Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2012 r., I FSK 1715/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2012 r., I FSK 1715/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 2250/10 w sprawie ze skargi L. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji

3 Wyrokiem z 6 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2250/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi L.N. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 30 lipca 2010 r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec 2005 r.

4 2. Przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania

5 2.1. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzje organu pierwszej instancji określające wysokość zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące od stycznia 2005 r. do grudnia 2008 r. (za wyjątkiem listopada 2007 r.) zostały wysłane na adres zamieszkania skarżącego i doręczone domownikowi - teściowej skarżącego, Z. P. 2 czerwca 2010 r. Przewidziany czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem w środę 16 czerwca 2010 r., natomiast odwołanie datowane na dzień 15 czerwca 2010 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym 17 czerwca 2010 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

6 W dniu 29 czerwca 2010 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, składając przy tym kopię wniesionego wcześniej odwołania. We wniosku podał, że decyzje zostały mu przekazane przez teściową około 15 czerwca 2010 r., przy czym nie pamiętała ona dokładnej daty ich odbioru. Stwierdziła jedynie, że nastąpiło to siedem do dziesięciu dni wcześniej.

7 Wskazanym na wstępie postanowieniem z 30 lipca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z 27 maja 2010 r. Stwierdził, że fakt odebrania przez Z. P. omawianej decyzji organu I instancji jest okolicznością pozostającą poza sporem. Osoba ta może być uznana za dorosłego domownika w rozumieniu art. 149 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) (dalej: O.p.), również inne przesłanki skuteczności doręczenia dokonanego w trybie art. 149 O.p. wynikające z tego przepisu są spełnione. Powyższe pozwala przyjąć, że doręczenia dokonano skutecznie w dniu 2 czerwca 2010 r. Natomiast powołując się na wyrok z 23 grudnia 2008 r. (sygn. akt II FSK 1356/07) organ stwierdził, że okoliczność późniejszego przekazania pisma adresatowi nie ma wpływu na bieg terminu związanego z datą doręczenia, w niniejszej sprawie terminu na złożenie odwołania od doręczonej decyzji. Ponadto podatnik nie uczynił zastrzeżenia przewidzianego w art. 26 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy z 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. nr 130, poz. 1188 ze zm.) w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej w odniesieniu do osoby Z. P. Ponadto organ zwrócił uwagę, że jedną z przesłanek wynikających z art. 162 O.p., jaka musi być spełniona, aby możliwe było przywrócenie uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie odwołanie zostało sporządzone 15 czerwca 2010 r. (tj. w dacie wskazanej jako data przekazania odwołującemu się przesyłki przez dorosłego domownika i z zachowaniem terminu), ale jej przekazane do urzędu pocztowego nastąpiło 17 czerwca 2010 r. Z powyższego faktu organ odwoławczy wyciągnął wniosek, że można stronie przypisać zarzut co najmniej lekkiego niedbalstwa, gdyż odbierając od teściowej przesyłkę ze znacznym opóźnieniem i w stanie niepewności co do daty rzeczywistego odbioru korespondencji winien był ustalić ponad wszelką wątpliwość w urzędzie pocztowym lub organie podatkowym kiedy w istocie przesyłka została doręczona. Brak takich działań skutkuje możliwością przypisania stronie winy w stopniu co najmniej niedbalstwa, co wyklucza uwzględnienie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto w ocenie organu odwoławczego przekroczony został siedmiodniowy termin przewidziany w art. 162 § 2 O.p. na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Data ustania przyczyny uchybienia terminowi wypadła bowiem 15 czerwca 2010 r., kiedy to strona otrzymała przesyłkę. Wobec tego wniosek winien zostać wniesiony do 22 czerwca 2010 r. Tymczasem został złożony w organie I instancji dopiero 29 czerwca 2010 r., a więc również u chybieniem siedmiodniowego terminu, przewidzianego w art. 162 § 2 O.p. na złożenie wniosku o jego przywrócenie.

