Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2024 r., I FZ 116/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2024 r., I FZ 116/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 713/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 713/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 25 października 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

3 2. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej Przewodniczący Wydziału) z 11 stycznia 2024 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 26.811 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.

4 3. Zarządzeniem z 22 marca 2024 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

5 4. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 marca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę do wykonania zarządzenia z 11 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

6 Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania skarżącej spółce 28 marca 2024 r. wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Powyższe skutkowało odrzuceniem przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) skargi.

7 5. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

8 5.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 246 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieprawidłowe rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do stanu majątku, pozostawienie wniosku bez rozpoznania, a także całkowite pominięcie okoliczności, że obecnie nie posiada żadnego majątku na skutek nieprowadzenia czynnej działalności gospodarczej, co uniemożliwiło poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych nawet w stopniu minimalnym.

9 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 6.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

12 W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast w razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

13 6.3. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W taki przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla strony, jest ona wzywana jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl – CBOSA).

14 6.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej spółce prawa pomocy zakończyło się 22 marca 2024 r., tj. w dacie pozostawienia wniosku skarżącej spółki bez rozpoznania. Skarżąca spółka – co należy odnotować – nie złożyła sprzeciwu od zarządzenia pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

15 Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżąca spółka została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania nie toczyło się postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy, bowiem zostało zakończone zarządzeniem z 22 marca 2024 r., co oznaczało obowiązek wezwania skarżącej spółki do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżąca spółka pomimo skutecznego doręczenia 28 marca 2024 r. wezwania nie uiściła prawem wymaganego wpisu od skargi.

16 6.5. Skarżąca spółka, jak wynika z treści uzasadnienia zażalenia jak i podniesionych zarzutów nie kwestionuje ustalenia, że wpis od skargi nie został uiszczony w zakreślonym terminie oraz wysokości wpisu, lecz powołuje się na okoliczności związane z jej trudną sytuacją finansową. Kwestie te wykraczają jednak poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlegają ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostają poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.

17 6.6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

18 -----------------------

19 1