji Dyrektora IAS z 25 stycznia 2023 r. Wartość ta była prawidłowa i najbardziej oddawała za zakres, który uczyniono przedmiotem sporu w ramach zaskarżenia decyzji w sprawie dotyczącej podatku VAT za wspomniane okresy rozliczeniowe.

15 Natomiast kwota "w.p.z." podana przez Skarżącego w skardze stanowiła sumę określonych w decyzji zobowiązań podatkowych. Ich jednak wysokość z uwagi na specyficzny sposób rozliczania podatku VAT (podatek naliczony / podatek należny / kwota do zwrotu / kwota do przeniesienia / kwota zobowiązania) nie była determinowana wyłącznie spornymi fakturami, lecz całym ciągiem rozliczeń przypadających na dany okres miesięczny. Z tego powodu nie mogła stanowić miarodajnego punktu odniesienia w sprawie niniejszej.

16 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a. oddalił zażalenie jako niezasadne.