8 2.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik zarzucił postanowieniu naruszenie: art. 162 § 1 O.p. polegające na mylnym przyjęciu, że w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu z tego powodu, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania; art. 162 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że strona nie dochowała siedmiodniowego terminu wynikającego z tego przepisu; art. 191 O.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego; art. 149 O.p. poprzez brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdowała się adnotacja o podjęciu się przez domownika doręczenia przesyłki adresatowi.

9 W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przyczyną uchybienia terminu było jego subiektywne przekonanie o dochowaniu terminu, ponieważ 15 czerwca 2010 r. Z. P. oświadczyła, że przesyłkę odebrała siedem lub dziesięć dni wcześniej, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upływał najwcześniej 19 czerwca

10 2010 r. To przekonanie było usprawiedliwione tym, że w podobnych sytuacjach Z.P. nigdy wcześniej nie wskazała błędnego terminu odbioru korespondencji. Nie czekając jednak na ostatni dzień tak wyliczonego terminu złożył odwołanie już 17 czerwca. Przekonanie, co do terminowości złożenia odwołania ustało dopiero 25 czerwca 2010 r., kiedy to skarżący od pracownicy organu podatkowego dowiedział się o faktycznej dacie doręczenia decyzji. Z tym też dniem należy, zdaniem skarżącego, wiązać datę ustania przeszkody do terminowego wniesienia odwołania, a nie z dniem 15 czerwca 2010 r.

11 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie. Na wstępie Sąd pierwszej instancji przytoczył treść regulacji znajdujących zastosowanie w sprawie; dokonał wykładni art. 149 O.p., po czym stwierdził, że skoro możliwe jest całkowite obalenie domniemania doręczenia i przeprowadzenie dowodu, że doręczenie w ogóle nie nastąpiło oraz wywiedzenie na tej podstawie, że termin procesowy w ogóle nie rozpoczął biegu, to możliwe jest tym bardziej wykazanie, że skutek ten nastąpił z tym jedynie zastrzeżeniem, że w późniejszej dacie. Przenosząc te rozważania na grunt sprawy, uznał, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż skutek doręczenia decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nastąpił w dacie przyjętej przez organ czyli 2 czerwca 2010r. i w tym dniu przesyłka trafiła do rąk adresata. Okoliczności tej bowiem przeczył skarżący (zaprzeczał, aby nastąpiło to w dniu 2 czerwca 2010 r., czyli w dacie doręczenia zastępczego).

13 Sąd wskazał, że z pisma strony zawartego w aktach administracyjnych, to jest wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż strona przesyłkę otrzymała od teściowej nie w dniu 2 czerwca 2010 r., to jest w dniu który to organ odwoławczy przyjął w sprawie za datę doręczenia, lecz dopiero 15 czerwca 2010 r. Istnieje zatem istotna rozbieżność w datach doręczenia spornej przesyłki, które mają służyć ustaleniu daty początkowego dnia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku VAT. W sytuacji zatem, gdy strona wskazywała na rozbieżność co do daty doręczenia i powoływała okoliczności faktyczne w jakich doręczenie nastąpiło, mogła takowe domniemanie obalić przez przeciwdowód na okoliczność niedoręczenia jej pisma przez teściową 2 czerwca 2010 r. W ocenie Sądu, taki stan faktyczny obligował organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z podatnikiem w tej kwestii na podstawie art. 122 O.p. Zaniechanie przeprowadzenia takowego postępowania wyjaśniającego z udziałem strony, w trakcie którego, zbadano by kwestię obalenia domniemania, że doręczenie przesyłki miało miejsce 2 czerwca 2010 r. z jednej strony oznacza, iż organ naruszył także art. 187 § 1 O.p. stanowiący, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, z drugiej zaś wskazuje, że sporne postanowienie obecnie jest przedwczesne. Warunkiem bowiem możliwości orzekania co do terminowości wniesionego odwołania jest uprzednie jednoznaczne określenie daty doręczenia przesyłki. Skoro obecnie w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie w sposób bezsporny nie można ustalić daty skutecznego doręczenia decyzji, zatem w konsekwencji powyższego brak jest też możliwości oceny czy odwołanie zostało wniesione przez stronę z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia czy też z jego uchybieniem.

