Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2023 r., I FZ 204/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2023 r., I FZ 204/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 620/22 o odmówieniu przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 5 września 2022 r. nr 0601-IOV-1.4103.64.2021.21 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 23 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. P. (dalej: "Skarżący") przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 5 września 2022 r.

3 Zarządzeniem z 23 listopada 2022 r. Skarżący został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania braków formalnych skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone do Skarżącego w 16 grudnia 2022 r. Brak formalny nie został uzupełniony, wobec czego skarga została odrzucona postanowieniem z 12 stycznia 2023 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego. Wskazywał, że jednocześnie pozyskiwał szereg dokumentów, jakie miał przedłożyć w innej sprawie w związku z postępowaniem w przedmiocie prawa pomocy. Zaznaczył, że sprawa miała miejsce w okresie przedświątecznym, w tamtym czasie on i jego rodzina byli wzywani przez organy ścigania na przesłuchania. Jak stwierdził, w całym zamieszaniu spowodowanym przede wszystkim mnogością spraw podatkowych i sądowych - zagubił wezwanie i nie mógł na nie odpowiedzieć.

4 Pismem z dnia 7 lutego 2023 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskiem przesłał on również odpowiedź na zobowiązanie WSA w Lublinie z 23 listopada 2022 r.

5 Sąd pierwszej instancji przedmiotowym postanowieniem z 23 marca 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

6 Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Lublinie.

7 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił on naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez odmowę przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej ma charakter wnioskowy. Sąd administracyjny nie jest władny podjąć żadnych działań w tym zakresie z urzędu. Ponadto (co podkreślił NSA w postanowieniu z 6 lipca 2011 r., II FZ 320/11), rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, sąd jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia przede wszystkim na podstawie treści wniosku (podniesionych tam okoliczności faktycznych i racji prawnych) oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy.

11 Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 179/12).

12 W treści uzasadnienia zażalenia Skarżący wskazał, że sprawa miała miejsce w okresie przedświątecznym, nadto w tamtym czasie on i jego rodzina byli wzywani przez organy ścigania na przesłuchania. Skarżący zaznaczył, że w całym zamieszaniu spowodowanym przede wszystkim mnogością spraw podatkowych i sądowych - zagubił wezwanie i nie mógł na nie odpowiedzieć.

13 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia, albowiem ze wskazanych powyżej okoliczności, nie wynika by w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu. Sam fakt zagubienia stosownego wezwania przez Skarżącego, co w rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane, świadczy o niedbalstwie istniejącym po stronie Skarżącego. Zagubienie obarcza swymi skutkami podmiot, który zagubił stosowny dokument lub dokumenty. Tłumaczenie się przez Skarżącego dużą ilością spraw nie jest okolicznością, która wpływa na ocenę zaistniałej sytuacji, podobnie jak to, że w innych prowadzonych wobec niego sprawach zostało mu przyznane prawo pomocy. Skarżący w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uprawdopodobnił braku winy ze swojej strony, ograniczając się jedynie do powtórzenia swojej wcześniejszej argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu.

14 W tym stanie faktycznym, WSA w Lublinie był zobligowany odrzucić skargę Skarżącego zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bowiem termin na uzupełnienie braków formalnych skargi minął. Należy bowiem zaznaczyć, że cytowany wyżej przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawiera wyjątków, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

15 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.