Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., I FSK 2017/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., I FSK 2017/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1019/14 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P.) z dnia 14 sierpnia 2014 r., nr [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.

3 1.1. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1019/14, oddalił skargę R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 14 sierpnia 2014r., nr [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami oraz kosztów postępowania egzekucyjnego.

4 1.2. Stan sprawy Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco. Decyzją z dnia 28.02.2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej R. S. za zaległości podatkowe A. Spółki z o.o. z siedzibą w N. z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2009r. oraz z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące grudzień 2008r., styczeń - grudzień 2009r. oraz styczeń 2010r. Jednocześnie organ podatkowy I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności R. S. za zaległości podatkowe ww. spółki z tytułu pobranych, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące sierpień, październik - listopad 2008r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego.

5 W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie dopełniła ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie uregulowała zaległości podatkowych z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom za okres 08/2008, 10/2008-12/2009, 01/2010-12/2010 oraz zaprzestała też regulowania ciążących na niej zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2009.

6 Komornik Sądowy umorzył prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki.

7 Następnie decyzją z 27.05.2013r. organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika - A. Spółka z o.o. i określił wysokość należności z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące sierpień, październik - grudzień 2008r., styczeń - grudzień 2009r., styczeń - grudzień 2010r. Od decyzji tej nie złożono odwołania.

8 Postanowieniem z dnia 16.10.2013r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za powyższe zaległości spółki wobec R. S., który w czasie, w którym upłynęły terminy płatności zobowiązań podatkowych sprawował funkcję jednoosobowego zarządu spółki. Organ I instancji uznał, że wobec braku ziszczenia się przesłanek określonych w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., zwana dalej: "Ordynacja podatkowa"), pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności jako członka zarządu spółki, odpowiada on za zaległości podatkowe spółki. Podniesiono, że podatnik nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości spółki, a także nie wykazał okoliczności lub dowodów, które wskazywałyby na brak jego winy w niedopełnieniu powyższego obowiązku.

9 1.3. Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 14 sierpnia 2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji.

10 W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że R. S. pełnił funkcję członka zarządu A. Sp. z o.o. w czasie, w którym upłynęły terminy płatności wskazanych w decyzji organu I instancji. Zdaniem organu rezygnacja R. S. nie była skuteczna, bądź została wycofana.

11 Organ odwoławczy podkreślił również, że w chwili orzekania nie zachodziła żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku ruchomego spółki. Spółka nie posiadała jednocześnie żadnych nieruchomości.

12 Ponadto umorzono prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Ustalono min, że przeciwko A. Spółka z o.o. prowadzone było postępowania egzekucyjne w 100 sprawach z wniosku różnych wierzycieli. Łączny stan zadłużenia wynosił 1.978.112,93 zł.

13 Organ odwoławczy stwierdził, że na R. S., jako na prezesie A. Spółka z o.o. ciążył obowiązek zgłoszenia we właściwym czasie, tj. w 2008r., wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęcie postępowania układowego. Dyrektor Izby Skarbowej w P. podkreślił, że spółka od sierpnia 2008r. trwale zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń, natomiast od 2009r. zaprzestała wpłat na poczet podatku od towarów i usług. Od marca 2008r. spółka zaprzestała także regulowania swoich zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P.

14 Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że wysokość obrotów spółki, jak również posiadanie dużego majątku w maszynach i urządzeniach nie mogły stanowić o tym, czy należy zgłosić przedmiotowy wniosek. Zdaniem organu odwoławczego podnoszony przez R. S. argument, iż nie posiadał on wiedzy o stanie finansowym spółki, pozwalającej na ocenę, czy konieczne jest złożenie wniosku o upadłość, a co więcej nie mógł on uzyskać tej wiedzy z uwagi na podział kompetencji z osobą, nie będącą członkiem zarządu Spółki, nie stanowił przesłanki wyłączającej jego odpowiedzialność. Tym bardziej, że miał on wgląd w dokumentację finansową Spółki, a także aktywnie uczestniczył w Nadzwyczajnych Zgromadzeniach Wspólników A. Spółka z o.o. w dniach 24.10.2007r., 30.06.2009r. i 27.01.2010r. i pełnił funkcję Przewodniczącego tych Zgromadzeń.

