Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r., I FZ 136/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r., I FZ 136/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 464/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 grudnia 2018 r., nr 2401-IOV2_.4103.252.2018.DM 2401-IOV1_.4103.61.2018 DM 2401-IOV1.4103.144.2018.DM w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

Uzasadnienie

2 I FZ 136/22

UZASADNIENIE

3 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 464/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił G. sp. z o.o. w C. (dalej: skarżąca lub spółka) przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r.

4 Z uzasadnienia postanowienia wynika, że na podstawie zarządzenia z dnia 8 września 2020 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez podpisanie wniosku lub złożenie jego podpisanego egzemplarza w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie skarżącą wezwano do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Przesyłka została doręczona w dniu 14 września 2020 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku upłynął bezskutecznie, stąd Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu z dnia 27 października 2020 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. skarżąca wniosła zażalenie na to zarządzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Według spółki jeśli wniosek miał jakieś braki, to ona o nich nie wiedziała do momentu otrzymania zarządzenia z dnia 27 października 2020 r. Spółka wskazała, że otrzymała jedynie wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie z dnia 27 października 2020 r.

5 Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), wskazał, że wyłącza możliwość przywrócenia terminu wina w jego uchybieniu, a dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie.

6 Zdaniem sądu spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odwoływanie się do niewiedzy o brakach wniosku nie mogło odnieść zamierzonego skutku, kwestia braku w kopercie wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku została już bowiem oceniona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2021 r., I FZ 116/21, gdzie uznano, że doręczenie wezwania było skuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że upoważniony pracownik pokwitował odbiór przesyłki z sądu, nie wskazując, że jest ona niekompletna (jej zawartość nie odpowiada opisowi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości przeczyłoby sensowi potwierdzenia jej odbioru, w każdym bowiem przypadku odbiorca mógłby podnosić, że otrzymał inne pismo niż wysłane, lub jedynie część pism wyszczególnionych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Sąd zaznaczył, że nawet gdyby przyjąć, że wezwania nie było, to przy zachowaniu odpowiedniej staranności w organizacji swojej pracy, upoważniony pracownik (odpowiedzialny za odbiór korespondencji) powinien był - w przypadku stwierdzenia niezgodności między zawartością przesyłki a zwrotnym potwierdzeniem odbioru - wyjaśnić powstałą rozbieżność. Sąd uznał w związku z tym, że w sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a zatem brak było podstaw do jego przywrócenia.

7 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Według spółki sąd błędnie ocenił sprawę, gdyż zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu. Spółka nie ze swojej winy nie dokonała czynności w terminie, gdyż nie wiedziała – i nie mogła wiedzieć – że jej wniosek był dotknięty jakimikolwiek brakami. Braki te nie były spółce nigdy sygnalizowane, nie można więc przypisać jej jakiejkolwiek winy w ich nieuzupełnieniu w terminie.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 W okolicznościach sprawy podstawowe znaczenie ma przypomnienie, że w toku postępowania wpadkowego w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, nie można skutecznie podnosić, że termin nie został uchybiony. W sprawie oznacza to, że bezskuteczne są próby kwestionowania doręczenia spółce wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zagadnienie to zostało ostatecznie przesądzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2021 r., I FZ 116/21, i nie może być obecnie ponownie analizowane. Wskazanym postanowieniem Sąd oddalił zażalenie spółki na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 października 2020 r., wskazując jednoznacznie, że skarżącej doręczono wezwanie do podpisania wniosku lub przedłożenia podpisanego egzemplarza tego wniosku, którego to wezwania spółka nie wypełniła. Ustaleniem tym związany jest zarówno sąd pierwszej instancji rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu, jak i Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygający niniejsze zażalenie.

11 W swym zażaleniu spółka w dalszym ciągu podnosi swą niewiedzę o braku formalnym wniosku i skierowanym do niej wezwaniu do uzupełnienia tego braku. Ponieważ kwestia prawidłowości doręczenia spółce wezwania pozostaje poza rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania, należy się zgodzić z sądem pierwszej instancji, że ewentualna niewiedza o wezwaniu jest konsekwencją nieprawidłowego zorganizowania pracy spółki w zakresie odbioru i obiegu korespondencji. Jak trafnie zauważył sąd w zaskarżonym postanowieniu, ewentualne rozbieżności między pismami wyszczególnionymi na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i tymi znajdującymi się w przesyłce powinny być – w odpowiednio zorganizowanej strukturze spółki – dostrzeżone i wyjaśnione. Brak podjęcia jakichkolwiek działań wyjaśniających w takim przypadku należy uznać za zaniedbanie dyskwalifikujące twierdzenia spółki o braku zawinienia w uchybieniu terminu. Podobnie należy ocenić sytuację, w której ewentualnie doszło do późniejszego zagubienia doręczonego prawidłowo pisma. Należy podkreślić, że obowiązek prawidłowego zorganizowania pracy biurowej, w tym właściwego obiegu korespondencji podnoszony jest szeroko w orzecznictwie sądów administracyjnych w przedmiocie przywrócenia terminu, wymogi takie są przy tym stawiane również np. spółkom lub przedsiębiorcom, którzy w ramach swojej działalności gospodarczej muszą obsługiwać znaczną ilość korespondencji, często urzędowej i wymagającej szybkiej reakcji (por. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lipca 2020 r., I FZ 127/20; 25 września 2018 r., II FZ 591/18; 10 sierpnia 2018 r., I OZ 727/18; 26 czerwca 2018 r., II OZ 635/18; 8 grudnia 2015 r., II GZ 829/15; 20 maja 2015 r., I GZ 257/15). Warto zaznaczyć, że odpowiedzialność w tym zakresie ciąży na stronie, niezależnie od tego, czy sama nieprawidłowo (niedbale czy nieuważnie) obsługuje korespondencję, czy też zleca to niewystarczająco starannemu pracownikowi. Mając to na względzie należy stwierdzić, że spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 86 i art. 87 p.p.s.a. do przywrócenia terminu.

12 Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

13 Sylwester Marciniak

14 Sędzia NSA