Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2019 r., I FZ 123/19

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2019 r., I FZ 123/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2790/18 odrzucające skargę w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 5 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2790/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. B. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 17 września 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r.

3 2. Sąd I instancji przedstawiając okoliczności faktyczne, w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie wskazał, że zarządzeniem z 29 listopada 2018 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Dla wykonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

4 2.1. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie doręczono skutecznie skarżącemu 17 stycznia 2018 r.(k. 32 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 24 stycznia 2019 r. wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia. Ponadto do pisma dołączył kserokopię skargi podpisanej przez skarżącego.

5 3. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika mimo prawidłowego wezwania do wykonania opisanych obowiązków, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, nie uzupełnił w zakreślonym terminie braku formalnego skargi przez własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi. Pełnomocnik skarżącego nadesłał wyłącznie kserokopię podpisanego egzemplarza skargi.

6 Sąd I instancji przyjął, że kserokopia podpisu skarżącego, którą jest przesłany opatrzony egzemplarz skargi nie może być uznana za podpis strony w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

7 4. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o "przywrócenie terminu do złożenia podpisanej skargi".

8 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 5.2. Dla oceny zasadności zażalenia istotne jest ustalenie, czy skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie uzupełnił braki formalne skargi. Jak bowiem stanowi art. 46 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi każde pismo procesowe winno zawierać podpis strony bądź jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

11 "Podpisem" w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest podpis własnoręczny, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których stanowi art. 46 § 4 ww. ustawy. Jest nim "znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu" (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298).

12 5.3. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, co wynika z akt sprawy, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi skutecznie doręczono skarżącemu 17 stycznia 2019 r. W terminie do usunięcia braków formalnych skargi, skarżący w piśmie z 24 stycznia 2019 r. wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia, nie uzupełnił jednak drugiego z braków formalnych skargi, tj. nie nadesłał własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi ani nie podpisał własnoręcznie skargi. Za wykonanie powyższego obowiązku nie może być bowiem uznane przesłanie przez skarżącego kserokopii podpisanej skargi, bowiem podpis złożony na kserokopii skargi nie może być uznany za podpis strony w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

13 5.4. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącego o "przywrócenie terminu do złożenia podpisanej skargi" zwraca uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw.

14 Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminu doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 960/12 oraz z 18 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1347/10).

15 W przypadku kolizji wynikającej z takich działań strony w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany środek zaskarżenia na orzeczenie stwierdzające uchybienie terminowi dokonania czynności, a dopiero po uprawomocnieniu się tego orzeczenia może zostać rozpoznany wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu.

16 Co do zasady wykluczone jest złożenie w środku odwoławczym od postanowienia o odrzuceniu skargi na skutek uchybienia terminu wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

17 Odnotować jednak należy pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie, że jeżeli obie czynności procesowe (zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu) spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wówczas wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (tak D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2014, nr 3, s. 76–88 oraz A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 72–90).

18 5.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.