Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., I FZ 131/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., I FZ 131/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 7/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 2 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 19 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 7/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W. M. (dalej "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 2 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

3 2. Sąd I instancji przedstawiając okoliczności faktyczne, w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 lutego 2018 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 85.152 zł., stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dla wykonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

4 2.1. Przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono skutecznie skarżącej 20 lutego 2018 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w tej sprawie upłynął zatem 27 lutego 2018 r.

5 2.2. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadała w Urzędzie Pocztowym 28 lutego 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

6 3. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał, że skarżąca, mimo prawidłowego wezwania do wykonania opisanych obowiązków, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego nie uiściła w zakreślonym terminie wymaganego wpisu sądowego.

7 Podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty jest uzależniony od tego, czy strona złoży wniosek w tym przedmiocie w terminie otwartym do uiszczenia wpisu. Tymczasem wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącą po upływie terminu wyznaczonego przez sąd do uzupełnienia braku skargi. W konsekwencji spóźniony wniosek skarżącej nie mógł skutecznie zniweczyć konsekwencji płynących z nieuiszczenia wpisu w terminie.

8 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

9 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 5.2. Dla oceny zasadności zażalenia istotne jest ustalenie, czy skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, uiściła go w zakreślonym w wezwaniu terminie. Jak bowiem stanowi art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlegają odrzuceniu przez sąd.

12 5.3. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, co wynika z akt sprawy, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi skutecznie doręczono skarżącej 20 lutego 2018 r. W zarządzeniu tym wskazano, że wymienioną w nim kwotę należy uiścić w kasie Sądu, bądź na rachunek bankowy Sądu, przy czym zostały wskazane zarówno godziny otwarcia kasy, jak i numer rachunku bankowego, a także termin w jakim należy wykonać zobowiązanie sądu. W terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania skarżąca nie uiściła jednak należnego wpisu. W takiej sytuacji sąd I instancji prawidłowo przyjął, że z uwagi na treść art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić skargę.

13 5.4. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zwraca uwagę, że ukształtowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw.

14 Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 960/12 oraz z 18 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1347/10).

15 W przypadku kolizji wynikającej z takich działań strony w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany środek zaskarżenia na orzeczenie stwierdzające uchybienie terminowi dokonania czynności, a dopiero po uprawomocnieniu się tego orzeczenia może zostać rozpoznany wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu.

16 Co do zasady wykluczone jest złożenie w środku odwoławczym od postanowienia o odrzuceniu skargi na skutek uchybienia terminu wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

17 Odnotować jednak należy pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie, że jeżeli obie czynności procesowe (zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu) spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wówczas wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (tak D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2014, nr 3, s. 76–88 oraz A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 72–90).

18 5.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.