Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., I FSK 1547/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., I FSK 1547/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 31/15 w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oraz poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r. i 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [...] , 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz W. T. kwotę 1210 (jeden tysiąc dwieście dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów za obie instancje.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten sąd tok postępowania przed organami podatkowymi

3 1.1. Wyrokiem z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 31/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. T. (dalej powoływanego jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 grudnia 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. oraz poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r. i 2007 r.

4 1.2. Decyzją z dnia 7 grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 29 grudnia 2010 r. i orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe P. wraz z P. oraz z pozostałymi członkami zarządu. Organ II instancji uznał bowiem, że w sentencji decyzji organu I instancji nie został wskazany właściwy krąg osób solidarnie odpowiedzialnych ze skarżącym za zaległości podatkowe P..

5 Organ wskazał, że P. działało w formie stowarzyszenia, dlatego zakres postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie zakreśla art. 116 w zw. z art. 116a O.p.

6 Skarżący sprawował funkcję członka zarządu od dnia 6 kwietnia 2001 r., przez cały okres powstania zobowiązań i zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT wymienionych w sentencji decyzji. Wynika to z protokołu Komisji Skrutacyjnej Zjazdu Oddziału "Ż." P. z dnia 6 kwietnia 2001 r. Skarżący dnia 19 marca 2005 r. został również wybrany do kolejnego zarządu P., zgodnie z protokołem ww. Komisji.

7 Organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłankę "pełnienia obowiązków członka zarządu", o której mowa w art. 116 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej powoływanej jako "O.p."., należy rozumieć jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość.

8 Bez znaczenia jest przy tym, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu społecznie.

9 Organ uznał, że spełniona została w przedmiotowej sprawie pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności w trybie art. 116a w związku z art. 116 § 2 O.p.

10 Następnie organ odwoławczy stwierdził, że zarząd P., w okresie powstania zobowiązań i zaległości w podatku VAT za które ponosi odpowiedzialność Skarżący, był wieloosobowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził równolegle postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej odrębnie wobec wszystkich członków zarządu. DIS wyjaśnił, że w sentencji zaskarżonej decyzji NUS z dnia 29 grudnia 2010 r. nie został wskazany właściwy krąg osób solidarnie odpowiedzialnych ze Skarżącym za zaległości podatkowe P..

11 Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie wystąpiła druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu - bezskuteczność egzekucji z majątku P.. Dyrektor zauważył m.in., że w odpisie pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 12 października 2010 r. znajduje się zapis o umorzeniu egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego Rewiru VII przy Sądzie Rejonowym W. z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. [...], przeciwko P. z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 września 2005 r., na podstawie którego dokonano ww. wpisu podano, że egzekucja z ruchomości, wierzytelności i kont bankowych okazała się bezskuteczna.

12 Poddając ocenie wystąpienie określonych w art. 116 O.p. przesłanek negatywnych, zwalniających z odpowiedzialności za zobowiązania osób trzecich, DIS podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, iż P. nie złożyło wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego. Wniosku w tym zakresie nie złożył także żaden z jej wierzycieli. Tymczasem znajdujące się w aktach sprawy bilanse sporządzone na 31 grudnia 2002 r., 31 grudnia 2003 r., 31 grudnia 2004 r. oraz na 31 grudnia 2005 r. wskazują na złą i wciąż pogarszającą się kondycję finansową P.. P. nie umacniał swej sytuacji finansowej, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Wskaźnik obciążenia majątku zobowiązaniami wskazuje na zwiększający się udział zobowiązań w pokryciu majątku oraz świadczy, w jakim stopniu P. finansowało posiadany majątek obcym kapitałem. Zatem należy stwierdzić, iż przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała wcześniej niż w 2005 r.

13 Organ odwoławczy podał też, że pierwsze nieuregulowane zobowiązania w podatku VAT dotyczą okresu, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu, tj. grudzień 2004 r. i styczeń 2005 r., a zaległości te nie były jedynymi, jakie P. posiadało z tytułu zobowiązań publicznoprawnych.

14 Zdaniem organu odwoławczego, przesłanki do wystąpienia z wnioskiem do sądu o ogłoszenie upadłości zaistniały w okresie, gdy skarżący był osobą upoważnioną i odpowiedzialną za zgłoszenie takiego wniosku. Przesłanka egzoneracyjna, umożliwiająca odstąpienie od przeniesienia na osobę trzecią odpowiedzialności podatkowej, tj. skuteczne zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w przedmiotowej sprawie niewątpliwie nie została spełniona przez P.. Skarżący nie przedstawił też dowodów na potwierdzenie zaistnienia okoliczności, mogących wskazywać na brak jej winy w niezłożeniu takiego wniosku.

