Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2024 r., I FSK 922/19

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2024 r., I FSK 922/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. sp.j. w upadłości z siedzibą w W. o zwieszenie postępowania ze skargi kasacyjnej K. sp. j. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2212/17 w sprawie ze skargi K. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z 29 stycznia 2024 r. K. sp. j. w upadłości z siedzibą w W. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

3 K. sp. j. w upadłości z siedzibą w W. (dalej: "spółka") wskazała, że wnosi o zawieszenie postępowania na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z wydanym przez Europejski Trybunał Praw Człowieka wyrokiem pilotażowym z 23 listopada 2023 r. w sprawie 50849/21 Wałęsa p-ko Polsce; uchwałą Sejmu RP z 20 grudnia 2023 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego w kontekście pozycji ustrojowej oraz funkcji Krajowej Rady Sądownictwa w demokratycznym państwie prawnym (M.P. z 2023r. poz. 1457); w związku ze stanowiskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z pisma z 8 stycznia 2024 r., w związku z zapowiedzią Ministra Sprawiedliwości z 12 stycznia 2024 r., iż w najbliższym czasie zostanie przedłożony do Sejmu projekt ustawy nowelizujący Krajową Radę Sądownictwa, który ma przywrócić zgodność tego organu z Konstytucja RP (projekt ustawy na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości), albowiem biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, w chwili obecnej występują uzasadnione wątpliwości co do posiadania legitymacji formalnej przez sędziego NSA Mariusza Goleckiego do orzekania na stanowisku sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, gdyż sędzia NSA Mariusz Golecki został powołany przez Prezydenta RP na urząd sędziego NSA 15 lutego 2021 r. na podstawie uchwały KRS z 22 lipca 2020 r., a zatem został on powołany na wniosek organu ukształtowanego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, w sposób naruszający standardy niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a wydany pilotażowy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. wyznaczył władzom polskim okres, w jakim mają zostać podjęte działania w celu usunięcia naruszeń Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie odnoszącym się do Krajowej Rady Sądownictwa i po upływie wyznaczonego terminu Trybunał Strasburski zajmie stanowisko w zakresie działań podjętych przez stronę polską, które to działania są już podejmowane przez polskie władze ustawodawcze, jak i wykonawcze, co w pełni uzasadnia zawieszenie toczącego się postępowania.

4 Po rozpoznaniu wniosku o zwieszenie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Wniosek jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.

6 Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Sprawiedliwości. Zauważyć należy, że celowość podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania na podstawie cytowanego przepisu pozostawiona została ocenie Sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Obowiązkiem Sądu jest bowiem rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie bądź odmowę zawieszenia postępowania w sprawie.

7 Spełniając zaakcentowany obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik tego drugiego, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy, rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por.: uwagi S. Dmowski do art. 177 Kpc, będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu [w:] "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578-579). Dlatego kluczowe w tym przepisie jest, na co zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z 24 listopada 2008 r., sygn. II FPS 4/08 (publ. w ONSAiWSA 2009/4/62, POP 2009/1/29, ZNSA 2009/2/136, Prok.i Pr.-wkł. 2009/5/55, OSP 2009/7-8/82), słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P - Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem, a nie np. o wpływ wynikający z autorytetu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Tylko wówczas zawieszenie postępowania może okazać się konieczne (B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 1, Warszawa 2008, s. 206).

8 W rozpatrywanej sprawie brak jest wymaganego art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. związku między wskazanymi przez spółkę okolicznościami, a rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. O wpływie postępowania prejudycjalnego na wynik zawieszonego postępowania decydować będzie jego zakres przedmiotowy. Wniosek o zawieszenie nie został oparty, jak tego wymaga art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na związku między rozstrzygnięciami merytorycznymi, mającymi ze sobą związek w dwóch odrębnych postępowaniach, a na okoliczności, że do składu orzekającego został wyznaczony sędzia, który w ocenie spółki powinien zostać wyłączony od orzekania. Tymczasem instytucja zawieszenia postępowania nie może służyć do podważania zarządzeń Przewodniczącego Wydziału NSA, którym został ustalony skład orzekający, a także postanowień tego Sądu, którym oddalono wniosek spółki o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Mariusz Goleckiego (postanowienie z 22 maja 2023 r.) oraz odrzucono wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Mariusza Goleckiego (postanowienie z 24 października 2023 r.). Wskazane przez spółkę okoliczności, w żaden sposób nie wpływają na możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.

9 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 131 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.