15 Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionował, iż aktualny stan zdrowia R. S. był zły, jednak nie mógł uznać go za przesłankę egzoneracyjną w niniejszym postępowaniu.

16 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

17 2.1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zobowiązanie Komornika Sądu Rejonowego w O. do przedłożenia akt egzekucyjnych (w tym protokołów zajęć mienia spółki) KM/[...]; KM/[...]; KM/[...]; KM/[...]; KM/[...]; KM/[...]; KM/[...]; KM/[...] w celu wykazania, jakie mienie spółki zostało zajęte i jakie sprzedano w wyniku egzekucji.

18 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

19 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi").

20 3.2. Sąd pierwszej instancji uznając, ze stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i powołując się na art. 107 i art. 116 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że organy wykazały na podstawie zebranych dowodów okoliczności pełnienia funkcji członka zarządu przez R. S. w okresie powstania zaległości podatkowych oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki A. sp. z o.o. Wbrew zarzutom skargi prawidłowo ustaliły czas pełnienia funkcji prezesa zarządu przez skarżącego R. S.. Bezsporna jest data powołania R. S. na prezesa zarządu, tj. 24 lipca 2007r., natomiast sporna jest data odwołania czy rezygnacji z tej funkcji. Nie mniej jednak Sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo ustalił okres sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu, wskazując, że funkcję tę pełnił w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe, tj. upłynął termin zapłaty zobowiązań podatkowych.

21 W ocenie Sądu, nie ma wątpliwości, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Z akt sprawy wynika, że na zaległości podatkowe zostały wystawione tytuły wykonawcze. Postanowieniami z dnia 24 września 2012r. Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne, z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Przeciwko A. sp. z o.o. prowadzone było postępowanie egzekucyjne ze 100 wniosków wierzycieli, łącznie na kwotę 1.978.112,93 zł i zostało skierowane do całego majątku spółki. W związku z powyższym organy w niniejszym postępowaniu wykazały, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna.

22 Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżący nie wykazał również, aby zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

23 Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący w postępowaniu podnosił jedynie, że w okresie kiedy pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, spółka posiadała ruchomości oraz wierzytelności, jednak przyznał, że obecnie nie ma wiedzy co do tego majątku, z uwagi na upływ czasu, co w ocenie Sądu pierwszej instancji było niewystarczające.

24 Sąd pierwszej instancji nie podzielił również poglądu skarżącego, że w momencie pełnienia funkcji prezesa zarządu nie było przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Za prawidłowe uznano stanowisko organu podatkowego, że sytuacja majątkowa spółki uzasadniała wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości już na pod koniec 2008r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ podatkowy prawidłowo odwołał się do ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012r. poz. 1112 ze zm.), w celu ustalenia, w jakim momencie zaistniały okoliczności uzasadniające zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W rozpatrywanej sprawie spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań już w pierwszej połowie 2008r. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., od sierpnia 2008r. spółka zaprzestała regulowania zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń, a od 2009r. zaprzestała płacenia podatku od towarów i usług. Z bilansu za 2008r. podpisanego przez skarżącego wynika, że zobowiązania spółki kilkakrotnie przekroczyły jej majątek. Za bezzasadne uznano zarzuty skarżącego, że spółka posiadała znaczny majątek, dlatego nie było podstaw w czasie, kiedy pełnił funkcje prezesa zarządu, do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.

25 Sąd pierwszej instancji nie podzielił również stanowiska skarżącego, że wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, ponieważ zgodnie z podziałem obowiązków przez Radę Nadzorczą Spółki nie zajmował się sprawami finansowymi Spółki, jego kompetencje były ograniczone. Zdaniem Sądu pierwszej instancji podniesiona okoliczność nie ma znaczenia w zakresie odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe.

