Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., I FZ 16/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2009 r., I FZ 16/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 694/08 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi A. z siedzibą w L. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 stycznia 2008 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku tego Sądu z dnia 29 sierpnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 694/08, uchylającego zaskarżone przez A. z siedzibą w L. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 stycznia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług.

3 W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej w W., będącego radcą prawnym. Pełnomocnik uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł, podczas gdy na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej "rozporządzenie Rady Ministrów") powinien był uiścić wpis stały w wysokości 750 zł (3 x 250 zł), jako że zaskarżonym wyrokiem Sąd rozstrzygnął trzy odrębne sprawy sądowoadministracyjne.

4 Ponieważ na mocy art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej, WSA postanowił o odrzuceniu nieprawidłowo opłaconej skargi kasacyjnej organu.

5 Na powyższe postanowienie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

6 W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik organu podnosił, że przepis art. 221 p.p.s.a. w zakresie, w jakim obciąża radców prawnych obowiązkiem opłacania wnoszonych pism, które podlegają opłacie stałej, bez konieczności uprzedniego wezwania do uiszczenia opłaty, nie dotyczy radców prawnych wykonujących zawód w ramach stosunku pracy, co wynika z art. 9 ust. 4 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.).

7 Zdaniem autora zażalenia z treści tych przepisów wynika, że treścią stosunku pracy jest udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe (to ostatnie dotyczy występowania przed sądami i urzędami na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę). Z powyższego wynika, że treścią tego stosunku nie może być uiszczanie opłat stałych od pism. Obowiązkiem tym, a co za tym idzie, konsekwencjami wynikającymi z art. 221 p.p.s.a. obciążeni są radcy prawni wykonujący swój zawód w innych niż stosunek pracy formach wykonywania zawodu określonych w art. 8 ustawy o radcach prawnych.

8 W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w przypadku, gdy z pismem skierowanym do Sądu występuje strona reprezentowana przez jej pracownika - radcę prawnego - właściwy tryb postępowania określa art. 220 § 1 p.p.s.a.

9 M. S. i R. G. wnieśli odpowiedź na zażalenie organu, wnioskując o utrzymanie w mocy postanowienia WSA z dnia 26 listopada 2008 r. jako całkowicie zasadnego i wydanego na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca przewidział możliwość wezwania wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, jednakże przepis ten nie ma zastosowania do pism podlegających opłacie stałej. Postępowanie w sprawie nienależycie opłaconego pisma, podlegającego opłacie stałej zostało bowiem uregulowane w przepisie art. 221 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

13 Komentowany przepis odnosi się do adwokatów i radców prawnych będących pełnomocnikami procesowymi i w tym charakterze występujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Radcą prawnym w rozumieniu tego przepisu jest osoba wpisana na listę radców prawnych, wykonująca zawód w formach określonych w art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), a więc wykonująca również zawód radcy prawnego w ramach stosunku pracy.

14 Podkreślić należy, że przepis art. 221 p.p.s.a. nie zawiera żadnych ograniczeń w tym zakresie, a prezentowanej w zażaleniu odmiennej wykładni nie uzasadnia argumentacja wywiedziona z art. 9 ust. 4 i z art. 7 ustawy o radcach prawnych. Przewidziana w art. 7 tej ustawy definicja pomocy prawnej zawiera jedynie przykładowe wyliczenie czynności radcy prawnego, w tym zastępstwo procesowe, które niewątpliwie obejmuje również wynikający z przepisu art. 221 p.p.s.a. obowiązek uiszczenia opłaty, jeżeli pismo wnoszone przez radcę prawnego podlega opłacie stałej. Taka wykładnia omawianego przepisu nie pozostaje w kolizji z treścią powołanego w zażaleniu przepisu art. 9 ust. 4 ustawy o radcach prawnych, ponieważ obowiązek ten nie może być kwalifikowany jako polecenie wykonywania czynności wykraczających poza zakres pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 548/08).

15 W niniejszej sprawie r. pr. J. D. był umocowany do reprezentowania Dyrektora Izby Skarbowej w W. "przed Sądami oraz innymi organami orzekającymi i egzekucyjnymi" (k. 27, 54 i 74 akt WSA). Wniósł on skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., występując w charakterze pełnomocnika procesowego strony. Skarga kasacyjna w tej sprawie podlegała wpisowi stałemu, który powinien być uiszczony bez wezwania. Wobec tego, że wpis nie został uiszczony w prawidłowej wysokości przy wniesieniu skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postąpił prawidłowo odrzucając skargę kasacyjną na podstawie art. 221 p.p.s.a.

16 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.

17 Odnośnie zgłoszonego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania trzeba wskazać, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 oraz art. 204 tej ustawy. A zatem wniosek o zwrot kosztów zawarty w zażaleniu nie może zostać uwzględniony (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt FZ 504/04, niepubl.)