14 W konsekwencji, w ocenie Sądu, przy rozstrzyganiu sprawy doszło do naruszenia przepisów procesowych (art. 122 i 187 § 1 O.p.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wyjaśnić kwestię obalenia domniemania doręczenia z art. 149 O.p i następnie w zależności od dokonanych ustaleń podjąć stosowne orzeczenie w sprawie.

15 Odnosząc się do stwierdzenia organu, że skarżącemu można przypisać niedbalstwo w stopniu co najmniej lekkim, albowiem otrzymawszy od teściowej niepewną informację co do daty odbioru przesyłki nie dokonał jej weryfikacji na poczcie lub w organie, Sąd stwierdził, że organ nie wykazał, że uzyskanie takiej informacji na poczcie było możliwe. W kwestii możliwości ustalenia daty doręczenia w organie, zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru nie wynika w jakiej dacie poświadczenie to doręczono do organu podatkowego. Nie można więc z całą pewnością stwierdzić, że gdyby skarżący udał się do [...] Urzędu Skarbowego 15 czerwca, to uzyskałby informację o dacie doręczenia przesyłki do rąk dorosłego domownika, co czyni zarzut niedbalstwa nieuzasadnionym.

16 4. Skarga kasacyjna

17 4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej, zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

18 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) oraz art. 149 O.p. poprzez zakwestionowanie skuteczności doręczenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 2 czerwca 2010 r. w trybie przewidzianym w art. 149 O.p. oraz oparcie się przez Sad pierwszej instancji na wskazaniach, które nie miały istotnego znaczenia ze względu na ocenę, że w tym dniu przesyłka zawierająca wymiarową decyzję została ze skutkiem prawnym doręczona do rąk pełnoletniego domownika; ponadto skoncentrowanie się przez Sąd wyłącznie na okolicznościach związanych z doręczeniem decyzji spowodowało, że poza obszarem wymaganych rozważań pozostawiono ocenę przesłanek uprawdopodabniających brak winy strony skarżącej w dochowaniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji (art. 162 § 1 i 2 O.p.);

19 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 O.p. poprzez wskazanie, że dowody którymi dysponował organ podatkowy nie były wystarczające do ustalenia daty doręczenia spornej przesyłki adresatowi;

20 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 134 § 1 i art. 151 u.p.p.s.a. polegające na uchyleniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego przez Sąd, pomimo nienaruszenia przez organ przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 w związku z art. 122 i art.187 O.p.;

21 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez pominiecie przez Sąd w swoich rozważaniach braku uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, a skupienie się jedynie na kwestii domniemania doręczenia z art. 149 O.p.

22 4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

23 4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej przez pełnomocnika podatnika, wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

24 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

25 5.1. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej zbadana zgodnie z art. 183 § 1 u.p.p.s.a., czyli w granicach zakreślonych jej zarzutami, zasługiwała na uwzględnienie.

26 5.2. W tym względzie należy podzielić argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowaną w wyroku z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1442/11, wydanym w stanie faktycznym i prawnym tożsamym do niniejszej sprawy.

