Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., I FSK 1637/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., I FSK 1637/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka – Medek (spr.), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi P. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r. , sygn. akt I FSK 636/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 1541/10 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Skarga o wznowienie postępowania P. S. dotyczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt I FSK 636/11, w którym Sąd ten, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", oddalił skargę kasacyjną P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r.

3 Przedstawiając stan sprawy Sąd odwoławczy wskazał, że organy podatkowe zakwestionowały skarżącemu prawo do odliczenia z faktur dotyczących zakupu węgla i oleju napędowego, wystawionych przez B. C. Organy przyjęły bowiem, że faktury te nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

4 Nie godząc się z powyższym skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podniósł w pierwszej kolejności zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za czerwiec 2003 r., wskazując przy tym, że decyzja dotycząca podatku od towarów i usług za ten okres rozliczeniowy została mu doręczona w kwietniu 2010 r., a więc po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia. Ponadto skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 229 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Op" wskutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przez organy art. 19 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U., Nr 11, poz. 50 ze zm.) przez bezpodstawne pozbawienie go prawa do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wykazany w spornych fakturach.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że decyzja organu odwoławczego, wbrew zarzutom skargi, odpowiada prawu. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że wystawione przez B. C. faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawcę.

6 Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego Sąd podzielił stanowisko organów, że wobec zabezpieczenia zastawem skarbowym zobowiązania podatkowego za czerwiec 2003 r., na podstawie art. 70 § 8 Op, nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia możliwości dokonywania przez organy weryfikacji deklarowanych przez stronę skarżącą rozliczeń w przedmiotowym zakresie.

7 W złożonej skardze kasacyjnej P. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

8 1. prawa materialnego, tj.:

9 - art. 41 § 1 w zw. z art. 68 § 3 Op w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa przez niewłaściwe zastosowanie skutkiem przyjęcia, że ustanowienie zastawu skarbowego po upływie 5-letniego okresu przedawnienia skutkuje przerwaniem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,

10 2. prawa procesowego, tj.:

11 - art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa wskutek niezawieszenia postępowania, w sytuacji gdy przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, którego wynik może mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

12 W związku z powyższym, skarzący wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w całości oraz poprzedzającej go decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

13 Wskazując na motywy oddalenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia art. 41 § 1 w związku z art. 68 § 3 Op w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa był całkowicie nieadekwatny do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy oraz nie odpowiadał jego uzasadnieniu.

14 Sąd podkreślił, że nie można wykazywać, iż nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia z tego powodu, że zastaw skarbowy ustanowiono po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia, podnosząc naruszenie wyżej wskazanych przepisów. Sąd wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia następuje w skutek zdarzeń określonych w art. 70 § 3 i § 4 Op. Natomiast ustanowienie zastawu skarbowego powoduje, zgodnie z art. 70 § 8 Op to, że zobowiązanie podatkowe w ten sposób zabezpieczone nie ulega przedawnieniu, ale może być jedynie egzekwowane z przedmiotu zastawu. Ponadto Sąd dodał, że moment powstania zastawu skarbowego reguluje art. 42 § 1 Op natomiast kwestie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ustawodawca uregulował w art. 70 § 1 Op.

15 Za chybiony Sąd odwoławczy uznał również drugi z postawionych zarzutów, gdyż Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa wskutek nie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne.

16 Sąd drugiej instancji podniósł, że inne są cele postępowania sądowoadministracyjnego a inne postępowania karnego. W ramach pierwszego z tych postępowań Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu podatkowego, wydanej w toku postępowaniu podatkowego. Odpowiedzialność podatnika jest zaś odpowiedzialnością zobiektywizowaną, niezależną od winy. Natomiast w postępowaniu karnym celem jest udowodnienie oskarżonemu, że dopuścił się przestępstwa. Odpowiedzialność karna jest z kolei oparta na zasadzie winy. Sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe jest postępowaniem autonomicznym, a to oznacza, że wynik postępowania karnego nie przesądza o braku odpowiedzialności (np. w przypadku umorzenia, uniewinnienia oskarżonego) na gruncie prawa podatkowego. Sąd wskazał ponadto, że stosownie do treści art. 11 Ppsa zawieszenie postępowania jest uzasadnione wtedy, jeżeli ustalenie czynu (przestępstwa) w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy karnej musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu odwoławczego, powyższa sytuacja nie zachodziła.

