Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., I FSK 226/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., I FSK 226/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt I SA/GL 919/05 w sprawie ze skargi Jana F. i Franciszka F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Jana F. i Franciszka F. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1.867 zł /słownie: jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi Jana F. i Franciszka F., uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usługa maj 1999 r., a także orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

3 Powyższą decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie niższej od zadeklarowanej w deklaracji VAT-7 za maj 1999 r. oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności Jana F. i Franciszka F., byłych wspólników s.c. "B." za zaległość podatkową tytułem nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług za maj 1999 r. oraz odsetek od tej zaległości podatkowej wyliczonych na dzień wydania decyzji przez organ I instancji.

4 W wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczenia przez spółkę podatku od towarów i usług za maj 1999 r., gdyż podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez firmę "K." Robert K. dotyczącej zakupu "tkaniny", która to faktura nie dokumentowała jednak faktycznej transakcji sprzedaży.

5 Organ podatkowy wskazał na postanowienie Prokuratora Okręgowego w Ł., z którego wynika, że Jan F. został przesłuchany w charakterze podejrzanego i przyznał się między innymi do zarzutu, że instruował innych podejrzanych o sposobie prowadzenia księgowości, wystawiania faktur i sposobie rozliczeń z Urzędem Skarbowym i oświadczył, że w okresie objętym zarzutem otrzymywał faktury VAT bez pokrycia w towarze.

6 W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. omówił przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w podatku od towarów i usług.

7 W przedmiotowej sprawie w ocenie organów podatkowych transakcja zakupu od firmy Roberta K. udokumentowana fakturą, w rzeczywistości nie miała miejsca. Organ podatkowy ocenił, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż działania strony poprzez nadużycie przepisów prawa podatkowego, zmierzały do osiągnięcia korzyści z tym prawem sprzecznych. Rzeczywistym celem zawieranych transakcji przez poszczególnych kontrahentów było zwiększenie kwot podatku naliczonego, a w konsekwencji uzyskanie zwrotów nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy. Organy podatkowe stwierdziły, iż towar udokumentowany omawianą fakturą z całą pewnością nie został nabyty w firmie "K." Robert K.

8 Odnosząc się do zarzutu odrzucenia zeznań świadka Roberta K. oraz nieprawidłowego wezwania Pawła H. z pominięciem wymaganej procedury przewidzianej przepisami Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wskazał, że zwrócił się do właściwych urzędów skarbowych o przeprowadzenie przesłuchań wskazanych osób. Urząd Skarbowy Ł.-G. wezwał Roberta K., informując skarżących o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Przesłuchanie zostało przeprowadzone w ich obecności. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż mimo wezwania, które odebrał osobiście, Paweł H. nie zgłosił się na wyznaczony dzień w sprawie przesłuchania w charakterze świadka. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania Pawła H. złożone w postępowaniu prowadzonym przez UOP za wystarczający.

9 W wyroku, będącym przedmiotem skargi kasacyjnej, Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływa na wynik sprawy i na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.

10 Sąd wojewódzki uznał, że dowód z przesłuchania świadka Pawła H. nie został przeprowadzony zgodnie z wnioskiem strony, którym organy podatkowe były zdeterminowane. Wskazano, że nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt, że organ podatkowy dysponował zeznaniami Pawła H. złożonymi w postępowaniu karnym, a przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona już wystarczająco innym dowodem. Należy mieć na uwadze, że jeśli strona zgłasza wniosek dowodowy, to w świetle art. 188 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może nie uwzględnić tego wniosku, tylko wtedy gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli jednak strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, taki dowód powinien być dopuszczony.

11 Organy podatkowe nie zbadały, czy wezwanie skierowane do świadka odpowiada przesłankom formalnym z art. 159 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że słusznie podniesiono w skardze, że pismo z 2 kwietnia 2004 r. skierowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wzywające Pawła H. na przesłuchanie w charakterze świadka nie spełnia wymogów art. 159 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, albowiem nie zawiera pouczenia o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania i w tym zakresie nie może odnieść skutków do osoby wezwanej.

12 W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że pozostałe argumenty strony dotyczące prowadzenia postępowania podatkowego nie zasługują na uwzględnienie.

13 W skardze kasacyjnej z dnia 1 kwietnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 159 par. 1 pkt 6, art. 187 par. 1 i 2, art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 113 par. 1, art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że wezwanie do Pawła H. skierowane zostało niezgodne z art. 159 Ordynacji podatkowej, podczas gdy organ podatkowy w tej sprawie nie wzywał Pawła H. w charakterze świadka, gdyż nie był on w okresie objętym zaskarżoną decyzją kontrahentem skarżącego. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Przyjęcie powyższego spowodowało, że w zaskarżonym wyroku WSA uznał, że tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

14 Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

15 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że niezrozumiałym jest uchylenie przez Sąd, decyzji dotyczących miesiąca maja 1999 r. gdzie Paweł H. nie występował jako kontrahent Spółki.

16 Zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd wojewódzki naruszył przepisy prawa procesowego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że skierowane zostało do Pawła H. wezwanie niezgodne z art. 159 Ordynacji podatkowej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby kontrahentem skarżących, co do którego zakwestionowano odliczenie podatku naliczonego za maj 1999 r. był Paweł H.. Kontrahentem Skarżących, od faktury którego zakwestionowano odliczenie podatku naliczonego, była w tym miesiącu firma "K." Robert K. Dlatego też organ podatkowy nie wzywał Pawła H. za ten miesiąc do stawiennictwa w charakterze świadka.

17 W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Jana F. i Franciszka F. wniósł o jej oddalenie i utrzymanie w mocy omawianego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

19 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokując w niniejszej sprawie nie zakwestionował poczynionych w niej przez organy skarbowe ustaleń faktycznych, z których wynika, że podstawą faktyczną podjętego przez nie rozstrzygnięcia było ustalenie, iż w rozliczeniu s.c. "B." w podatku od towarów i usług za maj 1999 r., podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktury VAT nr 35/(...) z dnia 17 maja 1999 r. dot. zakupu "tkaniny", wystawionej przez firmę "K." Roberta K. z Ł., która to faktura nie dokumentowała jednak faktycznej transakcji sprzedaży. W sprawie tej nie kwestionowano natomiast żadnych transakcji s.c. "B." z Pawłem H., a zatem stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe w dokonaniu jego wezwania w charakterze świadka, na okoliczności dotyczące innych okresów rozliczeniowych, a także nieprzesłuchanie go w tym charakterze na te okoliczności, nie mógł mieć żadnego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organy skarbowe, po myśli art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Stąd też w pełni trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji uchybienia procesowe, które miały decydować o uchyleniu decyzji organu odwoławczego, nie korelują z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, bowiem uchybienia te - abstrahując od ich zasadności merytorycznej - nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik tej sprawy, skoro P. H. nie był świadkiem na jakiekolwiek okoliczności faktyczne w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług s.c. "B." za maj 1999 r., na co wskazuje również sprecyzowany w dniu 4 marca 2004 r. wniosek dowodowy skarżących odnośnie okoliczności, na które miał być przesłuchany P. H., w którym nie wnoszono o jego przesłuchania w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług za ten miesiąc. Tym samym doszło w tej sprawie do niewątpliwego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

21 Z tych powodów na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - orzeczono jak w sentencji.