15 Mimo, iż w odwołaniu skarżący podniósł, iż w związku z podziałem kompetencji, określonych w regulaminie Zarządu Oddziału oraz Wzorcowym Regulaminie Zarządu Oddziału P. uchwalonym przez Zarząd Główny P., w okresie pełnienia tej funkcji, wykonywał prace w zespole programowym nie mającym nic wspólnego z finansami Oddziału, nie dysponował więc wiedzą na temat sytuacji finansowej Oddziału stwierdzić należy, że Skarżący godząc się na powołanie w skład zarządu zgodził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw P. i związaną z tym odpowiedzialność wobec Stowarzyszenia, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa.

16 Wbrew stanowisku skarżącego, każdy członek zarządu ma samodzielnie prawo wniesienia wniosku o ogłoszenie upadłości czy też otwarcie postępowania układowego.

17 2. Postępowanie przed sądami administracyjnymi

18 2.1. W skardze do WSA w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie:

19 a) art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie, skutkujące dokonaniem ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym, tj. pominięcie w sentencji decyzji faktu - wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu - że M. C. jest odpowiedzialny solidarnie za zaległości podatkowe P. z tytułu podatku VAT za czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2006 r., luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec 2007 r.;

20 b) art. 116a O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, albowiem skarżący nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia, gdyż zgodnie ze Statutem, Wzorcowym Regulaminem Pracy Zarządu Oddziału P., oraz podjętymi uchwałami nie miał realnej możliwości prowadzenia spraw finansowych i gospodarczych Oddziału, ani nie posiadał uprawnienia do reprezentowania Oddziału na zewnątrz w stosunku do osób trzecich;

21 c) art. 116 § 1 pkt 1 b w zw. z art. 116a O.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wyłączona jest odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania podatkowe Stowarzyszenia, gdyż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

22 d) art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361) poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie, że skarżący uprawniony był do złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy wniosek o ogłoszenie upadłości w stosunku do osób prawnych może zgłosić każdy, kto ma prawo je reprezentować, a takiego uprawnienia skarżący nie posiadał;

23 e) art. 50 ust. 3 Statutu P. w zw. z art. § 42 ust. 1 Statutu Oddziału poprzez pominięcie faktu, że skarżącego dotyczył zakaz łączenia funkcji we władzach oddziału z działalnością gospodarczą prowadzoną w oparciu o majątek oddziału P., będącą źródłem zadłużenia wobec Skarbu Państwa.

24 2.2. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn.. akt III SA/Wa 541/12 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję DIS.

25 2.3. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1481/13 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

26 NSA nie podzielił zaprezentowanej przez Sąd I instancji wykładni art. 116 i art. 116a O.p. w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 2 P.u.n. i w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 6 Prawa o stowarzyszeniach z której wynika, że członek zarządu stowarzyszenia, któremu w statucie takiego stowarzyszenia nie nadano uprawnień do reprezentowania tego podmiotu nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości takiego stowarzyszenia.

27 NSA wskazał, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu Oddziału P. W. w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Wskazał, że zgodnie z orzecznictwem dotyczącym stosowania art. 116 § 2 O.p., przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest formalnie, tj. jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. NSA zgodził się także z DIS, że w sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że została spełniona przesłanka egzoneracyjna uwalniająca skarżącego od odpowiedzialności za wymienione zaległości Oddziału P..

28 Ponadto, zdaniem NSA, nie zasługiwała również na uwzględnienie dokonana przez sąd I instancji ocena naruszenia przepisów postępowania (art. 122, art.187 § 1 i art. 191 O.p.).

29 2.4. Pismem procesowym z dnia 23 marca 2015 r. (złożonym na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r.) skarżący uzupełnił skargę, powołując się na przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Skarżący podniósł, że organ nie dokonał wszechstronnej analizy stanu faktycznego, tj. nie przeanalizował rzeczywistego istnienia członkowstwa skarżącego w P. ze względu na nieopłacanie przez niego składek członkowskich (ostatnia składka uiszczona została w marcu 2005 r.).

30 2.5. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 31/15 skargę oddalił, powołując się na art. 190. P.p.s.a. Według WSA szczegółowa analiza poglądów NSA, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2014 r., doprowadziła do wniosku o konieczności oddalenia skargi ze względu na jej bezpodstawność.