17 W złożonej skardze o wznowienie postępowania skarżący, działający za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata, wniósł o zmianę powyższego orzeczenia powołując się na podstawę z art. 273 § 2 Ppsa.

18 W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 22 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., wydaną względem jego kontrahentów tj. J. i Z. J. W decyzji tej organ odwoławczy uznał wydatek poniesiony na zakup towaru, którym m. in. handlował skarżący, co w ocenie skarżącego, miało potwierdzać autentyczność zakwestionowanych transakcji w sprawie rozpoznawanej.

19 Skarżący dodał, że o wydaniu decyzji względem kontrahenta dowiedział się w dniu 20 października 2012 r., a zatem dochował terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 Ppsa.

20 W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak oparcia na ustawowej podatnie wznowieniowej oraz wniesienie po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej.

21 W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2014 r. organ odwoławczy poinformował, że w innych sprawach skarżącego, zawisłych przed tut. Sądem skargi o wznowienie postępowania zostały odrzucone.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

23 Stosownie do art. 281 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga na rozprawie o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem jeżeli powodem jej wniesienia nie była żadna z przesłanek określonych w art. 271 - 274 Ppsa.

24 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku rozpoznawanej skargi o wznowienie postępowania brak jest podstaw do stwierdzenia, że została ona wniesiona w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności procesowej z art. 277 Ppsa. Podkreślić należy, że decyzja która ma być podstawą wznowienia została wydana w dniu 22 marca 2010 r., natomiast skarżący podnosi, iż dowiedział się o niej w dniu 22 października 2012 r., jednakże w żaden sposób tej okoliczności nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił.

25 Ponadto w rozpatrywanej sprawie brak jest ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego.

26 Jako podstawa skargi o wznowienie został wskazany art. 273 § 2 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

27 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być potraktowana jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 Ppsa, decyzja z dnia 22 marca 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. wydana wobec J. i Z. J., która zdaniem skarżącego potwierdza autentyczność niektórych transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami.

28 Dyspozycja przepisu art. 273 § Ppsa wskazuje, że podstawę wznowienia postępowania będzie stanowiła taka okoliczność lub środek dowodowy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Powołując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody, należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia 24 maja 1982 r., sygn. akt II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2, poz. 27 z glosą W. Stojanowskiej oraz postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt I GSK 68/12 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

29 Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w przedmiocie wniesionej skargi kasacyjnej był związany granicami wymienionego środka odwoławczego na podstawie art. 183 § 1 Ppsa i w związku z tym badał sprawę jedynie w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zasadności odmowy zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji. Ustalenia faktyczne, dokonane na okoliczność zakwestionowanych transakcji, z woli autora skargi kasacyjnej, który nie podniósł w tym zakresie żadnych zarzutów, nie stanowiły zatem przedmiotu rozpoznania oraz orzekania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Żądając wznowienia tego postępowania skarżący nie może więc wskazywać okoliczności, które z powyższych przyczyn pozostają bez wpływu na wyrażoną przez Sąd odwoławczy ocenę postawionych wcześniej zarzutów kasacyjnych. Wynik sprawy sądowoadministracyjnej w drugiej instancji określały bowiem podstawy skargi kasacyjnej. W ramach tych podstaw skarżący nie kwestionował natomiast ustaleń stanu faktycznego.

30 Istota postępowania wznowieniowego, opartego na podstawie z art. 273 § 2 Ppsa polega na tym, że sąd, który wydał prawomocne orzeczenie, ma możliwość ponownego zbadania sprawy, tym razem w oparciu o nieznane mu okoliczności faktyczne lub dowody, które mogłyby skutkować wydaniem innego orzeczenia niż pierwotne. Granice sprawy, w przypadku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyznaczają jednak postawione wcześniej zarzuty kasacyjne. Z tego też względu wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 273 § 2 Ppsa, mogą mieć jedynie te okoliczności oraz dowody, których badanie mieściłoby się w tychże granicach.

31 Z powyższych względów, w oparciu o art. 281 § 1 i art. 276 Ppsa, skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu.