Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r., I FSK 854/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r., I FSK 854/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S. A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1240/08 w sprawie ze skargi I. S. A. w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 maja 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 9 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1240/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę I. S.A. w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 14 maja 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zwrócił stronie kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

3 W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że 20 sierpnia 2008 r. pełnomocnik strony - adwokat wniósł skargę, która podlegała opłacie stałej w wysokości 200 zł stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pełnomocnik uiścił tę opłatę 17 grudnia 2008 r., czyli po terminie do jej uiszczenia, jaki wynika z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), a który upłynął w niniejszej sprawie 20 sierpnia 2008 r. Okoliczność ta była przyczyną odrzucenia skargi na podstawie art. 221 p.p.s.a., bowiem skarga wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika winna być opłacona bez wzywania o uiszczenie wpisu.

4 W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie:

5 1) art. 222 w związku z art. 221 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię przez bezpodstawne przyjęcie, iż w sytuacji, w której WSA nie tylko przyjął sprawę do rozpoznania, ale wydał zarządzenie o ustaleniu od niej wpisu sądowego w określonej wysokości, istnieją podstawy do odrzucenia skargi wniesionej przez pełnomocnika będącego adwokatem, mimo jej nieopłacenia;

6 2) art. 220 § 1 p.p.s.a. [oczywistą omyłką było wskazanie w skardze kasacyjnej art. 200 § 1] przez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, w sytuacji, w której WSA podjął czynności właściwe do merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym:

7 a) 17 grudnia 2008 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu wpisu sądowego;

8 b) 22 stycznia 2009 r. wydano zarządzenie do usunięcia braków formalnych skargi;

9 3) art. 53 § 1 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, polegającą na ustaleniu, że stanowi on podstawę do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, której nie opłacono w terminie.

10 Spółka wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

11 Zdaniem skarżącej, skoro stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata, to niedopuszczalne było odrzucenie skargi, bowiem WSA podjął "czynności" w tej sprawie.

12 Dalej skarżąca podniosła, że art. 53 § 1 p.p.s.a. nie daje podstaw do uznania, że wpis od skargi winien być uiszczony w trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia. Skoro sąd wyznaczył stronie termin do uiszczenia wpisu zarządzeniem z 17 grudnia 2008 r. wydanym na podstawie art. 221 p.p.s.a., to w sytuacji, gdy ten wpis uiszczono w wyznaczonym terminie, nie można przyjąć, iż wniesiona skarga była nienależycie opłacona. Na trafność tej wykładni wskazuje zdaniem strony art. 222 p.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega odrzuceniu.

13 W spóźnionej odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

16 Zgodnie z treścią art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w pozostałych sprawach zaś pobierany jest wpis stały. Wpis stały w sprawach, których przedmiotem są interpretacje prawa podatkowego został określony w § 2 ust. 6 cytowanego rozporządzenia, bowiem przepis ten stanowi, że wpis stały w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 tego paragrafu wynosi 200 zł, a ustępy od 1 do 5 § 2 rozporządzenia nie wymieniają interpretacji podatkowych.

17 Stosownie do art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skoro zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, to profesjonalny pełnomocnik winien był wiedzieć, że termin ten obowiązuje również w kwestii uiszczenia wpisu stałego od skargi, jako że zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Nie ma przy tym znaczenia ani zastosowania w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej art. 222 p.p.s.a., skoro powodem odrzucenia skargi nie była treść pisma, a nieuiszczenie wpisu w ustawowym terminie. Nie jest zatem zasadny ani zarzut z pkt 1 ani zarzut z pkt 3 skargi kasacyjnej.

18 Chybiony jest również zarzut z pkt 2 skargi kasacyjnej dotyczący rzekomej niekonsekwencji Sądu pierwszej instancji, który mimo nieopłacenia skargi wzywał o uzupełnienie jej braków formalnych w zakresie dotyczącym reprezentacji strony, co miałoby pozostawać w sprzeczności z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sytuacja przedstawiała się bowiem następująco. Skoro WSA otrzymał nieopłaconą skargę wniesioną przez adwokata, który ani nie przedstawił pełnomocnictwa, ani dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, to zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. nie mógł podjąć innej czynności, jak tylko wezwać stronę o uiszczenie wpisu. Stosownie bowiem do art. 220 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w przypadku nieopłacenia pisma, w tym skargi, przewodniczący wzywa o uiszczenie opłaty wnoszącego pismo. Gdy występują braki w zakresie pełnomocnictwa powstaje wątpliwość komu, stronie czy osobie podającej się za jej pełnomocnika, należy doręczyć wezwanie. Dopiero po opłaceniu skargi WSA mógł podjąć dalsze czynności, w tym zbadanie, czy adwokat wnoszący w imieniu spółki skargę, był prawidłowo umocowany. Wyjaśnienie, czy strona skarżąca jest prawidłowo reprezentowana przez pełnomocnika wyprzedza ocenę, czy skarga została opłacona należycie. W świetle bowiem art. 220 § 1 i art. 221 p.p.s.a. różne są skutki nieopłacenia skargi przez stronę, która nie ustanowiła pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a inne zaniechanie czynności przez adwokata lub radcę prawnego. Do prawidłowego zastosowania tych przepisów konieczne było zatem uprzednie zweryfikowanie umocowania adwokata. Z wyrażonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. zasady skargowości wynika bowiem, iż dopuszczalność rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny zależy przede wszystkim od tego, czy określony podmiot wniósł skargę. Dopóki nie jest wyjaśniona kwestia umocowania osoby wnoszącej skargę w imieniu innego podmiotu, dopóty nie jest pewne, czy ten podstawowy warunek jest spełniony (vide postanowienie NSA z 24 października 2006 r., I GSK 2212/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero zatem wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość prawidłowości umocowania, czyli aspektów podmiotowych postępowania, pozwoliło Sądowi pierwszej instancji na zbadanie prawidłowości wniesienia wpisu. Skoro zaś okazało się, że skargę wniósł prawidłowo umocowany pełnomocnik profesjonalny, to słusznie Sąd pierwszej instancji zastosował rygor, o którym mowa w art. 221 p.p.s.a. -odrzucenie skargi - bowiem zapłacony wpis był uiszczony po terminie, jaki w tej kwestii obowiązywał.

19 Nie są również zasadne wywody skargi kasacyjnej o przekazaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu mimo braku opłacenia skargi, miało to bowiem związek z właściwością sądu. Sąd, który uznał się za niewłaściwy w świetle art. 59 § 1 p.p.s.a. był zobowiązany przekazać sprawę do sądu właściwego, przy czym przepis ten nie nakazuje uprzedniego zbadania kwestii formalnych skargi. Gdyby nawet sąd niewłaściwy dokonał jakichkolwiek czynności sprawdzających - wezwanie o uiszczenie wpisu lub o doręczenie pełnomocnictwa, to stosownie do art. 59 § 3 p.p.s.a. pozostawałyby one w mocy.

20 Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej należało stosownie do art. 184, art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.

21 Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stronie przeciwnej. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419). Nadto wniosek o zwrot kosztów organ zawarł w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesioną po 14-dniowym terminie do jej wniesienia.

22 -----------------------

23 4