Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2019 r., I FSK 471/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2019 r., I FSK 471/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA del. Krzysztof Wujek, Protokolant asystent sędziego Eliza Kusy, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. [...] Sp.k. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 599/16 w sprawie ze skargi K. [...] Sp.k. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 17 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r. oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 6 grudnia 2016 r., I SA/Lu 599/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. [...] sp.k. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z 17 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

3 2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy strona uprawdopodobniła brak winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 26 stycznia 2016 r. zmieniającej spółce rozliczenie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r. (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA").

4 3. Od powyższego orzeczenia strona wniosła skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

5 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 punkt 1 litera c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie nieuwzględnienie złożonej skargi w sytuacji, kiedy zgodnie z cytowanym przepisem winna być uwzględniona ze względu na naruszenie przez organ podatkowy następujących przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

6 a) naruszenie przepisu art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, ze zm., dalej w skrócie "o.p.") poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

7 b) naruszenie przepisu art. 122 o.p. oraz przepisu art. 187 § 1 o.p., a to przez brak dążenia przez organ podatkowy do pełnego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego,

8 c) naruszenie przepisu art. 191 o.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,

9 d) naruszenie przepisu art. 162 § 1 o.p. polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, będące również skutkiem naruszenia wyżej wskazanych przepisów,

10 2) na podstawie art. 174 punkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 162 § 1 o.p. polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji spełnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, w tym przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

11 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.

13 4.1. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia istnienia przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego, uprawdopodobnił on brak swojej winy w uchybieniu terminu. To uprawdopodobnienie nastąpiło w wyniku złożonych oświadczeń trzech osób: prezesa zarządu skarżącej spółki, księgowej oraz świadka wysyłania przesyłek. Osoby te wskazały, że nadanie przesyłki zawierającej odwołanie nastąpiło 15 lutego 2016 r. Bez winy spółki, pracownik Poczty Polskiej, nienależycie wykonując umowę w zakresie usługi "Poczta Firmowa", zarejestrował nadanie tej przesyłki w dniu następnym, to jest 16 lutego 2016 r.

14 4.2. Zgodnie z art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ustawodawca wymaga jedynie uprawdopodobnienia a nie udowodnienia istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających przywrócenie terminu. Zatem nie jest wymagane ustalenie twierdzeń o faktach za pomocą dowodów, jak ma to miejsce w przypadku udowodnienia. Wystarczy uprawdopodobnienie tych twierdzeń przez stronę wnoszącą wniosek o przywrócenie terminu. Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że uprawdopodobnił fakt oddania przesyłki w dniu 15 lutego 2016 r. poprzez złożenie trzech oświadczeń. Nie oznacza to jednak, że owe oświadczenia są wiążące dla organu podatkowego. W toku postępowania organ ma bowiem obowiązek weryfikowania prawdziwości tych twierdzeń zawartych we wspomnianych pisemnych oświadczeniach. Jest to konsekwencja zasady prawdy materialnej, która w postępowaniu wywołanym wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu nie doznaje ograniczeń, pomimo tego, że w art. 162 § 1 o.p. ustawodawca poprzestał na uprawdopodobnieniu.

15 4.3. Dokonując weryfikacji pisemnych oświadczeń prezesa zarządu spółki, księgowej oraz świadka nadania przesyłki, organ podatkowy oparł się przede wszystkim na książce nadawczej z 16 lutego 2016 r. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018, poz. 2188 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Taką funkcje potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowej pełniła w niniejszej sprawie książka nadawcza. Wynika to jednoznacznie z treści umowy łączącej spółkę z Pocztą Polską. Na tej podstawie realizowana była usługa "Poczta Firmowa". Jak trafnie podkreślił sąd pierwszej instancji, z § 3 ust. 6 pkt 1 zawartej pomiędzy stronami umowy (tom. XCVII, k. 116 akt podatkowych) wprost wynika, że nadawca obowiązany jest także do sporządzenia w dwóch egzemplarzach, z których jeden przeznaczony jest dla pocztowej placówki nadawczej, pocztowej książki nadawczej – dla przesyłek rejestrowanych. Sporządzanie pocztowej książki nadawczej należy rozumieć jako jej wypełnianie, a więc wskazywanie danych, które przewiduje formularz książki nadawczej dla nadawcy. Zatem obowiązkiem skarżącej było dopilnowanie prawidłowego, zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, wypełnienia owej książki nadawczej. Ta książka bowiem ma taki sam status jak potwierdzenie nadania przesyłki, a w konsekwencji ma moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 17 Prawa pocztowego w zw. z art. 194 § 1 i § 2 o.p. (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II FSK 3341/15, publik. CBOSA).

16 Należy podkreślić, że spółka nie przedłożyła książki nadawczej pomimo tego, że jeden z egzemplarzy powinien być w jej posiadaniu. Taki dokument został zaś przedłożony przez pocztę. Zapisy zaś zawarte w tej książce nadawczej są jednoznaczne. Wynika z nich, że przedmiotowa przesyłka pocztowa została przekazana do nadania w dniu 16 lutego 2016 r. Ustalenia te dokonane zostały w oparciu o dokument urzędowy, którym jest pocztowa książka nadawcza. Okoliczności faktyczne wynikającego z tego dokumentu nie mogą być kwestionowane zaprzeczeniem spółki, nawet jeśli ma ono formę pisemnych oświadczeń trzech osób. Ustalenia te zatem w żaden sposób nie naruszają wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

17 W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca, że nie przeprowadzono postępowania dowodowego na okoliczność tego, kto wpisał datę w książce nadawczej. Jak wyżej wskazano, obowiązek naniesienia daty na tej książce spoczywał na nadawcy. Ten podmiot bowiem zobowiązany był do prawidłowego wypełnienia tego dokumentu. Przy czym w odniesieniu do przesyłek rejestrowanych ten obowiązek jest niezwykle istotny.

18 Ponadto, jak wynika z umowy spółki z Pocztą Polską, skarżąca zobowiązana była do sporządzania nie tylko pocztowej książki oddawczej, ale również "zestawienia ilościowo - wartościowego przesyłek w obrocie krajowym nadanych w dniu " (według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do umowy - tom. XCVII, k. 95 akt podatkowych). W rozpoznawanej sprawie porównanie takiego zestawienia z 15 i 16 lutego 2016 r. z pocztową książką oddawczą z tych samych dni pozwoliłoby na zweryfikowanie twierdzeń spółki o wadliwym wykonaniu umowy przez Pocztę Polską. Wskazanego zostawienia spółka jednak nie przedłożyła.

19 Z uwagi na powyższe za bezzasadne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty. Sąd pierwszej instancji, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, trafnie uznał, że organ podatkowy nie dopuścił się wskazywanych uchybień.

20 4.4. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.