Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2006 r., I FSK 888/05

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2006 r., I FSK 888/05

Tekst

TEZY

1 Ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do dokonania czynności procesowej nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędziowie NSA Ryszard Mikosz, Małgorzata Niezgódka – Medek, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "B." Spółki Cywilnej Barbary G., Waldemara C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 924/05 w sprawie ze skargi "B." Spółki Cywilnej Barbary G., Waldemara C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i listopad 2000 r. uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

3 Postanowieniem z dnia 17.06.2005 r., III SA/Wa 924/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Barbary G. i Waldemara C. wspólników spółki cywilnej "B." w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27.01.2005 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, i listopad 2000 r. z uwagi na uiszczenie wpisu sądowego od niej po upływie zakreślonego terminu.

4 U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że wezwanie do uiszczenia wpisu, opatrzone stosownym rygorem, doręczone zostało prawidłowo w dniu 30.04.2005 r. W tej sytuacji termin do uiszczenia upływał dnia 09.05.2005 r., ten zaś uregulowany został dopiero dnia 11.05.2005 r.

5 Postanowienie to zaskarżone zostało skargą kasacyjną wyżej wymienionych wspólników "B." s. c., którzy powołując się na zarzut rażącego naruszenia art. 82 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - określanej dalej jako "p.p.s.a.", wnieśli o jego uchylenie w całości.

6 Na poparcie tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego stwierdzono, że wbrew stanowisku Sądu, wezwanie do uiszczenia wpisu od złożonej skargi kasacyjnej zostało jej skutecznie doręczone dopiero w dniu 04.05.2005 r., choć pierwsza próba doręczenia miała miejsce w dniu 02.05. 2005 r., ale listonosz nie zastał nikogo, co zostało odnotowane na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wpis sądowy zaś strona uiściła w dniu 11.05.2005 r., a więc nie przekroczyła wyznaczonego terminu.

7 Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 11.05.2006 r. w imieniu skarżącej spółki osobiście stawili się jej wspólnicy Barbara G. oraz Waldemar C., którzy przedłożyli oryginał pism Poczty Polskiej z dnia 19.07.2005 r., z którego wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone w dniu 04.05.2005 r. /pismo to znajduje się również w aktach Sądu I instancji - karta 26/. Okazano również otrzymane w sprawie zawiadomienie wraz z kopertą, na której to kopercie widnieje pieczątka o treści "adresata nie zastałem" oraz data 02.05.2005 r. i nieczytelna parafa.

8 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:

9 Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

10 W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia wszelkich wezwań, z którymi ustawa łączy skutki procesowe jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek nie wyjaśnione wątpliwości.

11 Przenosząc powyższą uwagę na grunt rozpatrywanej tu sprawy zauważyć trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zdaje się wynikać, iż Sąd I instancji za bezsporne przyjął, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczone zostało w dniu 30.04.2005 r.

12 W kontekście dokumentów zawartych w aktach sprawy wniosek ów nie jest jednak tak oczywisty, jak wynikać by to mogło z tegoż uzasadnienia. Otóż zauważyć trzeba, że w rzeczy samej na dowodzie doręczenia wezwania znajduje się adnotacja, iż przesyłkę doręczono we wskazanej wyżej dacie. Adnotacja ta została ostemplowana pieczęcią firmy i nieczytelnym podpisem. Równocześnie na drugiej stronie rzeczonego dokumentu zamieszczona została inna adnotacja opatrzona datą 02.05.2005 r., z której wynika, że "adresata nie zastano".

13 Już zatem z wobec takich rozbieżności w treści kluczowego dla toku postępowania dokumentu koniecznym było podjęcie działań dla ich jednoznacznego wyjaśnienia. Ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do dokonania czynności procesowej, z którym ustawa łączy tak istotny skutek procesowy, jak w niniejszym przypadku, nie może bowiem budzić jakichkolwiek wątpliwości. W roztrząsanym przypadku czynności takich jednak nie podjęto przez co zamanifestowane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przekonanie Sądu co do daty doręczenia wezwania jawi się jako gołosłowne. Nie znajduje bowiem jakiegokolwiek wsparcia w podjętych czynnościach sprawdzających, które wyjaśniłyby wspomniane wyżej, obiektywnie istniejące, rozbieżności.

14 Potrzeba przeprowadzenia wspomnianych wyżej czynności wyjaśniających dodatkowo zyskała wsparcie w sytuacji, gdy skarżący uzyskali pismo Urzędu Pocztowego w W., z którego wynika, że przedmiotowe wezwanie doręczone zostało im w dniu 04.05.2005 r. Pismo to, aczkolwiek uzyskane już po podjęciu skarżonego postanowienia, potwierdza bowiem ich twierdzenia, ujawniając zarazem tę okoliczność, że ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu I Instancji poczyniono w sposób autorytatywny, pozbawiony jakiejkolwiek próby ich weryfikacji i refleksji, która prezentowałaby weryfikowalny w postępowaniu instancyjnym tok rozumowania Sądu I instancji.

15 Powyższe sprawia, iż zgłoszone w ramach podstaw kasacyjnych zarzuty uznać trzeba za słuszne w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w postanowieniu.

16 Równocześnie wyjaśnić należy, że w sentencji orzeczenia tut. Sądu nie zawarto sformułowania wykorzystywanego przez wskazaną wyżej regulację o "przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania", bowiem w sytuacji, gdy została ona zakończona z przyczyn formalnych do jej rozpoznania jeszcze nie doszło. Zatem nie można było nakazać rozpatrzenia sprawy po raz wtóry, które to wyrzeczenie implikuje w rzeczy samej kolejne, merytoryczne, jej badanie.

17 Nadto wyjaśnić także należy, że nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego bowiem w przypadku, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie przeszkodą do tego stanowi treść art. 203 i 204 cyt. wyżej ustawy, które to regulacje przewidują zwrot kosztów tylko w przypadku, gdy tut. Sąd orzeka o dalszym bycie orzeczenia Sądu I instancji, które zawarte jest w wyroku.