31 WSA stwierdził, że jest związany stanowiskiem NSA co do tego, że:

32 1) istnieją podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 116 § 1 O.p.;

33 2) stowarzyszenie jako osoba prawna posiada tzw. zdolność układową, co oznacza, że członkowie jego organu zarządzającego (zarządu), aby uwolnić się od odpowiedzialności określonej w art. 116a w związku z art.116 § 1 O.p. muszą wykazać przesłanki egzoneracyjne określone w art.116 pkt § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy;

34 3) w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja, skarżący pełnił funkcję członka zarządu tego stowarzyszenia, a ponadto nie wystąpiła przesłanka zwalniająca go z odpowiedzialności, gdyż skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości;

35 4) skarżący w okresie objętym postępowaniem podatkowym był osobą uprawnioną do reprezentowania P. i mógł wystąpić z wnioskiem o upadłość;

36 5) z § 12 Statutu Oddziału wynika, że władzami Oddziału są Zjazd Oddziału, Zarząd Oddziału, Oddziałowa Komisja Rewizyjna i Oddziałowy Sąd Koleżeński. Zgodnie z § 21 tego Statutu, Zarząd Oddziału kieruje całokształtem działalności Oddziału pomiędzy zjazdami Oddziału i odpowiada za swoją działalność przed Zjazdem Oddziału i władzami naczelnymi P.. Na podstawie § 23 pkt 3 Statutu, Zarząd Oddziału reprezentuje Oddział na terenie swojego działania. Z art. 48 ust. 3 Statutu P. wynika, że każdy oddział P. może na Zjeździe Oddziału przyjąć własny statut, który nie może być sprzeczny z postanowieniami Statutu P.. Statut Oddziału nie został zakwestionowany, a ponadto jego zapisy znalazły odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym;

37 6) przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest formalnie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie została spełniona przesłanka egzoneracyjna uwalniająca skarżącego od odpowiedzialności za wymienione zaległości Oddziału P..

38 7) nieprawidłowa była dokonana przez WSA ocena naruszenia przepisów postępowania (art. 122, art.187 § 1 i art. 191 O.p.) skutkująca uznaniem, że egzekucja przedmiotowych zaległości podatkowych wobec Oddziału P. jest bezskuteczna, wobec niewykazania przez organ, że wraz z zawiadomieniem o zajęciu egzekucyjnym przesłano stronie tytuły wykonawcze obejmujące te zaległości. W zakresie tym NSA uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej, zważywszy, że w toku prowadzonego postępowania Oddział nie wskazał na brak doręczenia tytułów wykonawczych, na podstawie których została wszczęta i była prowadzona egzekucja.

39 3. Skarga kasacyjna

40 3.1. W skardze kasacyjnej podatnika zaskarżono wyrok WSA w całości, a jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano naruszenie:

41 1. art. 116a O.p. poprzez błędne zastosowanie, albowiem skarżący nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia, gdyż zgodnie ze Statutem, Wzorcowym Regulaminem Pracy Zarządu Oddziału P., oraz podjętymi uchwałami nie posiadał uprawnienia do reprezentowania Oddziału na zewnątrz w stosunku do osób trzecich;

42 2. art. 116 § 1 pkt 1b w zw. z art. 116a O.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wyłączona jest odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania podatkowe stowarzyszenia, gdyż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

43 3. art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że skarżący uprawniony był do złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy wniosek o ogłoszenie upadłości w stosunku do osób prawnych może zgłosić każdy, kto ma prawo je reprezentować, a takiego uprawnienia skarżący nie posiadał;

44 4. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wszystkich podnoszonych zarzutów, w szczególności podniesionych w piśmie datowanym dnia 23 marca 2015 r. "uzupełnienie skargi", dotyczącym utraty przez skarżącego członkowstwa w stowarzyszeniu na skutek zalegania w opłacaniu składki za okres dłuższy niż 12 miesięcy;

45 5. art. 116 § 2 O.p. poprzez ustalenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe, których okres płatności przypadał na czas późniejszy niż czas pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu stowarzyszenia.

46 3.2. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

47 3.3. Ponadto podniesiono, że w sprawie wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości i z tego względu wniesiono, na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., o przedstawienie tego zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA: "Czy brak nadania w statucie stowarzyszenia członkowi zarządu uprawnienia do reprezentowania tego podmiotu ma znaczenie dla uznania skuteczności złożenia przez takiego członka zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości stowarzyszenia w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, w którym mowa, że wniosek o ogłoszenie upadłości może zgłosić każdy, kto ma prawo je reprezentować".

48 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

49 4.1. Skarga kasacyjna podatnika okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów i przedstawiona na ich poparcie argumentacja zasługują na uwzględnienie.

