Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2022 r., I FSK 585/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2022 r., I FSK 585/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , , po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej B. s.c. S.B. E.B. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 735/15 w sprawie ze skargi B. s.c. S.B. E.B. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2009 r. postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie kasacyjne.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 lutego 2018 r. wydanym na rozprawie zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej B. s.c. S. B. E. B. w S. (dalej: Spółka/ Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z 12 maja 2015 r. z uwagi na treść pisma pełnomocnika Skarżącej, że postanowieniem z 17 maja 2017 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. ogłosił upadłość Spółki.

3 W związku z zawieszeniem postępowania sądowego, zarządzeniem z 17 lutego 2022 r. NSA zwrócił się do Syndyka z zapytaniem, czy wstępuje do postępowania sądowego.

4 W odpowiedzi na wezwanie pismem z 23 lutego 2022 r. (data stempla pocztowego), Syndyk masy upadłości poinformował, że prowadzone wobec S. B. i E. B. przed Sądem Rejonowym w B. postępowania o sygn. akt [...] oraz [...] zostały prawomocnie zakończone postanowieniami z 26 maja 2020 r. Z chwilą zakończenia postępowania upadłościowego funkcja syndyka wygasła, a upadły odzyskał prawo zarządzaniami swoim majtkiem, w tym prawo uczestnictwa w postępowaniach sądowych i administracyjnych.

5 Następnie zarządzeniem z 28 kwietnia 2022 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Gospodarczy o nadesłanie odpisów ww. postanowień wraz z informacją o ich prawomocności.

6 W odpowiedzi nadesłano odpisy postanowień z 26 maja 2020 r. w sprawie sygn. akt [...] oraz [...], w których Sąd Rejonowy w B. [...] Wydział Gospodarczy zakończył postępowanie upadłościowe prowadzone wobec S. B. i E. B.. Orzeczenia te uprawomocniły się z dniem 13 czerwca 2020 r.

7 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że Spółka 17 maja 2017 r. zaprzestała wykonywanie działalności gospodarczej, natomiast z dniem 9 czerwca 2017 r. została wykreślona z rejestru.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej: P.p.s.a.), Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, a w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.

10 Powodem zawieszenia niniejszego postępowania było ogłoszenie upadłości Spółki. Z akt sprawy wynika, że postępowanie upadłościowe zostało prawomocnie zakończone z dniem 13 czerwca 2020 r. Do skutków zakończenia postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego art. 368 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, ze zm. dalej u.p.u.) nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów art. 362-367. Stosownie do art. 364 ust. 1 u.p.u. z dniem uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego upadły odzyskuje prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami.

11 Mając na uwadze, że przyczyna zawieszenia postępowania ustała, zatem na podstawie art. 128 § 1 P.p.s.a. zostaje ono podjęte z urzędu.

12 W myśl z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stanie się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 - 3 ww. przepisu. W stanie faktycznym sprawy, tą "inną przyczyną" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jest wykreślenie spółki cywilnej z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przepisy prawa podatkowego nie przewidują bowiem następstwa prawnego w przypadku wykreślenia spółki cywilnej. W szczególności następcami takimi, nie są wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej, zaliczani do kręgu "osób trzecich" i odpowiadający za jej zobowiązania w szczególnym trybie, przewidzianym w przepisie art. 115 Ordynacji podatkowej.

13 Należy zauważyć, że w następstwie rozwiązania (likwidacji) spółki cywilnej traci ona podmiotowość podatkowoprawną na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, co powoduje, że z tym samym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym. Skoro bowiem przestaje istnieć spółka cywilna, tym samym przestaje istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych. Niniejsze postępowanie dotyczyło nadzwyczajnego trybu postępowania, w ramach którego Spółka domagała się uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. W konsekwencji, przestaje istnieć strona, która mogłaby występować w postępowaniu dotyczącym określenia jej zobowiązań (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 2922/01, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 901/08).

14 Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania, gdyż ustał byt prawny skarżącej Spółki, co w konsekwencji spowodowało, że przestała istnieć strona postępowania sądowego.

15 Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a.