27 Według zapatrywań Sądu pierwszej instancji ocena legalności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, wiązała się najpierw z koniecznością zweryfikowania ustaleń organu podatkowego w sferze doręczenia decyzji Stronie. Ten element Sąd uznał za niedostatecznie wyjaśniony i z tego powodu uchylił kontrolowane postanowienie. Przyznać należy, że istotnie w stanie sprawy wynikającym z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym brak jest wypowiedzi aby wcześniej wydane zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania a w skardze kasacyjnej nie czyniono w tej płaszczyźnie jakichkolwiek zastrzeżeń (z uwagi na tożsamość autora skargi i postanowienia), aspekty związane z doręczeniem decyzji Stronie uzyskały w niniejszej sprawie znaczenie podstawowe. Oczywiste jest bowiem - i takie było też dla Sądu badającego zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia - że domaganie się przywrócenia terminu odwoławczego może mieć miejsce wówczas, gdy termin został uchybiony. To z kolei wymaga rozpoczęcia jego biegu, co wiąże się właśnie między innymi ze wspomnianą wcześniej kwestią skuteczności doręczenia decyzji stronie.

28 W tym zakresie trafnie jednak argumentował Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji oceniając ten element sprawy dokonał wadliwej wykładni i wadliwego zastosowania art. 149 O.p. Przyjął bowiem, że nawet w przypadku prawidłowego doręczenia decyzji domownikowi (w tej sprawie stwierdził, że takie ono było), datą jej doręczenia Stronie jest dzień faktycznego otrzymania decyzji od domownika i ta data decyduje o rozpoczęciu biegu terminu odwoławczego. W konsekwencji uznał również, że Strona mogła domniemanie doręczenia jej decyzji w dacie pokwitowania odbioru korespondencji przez domownika obalić i że podjętą próbę w tym zakresie należało dokładnie wyjaśnić.

29 Z powyższymi poglądami Sądu pierwszej instancji nie można było się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że Strona może kwestionować zapatrywania organu podatkowego co do skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 149 O.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Jeśli zatem w rzeczywistości nie zostanie spełniony choćby jeden ze wskazanych warunków, wówczas możliwe jest wzruszenie twierdzenia organu podatkowego o skuteczności dokonanego doręczenia. Tylko i wyłącznie w takim zakresie można więc ewentualnie mówić o dopuszczalności obalenia domniemania doręczenia. Dalsza bowiem czynność faktycznego doręczenia pisma do rąk jego adresata, mająca nastąpić w wyniku podjętego przez domownika zobowiązania do oddania pisma, wykracza już poza treść art. 149 O.p. Jako taka nie może zatem mieć znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia pisma. Okoliczności z tego zakresu mogą co najwyżej być przedmiotem analizy w ramach merytorycznego rozpatrywania zasadności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Powyższe oznacza zatem, że podstawą obalenia domniemania doręczenia pisma w trybie art. 149 O.p. nie mogą być okoliczności związane z jego przekazaniem adresatowi.

30 W zaskarżonym wyroku Sąd wyraził także z gruntu chybiony pogląd, że o dacie doręczenia pisma stronie na podstawie art. 149 O.p. decyduje data jego otrzymania przez stronę a nie domownika. Biorąc pod uwagę istotę doręczenia zastępczego we wskazanym trybie przyjąć należy, że doręczenia dokonuje się domownikowi, ale ze skutkiem dla strony. W samej konstrukcji doręczenia do rąk domownika pisma przeznaczonego dla strony tkwi założenie, że w sytuacji objętej hipotezą powołanego przepisu dopuszczalne jest pozostawienie korespondencji zamiast bezpośrednio adresatowi innej osobie będącej domownikiem gotowym do dalszego przekazania pisma podmiotowi nieobecnemu w mieszkaniu. Analizowana regulacja prawna nie wskazuje przy tym, aby tego rodzaju doręczenie pisma do rąk domownika było tylko pewnym niezakończonym jeszcze prawnie etapem na drodze do jego skutecznego doręczenia stronie, który to etap prawidłowo wykonany sam z siebie miałby nie wywołać skutków bezpośrednio w sferze doręczenia pisma adresatowi, lecz je jedynie poprzedzał. Tymczasem, co trzeba podkreślić, pisma doręcza się stronie, ewentualnie jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi, o czym stanowi art. 145 O.p. Skoro więc w art. 149 O.p. przewidziano, że w pewnej sytuacji doręczenie pisma adresowanego do strony następuje w inny sposób, tj. do rąk domownika, to uczyniono tak nie tylko po to, aby podmiotowi spoza sfery praw adresata pismo doręczyć, lecz aby z uwagi na okoliczności, jakie muszą być spełnione przy takim doręczeniu, móc jednocześnie przyjąć, że zastępuje ono doręczenie pisma bezpośrednio samej stronie. Prawodawca nie uregulował bowiem dalszych czynności, które powinien wykonać domownik w stosunku do adresata odebranego pisma. Prawidłowe doręczenie pisma domownikowi, w warunkach przewidzianych w art. 149 O.p., rozpoczyna zatem bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. W tym zakresie występuje pewna analogia z doręczeniem pisma do rąk pełnomocnika ze skutkiem od razu dla strony.