26 W związku z zawartym w skardze wnioskiem skarżącego o zobowiązanie Komornika do przedłożenia akt egzekucyjnych, Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Wobec wykazania przez organ bezskuteczności egzekucji poprzez włączenie do akt sprawy postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, kwestia ta jest w ocenie Sądu dostatecznie wyjaśniona i nie wymagała przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów.

27 4. Skarga kasacyjna.

28 4.1. W skardze kasacyjnej R. S. wyrokowi Sądu pierwszej instancji, zarzucił w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie:

29 I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

30 - art. 202 § 4 Kodeksu Spółek Handlowych i art. 26 ust 4 ustawy z dnia

31 12.06.2003r. Prawo pocztowe, poprzez nietrafne przyjęcie, że przepisy Kodeksu spółek handlowych dla skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji w zarządzie spółki wymagają osobistego odbioru przesłanego za pośrednictwem Poczty Polskiej (uprawnionego operatora) pisma o rezygnacji z funkcji, w tym pisemnego potwierdzenia tego odbioru przez adresata, a dopuszczone prawem pocztowym, za zgodą adresata, umieszczenie przesyłki rejestrowanej w skrzynce pocztowej ze skutkiem doręczenia nie ma znaczenia prawnego. W konsekwencji nietrafne przyjęcie, iż złożona rezygnacja nie wywołała żadnych skutków prawnych i faktycznych;

32 - art. 201 § 3 i 4 Kodeksu spółek handlowych, poprzez przyjęcie, iż pojedyncze, faktycznie wykonywane czynności przynależne do kompetencji członka zarządu, przez osobę nie będącą członkiem zarządu (w wyniku złożonej rezygnacji) wywołują jakiekolwiek skutki prawne i są potwierdzeniem pełnienia funkcji członka zarządu;

33 - art. 116 § 1 ust 1a Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015r. poz. 233 ze zm.), poprzez nietrafne przyjęcie, iż w okresie sprawowania funkcji w zarządzie spółki wystąpiły okoliczności uzasadniające ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego temu ogłoszeniu;

34 - art. 116 § 1 ust 1b Ordynacji podatkowej, poprzez nietrafne przyjęcie, iż skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

35 - art. 116 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nietrafne przyjęcie, iż Dyrektor Izby Skarbowej w sposób wystarczający wykazał, iż prowadzona wobec spółki - dłużnika była bezskuteczna;

36 II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

37 - art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z akt egzekucji komorniczej i poprzestanie na dowodzie z dołączonych do akt postępowania podatkowego postanowieniach organu egzekucyjnego, czym uniemożliwił wykazanie, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając kwestionowaną decyzję nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego a jedynie oparł się na dokumentach - które wg wiedzy skarżącego - nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu faktycznego tj. istnienia majątku spółki mogącego podlegać egzekucji. Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez Dyrektora Izby Skarbowej materiał dowodowy okazał się być budzącym wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie Dyrektora Izby Skarbowej oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego.

38 4.2. Autor skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania podług norm przepisanych.

39 5. Odpowiedź na skargę.

40 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenia od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

41 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

42 6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

43 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

44 6.2. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta jest na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Analiza zarzutów zawartych w treści skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, iż jej autor kwestionuje prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ w niniejszym postępowaniu i zaakceptowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, iż skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.

45 6.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnienia do precyzowania czy formułowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. To do strony wnoszącej środek odwoławczy należy sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich rozwinięcie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pogląd ten wielokrotnie był prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w wyrokach z dnia 8 grudnia 2008r., I OSK 1924/07, z dnia 19 lutego 2009r., II FSK 1150/07, z dnia 30 marca 2010r., II FSK 1983/08, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

46 Skargę kasacyjną można oprzeć na jednej lub obu z dwóch podstaw kasacyjnych - naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega nie tylko na przytoczeniu treści art.174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale także na wskazaniu konkretnych przepisów, które zostały naruszone, przypisaniu ich do właściwej podstawy kasacyjnej i wskazaniu formy naruszenia (w przypadku naruszenia prawa materialnego) lub wpływu na wynik sprawy (w przypadku uchybienia przepisom procedury). Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego przykładem są m.in. wyroki tego Sądu z dnia 7 września 2016r., I OSK 755/16, z dnia 24 listopada 2014r., II OSK 722/14, z dnia 15 maja 2013r., I GSK 227/12, z dnia 29 sierpnia 2012r., I FSK 1560/11, wszystkie dostępne: CBOSA. W niniejszej sprawie nie doszło do nieważności postępowania, o której mowa w art.183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny nie miał zatem powodów do działania z urzędu.

