Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2018 r., I FSK 1708/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2018 r., I FSK 1708/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia WSA del. Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1159/15 w sprawie ze skargi L. S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K.) z dnia 20 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej podatek od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty i marzec 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1159/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie – p.p.s.a.), oddalił skargi L. S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 maja 2015 r. orzekające o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do marca 2014 r.

3 Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził w wydanych decyzjach, że obawa niewykonania zobowiązań podatkowych za wymienione okresy podyktowana jest dysproporcją pomiędzy znaczną wielkością tych zobowiązań, a skalą osiąganych przez podatnika dochodów. Nie bez znaczenia pozostawało również to, że L. S. uwzględniał w rozliczeniach naliczony podatek od towarów i usług, wynikający z tak zwanych pustych faktur. Przesłanką orzeczenia o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych była także okoliczność trwałego niewykonywania zobowiązań podatkowych, co do których następuje zabezpieczenie ich wykonania.

4 W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie L. S. wniósł o uchylenie decyzji zarzucając, że organy orzekające w obydwóch instancjach w przedmiocie zabezpieczenia, pominęły osobę pełnomocnika, którego ustanowił w sprawie podatkowej, natomiast argument odnośnie przyjmowania pustych faktur był niezasadny wobec braku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w tym zakresie.

5 Na rozprawie w dniu 2 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

6 Z kolei oddalając skargi, Sąd ten wskazał, że organy prawidłowo zastosowały powołane w decyzjach przepisy art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej – O.p.). Przede wszystkim zobowiązania w podatku od towarów i usług powstają z mocy samego prawa, a zatem w dacie wydania decyzji o zabezpieczeniu były to zobowiązania istniejące, które nie zostały przez podatnika wykonane. Ponadto zasadna była ocena dysproporcji pomiędzy dochodami podatnika uzyskanymi w latach 2012-2013, a znacznie wyższą kwotą zobowiązań, których wykonanie podlega zabezpieczeniu.

7 Na powyższy wyrok, L. S. złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

8 Jako podstawy kasacyjne skarżący powołał naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

9 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo istnienia dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, wydanego wobec skarżącego już po dokonaniu przedmiotowych zabezpieczeń i po skierowaniu sprawy do Sądu pierwszej instancji;

10 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 1 p.p.s.a., poprzez pominięcie, przemilczenie i zignorowanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach wydanego wobec skarżącego w powyższych okolicznościach.

11 W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że przedłożone w toku postępowania sądowego zaświadczenie o niezaleganiu L. S. w podatkach pozostawało w bezpośrednim związku z przedmiotem rozstrzygnięcia i wymagało ustosunkowania się Sądu, czego w wyroku zabrakło.

12 W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

15 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

16 Należy odnotować, że w świetle art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, to znaczy powinna zawierać między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., sygn. akt. II FSK 391/14). W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie sprostał wymaganiom skargi.

17 Z treści uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. wynika jedynie to, że w ocenie skarżącego do naruszenia przepisów doszło na skutek pominięcia przedłożonego w toku postępowania sądowego zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, będącego dokumentem urzędowym. Równocześnie autor skargi kasacyjnej zaniechał wyjaśnienia, jaki owo zaświadczenie mogło mieć wpływ na wyjaśnienie istoty sprawy, którą była prawidłowość decyzji orzekających o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych oraz określających ich przybliżoną wysokość.

18 Zgodnie ze wskazanym w skardze kasacyjnej art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

19 W orzecznictwie wyjaśniono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji w drodze skargi kasacyjnej jedynie w przypadku, gdy uzasadnienie takiego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09, publ. ONSAiWSA z. 3/2010, poz. 39)

20 Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w omawianym przepisie. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano zarzuty sformułowane w skardze oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tym samym nie doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji nie mógł być również naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

21 Należy przy tym zwrócić uwagę, że w świetle art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie "akt sprawy" oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy ocenie zgodności z prawem decyzji zobligowany był wziąć pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikały i stanowiły podstawę rozstrzygnięć podatkowych. Strona zwraca uwagę w skardze kasacyjnej, że przedmiotowe zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach wydane zostało już po podjęciu decyzji, jakie kontrolował Sąd pierwszej instancji, a więc tym bardziej trzeba było oczekiwać wytłumaczenia, w jaki sposób wspomniane zaświadczenie mogłoby oddziaływać na treść rozstrzygnięcia sądowego odnośnie zgodności z prawem decyzji organów podatkowych.

22 W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, ze skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.