Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r., I FSK 613/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r., I FSK 613/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "G." sp. z o.o. z/s w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1983/13 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 sierpnia 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Skarga kasacyjna G. sp. z o.o. z/s w W. dotyczy postanowienia z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1983/13, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odrzucił skargę G. sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec-grudzień 2010 r.

3 Wskazując na motywy odrzucenia skargi Sąd pierwszej instancji podał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2014 r. nie został uwzględniony. Po uprawomocnieniu się powyższego orzeczenia Sąd ponownie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Zarządzenie w tym przedmiocie skarżąca odebrała w dniu 5 czerwca 2014 r. Nie uiściła jednak wpisu w zakreślonym dla tej czynności terminie.

4 Sąd wskazał, że po otrzymaniu ponownego wezwania do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten, zdaniem Sądu, nie przerwał jednak biegu terminu do uiszczenia wpisu, którego upływ stanowił podstawę faktyczną do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 Ppsa.

5 W złożonej skardze kasacyjnej G. sp. z o.o. z/s w W., działająca za pośrednictwem pełnomocnika – doradcy podatkowego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

6 Jako podstawę kasacyjną skarżąca powołała naruszenie prawa procesowego poprzez błędne rozpoznanie stanu faktycznego (co do terminu uiszczenia wpisu od skargi), mające wpływ na wydane orzeczenie.

7 W uzasadnieniu skarżąca nawiązała do treści art. 230 § 1-3 Ppsa i wskazała, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przy zaistniałych nowych okolicznościach powinno skutkować jego uprzednim rozpoznaniem. Uwzględnienie wniosku skutkowałoby bowiem uznaniem wpisu od skargi za nienależny. Skarżąca dodała, że w ponownym wezwaniu nie została pouczona o odrzuceniu skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu.

8 Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie udzielono.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

10 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

11 Na wstępie należy podkreślić, że istota kontroli instancyjnej orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji w ramach postępowania kasacyjnego opiera się na ocenie zasadności stawianych zarzutów kasacyjnych. Formułowanie tychże zarzutów polega natomiast na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, których naruszenia dopuścił się wojewódzki sąd administracyjny. Jest to o tyle istotne, że brak podstaw kasacyjnych w zasadzie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu weryfikację zaskarżonego orzeczenia. Kontrola legalności wyroków i postanowień kończących postępowanie w sprawie sądów pierwszej instancji prowadzona jest bowiem w granicach podstaw kasacyjnych, którymi tut. Sąd jest związany na podstawie art. 183 § 1 Ppsa. W niniejszej sprawie w petitum skargi kasacyjnej skarżąca nie sformułowała prawidłowo ani jednego zarzutu kasacyjnego. Uczyniła to dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazując okoliczności, które w jej ocenie wykluczały możliwość odrzucenia wniesionej skargi. Co istotne, powołała również art. 220 § 3 Ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny mógł zatem ocenić, czy powyższy przepis został w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowany.

12 Zgodnie z art. 220 § 3 Ppsa skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Kwesta przyznania prawa pomocy stanowi zatem dla zastosowania powołanego przepisu zagadnienie o charakterze prejudycjalnym. Zwolnienie z kosztów sądowych lub chociażby z obowiązku uiszczenia wpisu będącego przedmiotem wezwania powoduje bowiem, że wpis nie jest już należny, a więc jego nieuiszczenie nie skutkuje odrzuceniem wymienionego środka zaskarżenia. Z tego też powodu przyjmuje się, że bieg terminu do uiszczenia wpisu ulega przerwaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

13 W rozpoznawanej sprawie, postanowienie referendarza z dnia 14 kwietnia 2014 r., wobec niewniesienia sprzeciwu, stało się prawomocne. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji, stosownie do art. 220 § 1 Ppsa, ponownie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności. Skarżąca jednak w wyznaczonym przez Sąd terminie skargi nie opłaciła. Zamiast tego wystąpiła z kolejnym wnioskiem o udzielenie prawa pomocy.

14 Wbrew poglądowi skarżącej, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje jednak przerwany jeżeli strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 Ppsa.

15 Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w tym piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero wydanie przez sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielenia stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania.

16 Dodać należy ponadto, że wbrew twierdzeniom skarżącej, ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu zawierało rygor odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu. Sąd doręczył jej bowiem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 grudnia 2013 r., które taką informację zawierało.

17 Z tych też powodów Sąd pierwszej instancji miał prawo skargę odrzucić na podstawie art. 220 § 3 Ppsa, co z kolei czyniło stawiane przez skarżącą zarzuty nieusprawiedliwionymi.

18 W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając za niezasadne zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, działając na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.