31 Możliwość obalenia domniemania doręczenia pisma stronie rozumiana tak, jak przedstawił to wyżej Naczelny Sąd Administracyjny, nie mogła dotyczyć więc tego przypadku, z jakim mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji przy formułowaniu oceny prawnej nie miał bowiem żadnych wątpliwości, że doręczenie ww. decyzji domownikowi odpowiadało wszelkim wymogom zawartym w art. 149 O.p. Ta ocena była przy tym zgodna ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej i w tym zakresie - co jest oczywiste - nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Stąd też zagadnienie prawidłowości doręczenia korespondencji domownikowi - po myśli art. 183 § 1 u.p.p.s.a., czyli z uwagi na brak zarzutu - nie mogło być objęte kontrolą instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast w dalszej kolejności Sąd pierwszej instancji przyjął i zastosował wadliwe rozumienie art. 149 O.p., co doprowadziło do wadliwych ocen oraz wskazań odnośnie do dalszego postępowania. Wskazał mianowicie na konieczność wyjaśniania okoliczności, które przy prawidłowej wykładni ww. przepisu były bez znaczenia dla określenia daty doręczenia decyzji Stronie. Nadto, pozostawił poza zakresem oceny merytoryczną zasadność postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż za konieczne i zarazem wystarczające uznał wyłącznie ustalenie daty doręczenia ww. decyzji Stronie, jako równoznacznej z początkiem biegu terminu odwoławczego. W takim stanie rzeczy doszło zatem również do uchylenia postanowienia bez dostatecznych ku temu podstaw, albowiem były nimi wadliwie przyjęte przesłanki.

32 Powyższe czyniło zasadnym pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej z wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 151 u.p.p.s.a. Uznanie go na tym etapie sprawy za zasadny byłoby przedwczesne biorąc pod uwagę, że Sąd pierwszej instancji w rozpoznanej sprawie (odmiennie niż w szeregu innych spraw Strony) poprzestał na wadliwym - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - kwestionowaniu daty doręczenia ww. decyzji domownikowi jako tożsamej z doręczeniem jej Stronie.

33 5.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor za niezrozumiałe uznał stanowisko Sądu co do tego, czy w dacie 15 czerwca 2010 r. możliwe było ustalenie na poczcie przez L.N. faktycznej daty doręczenia adresowanej do niego przesyłki. Wątpliwości autora skargi kasacyjnej należy podzielić, gdyż to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, iż mimo dochowania należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności procesowej w terminie, a wobec tego pamiętać należy, że w przypadku nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi organ nie ma obowiązku wyjaśniania, czy w okolicznościach sprawy brak winy miał miejsce (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 maja 2012 r., I FSK 1186/11, CBOSA).

34 5.4. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji uwzględni, że data doręczenia decyzji domownikowi jest datą jej doręczenia Stronie. Następnie dokona oceny legalności postanowienia w zakresie odmowy przywrócenia terminu.

35 5.5. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a.

36 5.6. Na podstawie art. 207 § 2 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wniosek i argumentację skarżącego zawartą w piśmie procesowym z 11 września 2012 r., postanowił odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.