Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r., I FZ 184/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r., I FZ 184/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 313/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia 17 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2017 r. do marca 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 313/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. F.(dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z 17 lutego 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2017 r. do marca 2018 r.

3 2. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej Przewodniczący Wydziału) z 5 czerwca 2023 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 12.850 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.

4 3. Postanowieniem z 24 października 2023 r., sygn. akt I SPP/Po 112/23 Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 11 sierpnia 2023 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Następnie postanowieniem z 13 lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie z 14 listopada 2023 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

5 4. Kolejno zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 5 marca 2024 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 5 czerwca 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

6 W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu od skargi skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania skarżącemu 25 marca 2024 r., wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Powyższe skutkowało odrzuceniem skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

7 5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości.

8 5.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że skarżący nie miał obowiązku ich uzupełnienia przez uiszczenie wpisu sądowego, gdyż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został dotychczas merytorycznie rozpoznany.

9 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 6.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.

12 W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

13 6.3. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które czasowo zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego.

14 Wyjaśnienia przy tym wymaga, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego i przewidziane w art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konsekwencje jego nieuiszczenia.

15 Innymi słowy; kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści ponownego wezwania do uiszczenia wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Nieuiszczenie wpisu przez skarżącego w terminie wskazanym w wezwaniu sądu dokonanym po prawomocnym rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy, powoduje w konsekwencji, że skarga, jako nieopłacona podlega odrzuceniu (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, z 22 lipca 2010r., sygn. akt II FSK 1349/10, z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II Fz 122/11, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

16 6.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy zakończyło się 24 października 2023 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 11 sierpnia 2023 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

17 Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącego do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący pomimo skutecznego doręczenia 25 marca 2024 r. wezwania nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi.

18 Skoro zatem należny wpis od skargi, mimo wezwania, nie został przez skarżącego uiszczony w wyznaczonym przez Sąd pierwszej instancji terminie, co jest okolicznością bezsporną, to zasadnie Sąd ten postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

19 6.5. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

20 -----------------------

21 2