50 4.2. Przede wszystkim zauważyć należy, że sąd I instancji był związany wykładnią prawa dokonaną w rozpatrywanej sprawie przez NSA w wyroku z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1481/13, ze względu na brzmienie przepisu art. 190 P.p.s.a. WSA wziął pod uwagę wyrok NSA w tym zakresie i dlatego w tym kontekście za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 116 § 1 i § 2, art. 116a O.p. i art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze przez przyjęcie, że brak jest podstaw do obciążania skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe stowarzyszenia, ponieważ nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący w przedmiotowym okresie był osobą uprawnioną do reprezentowania Oddziału P. Warszawa Ż. i mógł wystąpić z wnioskiem o upadłość.

51 Prawidłowo WSA w punkcie 4 uzasadnienia wyroku wskazał, że jest związany wykładnią NSA co do tego, że "skarżący w okresie objętym postępowaniem podatkowym był osobą uprawnioną do reprezentowania P. i mógł wystąpić z wnioskiem o upadłość. (...) w myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 P.u.n. w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, czyli również w przypadku stowarzyszeń, wniosek o upadłość może zgłosić każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Uprawnienie, o którym mowa w tym przepisie, przysługuje więc członkom organów powołanych do reprezentowania osoby prawnej (członkom zarządu spółki kapitałowej, spółdzielni, stowarzyszenia, dyrektorowi przedsiębiorstwa państwowego itd.) albo wymienionej jednostki organizacyjnej. Osoby, mające prawo reprezentować osobę prawną albo inną jednostkę organizacyjną, składając wniosek o postawienie jej w stan upadłości, działają nie w imieniu własnym, lecz w imieniu tej osoby prawnej albo jednostki. W tym więc zakresie art. 20 ust. 2 pkt 2 P.u.n. uważać należy za ustawowe wyłączenie zasady reprezentacji łącznej. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawa o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001r. nr 79, poz.855 ze zm.) przewiduje, że statut stowarzyszenia określa w szczególności władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje (pkt 5) i sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał (6). (...) nawet członek zarządu stowarzyszenia, któremu w statucie takiego stowarzyszenia nie nadano uprawnień do reprezentowania tego podmiotu, może ponosić winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości takiego stowarzyszenia".

52 4.3. Natomiast na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w wyroku wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w szczególności sformułowanych w piśmie z dnia 23 marca 2015 r., a dotyczących ewentualnej utraty przez skarżącego członkostwa w stowarzyszeniu na skutek zalegania w opłacaniu składek (zarzut 4). Zdaniem NSA, organ (a następnie sąd) powinni zbadać okoliczność możliwości utraty członkostwa przez skarżącego i odnieść się do niej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (wyroku). Należy zwrócić uwagę, że w art. 16 statutu P. przewidziano utratę członkowstwa na skutek zalegania w opłacaniu składki członkowskiej. Z kolei, jak wynika z art. 13 ust. 1 statutu P., członkowi zwyczajnemu przysługuje bierne prawo wyborcze do władz P.. W opinii NSA ze względu na brzmienie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, powinien był uwzględnić tę okoliczność, a nie uczyniwszy tego naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a.

53 Słusznie zatem podnosi autor skargi kasacyjnej, że sąd I instancji, pomijając wskazane konsekwencje dla członkostwa skarżącego w zarządzie P. Oddział Ż. wspomnianych okoliczności i uznając, że organy podatkowe wyjaśniły w sposób należyty wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a.

54 4.4. Przypomnieć w tym miejscu należy, że stanowisko takie było już prezentowane w orzecznictwie NSA w sprawach związanych z orzekaniem o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości P. Oddział Ż. w podatku VAT (vide wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 562/13 dot. odpowiedzialności P. D. oraz z dnia 11 lutego 2014 r., I FSK 320/13 dot. odpowiedzialności P. B. – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

55 Reasumując, niedostrzeżenie przez sąd I instancji wadliwości ustaleń organów podatkowych w zakresie czasu sprawowania przez skarżącego funkcji w zarządzie P. Oddział Ż., stanowiło o zasadności wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego kwestii nieopłacania składek członkowskich przez skarżącego i wpływu tej okoliczności na utratę mandatu członka zarządu. Należy również podzielić opinię skarżącego, że organ nie dokonał wszechstronnej analizy stanu faktycznego, skoro nie przeanalizował rzeczywistego istnienia członkostwa skarżącego w P., mimo podnoszenia przez niego, że ostatnią składkę członkowską opłacił w marcu

56 2005 r.

57 4.5. NSA nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku autora skargi kasacyjnej i przedstawienia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości składowi siedmiu sędziów na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., zwłaszcza biorąc pod uwagę okoliczność, że - na mocy art. 190 P.p.s.a. - w żądanym zakresie WSA związany był wykładnią dokonaną przez NSA.

58 4.6. Z powyższych względów NSA, uznawszy istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania za obie instancje orzeczono - w odniesieniu do postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., a w odniesieniu do postępowania przed sądem I instancji na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.