47 W związku z tym, w pierwszej kolejności, należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie połączył ich z żadnymi przepisami tej ustawy, ani Ordynacji podatkowej, na podstawie których orzekały organy podatkowe i których zastosowanie kontrolował orzekający Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Autor skargi kasacyjnej w istocie wskazuje na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ nie przywołując jednak, które z przepisów prawa procesowego zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organ podatkowy. Uchybienie to ma o tyle znaczenie, że kwestia prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń w zakresie istnienia przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu należy właśnie do sfery ustaleń faktycznych. Zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z akt egzekucji komorniczej i poprzestanie na dowodzie z dołączonych do akt postępowania podatkowego postanowieniach organu egzekucyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, na jaką konkretną okoliczność ten dowód miał być przeprowadzony w odniesieniu do już dokonanych ustaleń i zebranego materiału dowodowego.

48 W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny związany zarzutami i podstawami kasacyjnymi nie miał możliwości oceny, jaki przepis prawa procesowego mogącego stanowić podstawę do zakwestionowania ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego został naruszony. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż w sprawie niniejszej skutecznie nie podważono stanu faktycznego, zatem dla oceny zarzutów materialnoprawnych miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe i zaakceptowany przez Sąd I instancji.

49 6.4. Odnosząc się zatem do dalszych zarzutów związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych należy stwierdzić, iż są one nieuzasadnione.

50 Z ustaleń dokonanych przez organy wynika, iż skarżący faktycznie i formalnie pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały i zobowiązania i zaległości podatkowe. Należy wskazać, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu, co bezsprzecznie potwierdzają faktyczne działania skarżącego także po dacie formalnego złożenia rezygnacji (uczestniczenie w pracach Spółki, podpisywanie dokumentów, umów, udział w posiedzeniach Rady Nadzorczej i Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, jako Prezes Spółki, co potwierdzają protokoły z tych posiedzeń), jak i wpisy w KRS, które korzystają z domniemania prawdziwości. Jest to wprawdzie domniemanie wzruszalne. Skarżący nie wskazał jednak jakichkolwiek dokumentów, które choćby podważały prawdziwość tych wpisów. Niezależnie od tego, że wpis zmian w składzie osobowym zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny, albowiem na mocy art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które w tym zakresie poddawałyby przynajmniej w wątpliwość legalność kontrolowanego aktu. Dodatkowo należy wskazać, iż trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał w uzasadnieniu na okoliczności związane z odwołaniem skarżącego z funkcji prezesa zarządu z dniem 28 lutego 2010r. i przyczyny tego odwołania (wydanie wyroku nakazowego wobec skarżącego). Nie można pominąć wszystkich tych okoliczności, które w sposób jednoznaczny potwierdzają pełnienie funkcji przez skarżącego w spornym okresie.

51 W zakresie oceny okoliczności związanych ze stanem zdrowia i faktycznym pełnieniem funkcji przez skarżącego zarówno organ odwoławczy, jak i orzekający Sąd pierwszej instancji badał kwestię rozdziału kompetencji, stanu zdrowia skarżącego w okresie pełnienia funkcji oraz jego zapaść na zdrowiu. Trafnie stwierdzono, iż rozdział kompetencji, polegający na zrzeczeniu się przez Pana R. S. uprawnień do zarządzania sprawami Spółki, pozostaje bez znaczenia dla orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, bowiem wewnętrzne ustalenia skarżącego, jakie poczynił z Radą Nadzorczą Spółki nie mogły wywrzeć żadnych skutków prawnych w tym zakresie. Odnośnie stanu zdrowia skarżącego jednoznacznie ustalono, co potwierdza materiał dowodowy, że udokumentowane leczenie i pobyt w szpitalu nastąpił już po okresie czasu, za który orzeczono o odpowiedzialności skarżącego, a w latach 2007 - 2010 stan zdrowia nie uniemożliwił mu pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki oraz nie ograniczył jego aktywności wyłącznie do zajmowania się kwestiami technicznymi i kierunkiem rozwoju firmy, skoro skarżący podpisywał deklaracje, dokumenty, umowy, sprawozdania finansowe, uczestniczył w posiedzeniach Nadzwyczajnych Zgromadzeń Wspólników.

52 6.5. Odnosząc się do zarzutów związanych z naruszeniem art. 116 § 1 pkt 1 lit. a, art. 116 § 1 pkt 2 oraz art. 116 § 1 należy wskazać, iż:

53 - argumenty, podnoszone przez skarżącego, że Spółka dysponowała dużym majątkiem, rozwijała swoją działalność, przychody dawały nadzieję na spłacenie zobowiązań w niedalekiej przyszłości nie mają znaczenia dla ustalenia czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy Spółka trwale zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co w zaskarżonej decyzji zostało szczegółowo wyjaśnione. Wbrew stanowisku Skarżącego, zaprzestanie terminowego regulowania przez Spółkę zobowiązań w myśl przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, zobowiązuje zarząd podmiotu gospodarczego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nawet wówczas, gdy podmiot ten dysponuje majątkiem;

54 - wyjaśniono, iż na koniec 2008r. wystąpiły obie przesłanki, które w myśl art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego zobowiązują zarząd spółki z o.o. do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zarzut, jakoby organ odwoławczy wziął pod uwagę jedynie sam fakt niespłacania zobowiązań przez Spółkę jest całkowicie bezzasadny, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż na dzień 31.12.2008r. zobowiązania Spółki kilkukrotnie przekroczyły wartość majątku Spółki. Należy powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, iż spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań już w pierwszej połowie 2008r. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., od sierpnia 2008r. spółka zaprzestała regulowania zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń, a od 2009r. zaprzestała płacenia podatku od towarów i usług. Z bilansu za 2008r. podpisanego przez skarżącego wynika, że zobowiązania spółki kilkakrotnie przekroczyły jej majątek;

55 - w zakresie bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec majątku Spółki, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. w trybie egzekucji sądowej postanowieniami z dnia 24.09.2012r. nr KM [...], KM [...], KM [...] umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Jak wynikało z pisma komornika w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego oraz nadwyżki w podatku od towarów i usług. Zajęto wierzytelność w C. Spółka z o.o. Dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz skierowano zapytanie do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Egzekucja z ruchomości, wierzytelności i kont bankowych dłużnika nie przyniosła efektów. Przeciwko A. Spółka z o.o. prowadzone było postępowanie egzekucyjne w 100 sprawach z wniosku różnych wierzycieli. Łączny stan zadłużenia wynosił 1.978.112,93 zł;

56 - w zakresie wskazania mienia, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części chodzi o wskazanie przez członka zarządu takiego mienia, które umożliwiałoby zaspokojenie długu podatkowego, a nie o wskazanie składników majątkowych o jakiejkolwiek wartości bądź informowanie, że takie mienie istniało w momencie, gdy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Skarżący nie wskazał realnego mienia, które organowi podatkowemu pozwoliłoby na skierowanie do tego mienia egzekucji. Dopiero wskazanie mienia, które istnieje w momencie orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, z którego egzekucja na ten moment jest możliwa, zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności jako osoby trzeciej.

57 6.6. Należy podkreślić, iż autor skargi kasacyjnej polemizuje z przyjętymi przez organy i zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji ustaleniami nie podważając ich skutecznie, zupełnie bagatelizując istotę funkcji członka zarządu Spółki i obowiązków z tej funkcji wynikających.

58 6.7. W związku z powyższym uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.