Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2015 r., I FSK 1355/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2015 r., I FSK 1355/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2485/14 odrzucającego skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2485/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę M. W. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 października 2014 r.

3 Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 29 stycznia 2015 r. do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 28.168,00 zł, zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej również jako "rozporządzenie"). Przesyłka zawierająca odpis ww. zarządzenia została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 lutego 2015 r. Zatem uiszczenie wpisu sądowego winno było nastąpić najpóźniej w dniu 12 lutego 2015 r. Jednak w zakreślonym terminie (mianowicie w dniu 11 lutego 2015 r.), uiszczona została tytułem wpisu od skargi kwota 28.160,00 zł i do dnia wydania postanowienia WSA we Wrocławiu, nie została uzupełniona pozostała część brakującego wpisu w kwocie 8 zł.

4 Tymczasem, jak dalej odnotował w swoim orzeczeniu Sąd pierwszej instancji, przez pojęcie "należnego wpisu" należy rozumieć pełną opłatę należną od danego pisma procesowego. Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, pismo nieopłacone w całości traktować należy tak, jak pismo w ogóle nieopłacone (por. postanowienie NSA z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II OZ 816/11; dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 931).

5 Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik, zastępowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżył je w całości, wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Sądu pierwszej instancji pismo, które nazwał zażaleniem. W piśmie tym, przeciwko postanowieniu WSA we Wrocławiu, podniesiono zarzuty naruszenia:

6 a) art. 46 § 1 P.p.s.a., poprzez błędne oznaczenie strony. Stroną skarżącą w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2485/14 jest Pan M. W., a nie Pan M. W.;

7 b) art. 220 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez mylne określenie wysokości wpisu stosunkowego;

8 c) § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez mylne określenie wysokości wpisu stosunkowego;

9 d) art. 218 P.p.s.a., poprzez błędne ustalenie wartość przedmiotu zaskarżenia i przyjęcie innej błędnej wartości, niż tej wskazanej przez skarżącego.

10 Mając na uwadze podniesione zarzuty w powyższym piśmie wniesiono o:

11 - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania;

12 - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów, podniesionych w rozpoznawanym środku zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne wyjaśnienie kwestii z jakiego rodzaju środkiem zaskarżenia mamy do czynienia na obecnym etapie postępowania.

15 Otóż, mimo zatytułowania pisma procesowego jako zażalenie stwierdzić trzeba, iż zażaleniem ono nie jest. Pismo to wniesione zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 11 marca 2015 r. (data stempla pocztowego, karta 51 akt sądowych w zw. z art. 83 § 3 P.p.s.a., z którego wynika m.in., iż oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu).

16 Z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązujących w chwili wniesienia "zażalenia" wynikało, że od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (zob. art. 173 § 1 P.p.s.a.). Takim przepisem szczególnym był i jest obecnie art. 194 § 1 pkt 7 P.p.s.a., który stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej.

17 Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., dodano m.in. pkt 1a w art. 194 § 1 P.p.s.a. i zgodnie z tym przepisem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3.

18 W sprawie rozpoznawany środek zaskarżenia wniesiony został do Sądu w dniu 11 marca 2015 r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), w konsekwencji zgodnie z obowiązującym wtedy stanem prawnym od postanowień kończących postępowanie w sprawie, do których niewątpliwie zalicza się postanowienie o odrzuceniu skargi, przysługiwała skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.).

19 Nie ma jednak przeszkód, by wniesione w sprawie zażalenie potraktować, jako skargę kasacyjną, zawiera bowiem wszystkie istotne elementy przewidziane dla ostatnio wymienionego środka zaskarżenia, tj. jest sporządzona przez radcę prawnego (art. 175 § 1 P.p.s.a.); czyni zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, zawiera oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, że jest ono zaskarżone w całości, przytoczone w nim są podstawy kasacyjne, zawiera również wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania [art. 176 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658)].

20 Tym niemniej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Mimo bowiem częściowo błędnego uzasadnienia orzeczenie WSA we Wrocławiu odpowiada prawu.

21 Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny determinowany jest, postawionymi w kasacji zarzutami, zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Norma wyrażona w art. 183 § 1 P.p.s.a., oznacza, że NSA związany jest podstawami oraz wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Natomiast związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które wyraźnie zostały wskazane przez stronę skarżącą.

22 Wymaga równocześnie podkreślenia, że podnosząc zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym strona powinna uwzględnić przy konstruowaniu takich zarzutów, że w świetle art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawa kasacyjna obejmująca zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczna (tj. mogąca prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej) jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie zachodzi, należy również do strony, gdyż także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania jej w prawidłowym formułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 991/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

23 W rozpoznawanej sprawie Sąd kasacyjny, jakim jest Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieważności postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły dotyczyć jedynie wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa.

24 Rozpoznając zatem sprawę, w wyżej wskazanym, zawężonym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny za bezsporny na obecnym etapie postępowania, z uwagi na brak zarzutów przeciwko niemu w kasacji, uznaje pogląd WSA we Wrocławiu, że przez pojęcie "należnego wpisu" należy rozumieć pełną opłatę należną od danego pisma procesowego. Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, pismo nieopłacone w całości traktować należy tak, jak pismo w ogóle nieopłacone.

25 Za niemające wpływu na wynik sprawy NSA uznaje natomiast nieprawidłowe wskazanie strony postępowania, które wytknięto Sądowi pierwszej instancji w pierwszym zarzucie kasacji. Omyłka Sądu pierwszej instancji miała bowiem charakter oczywistej omyłki pisarskiej, którą zresztą sprostowano postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2485/14. Omyłka ta, jak wskazano w przedmiotowym postanowieniu nie mogła prowadzić do zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. odrzucenia skargi.

26 Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a). W orzecznictwie przyjmuje się, iż przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08 opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli natomiast przedmiotem zaskarżenia nie jest akt kreujący (albo stwierdzający istnienie) należności pieniężnej, to stosownie do art. 231 P.p.s.a. należny jest w niej wpis stały.

27 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem, wniesionej przez podatnika do WSA we Wrocławiu skargi, była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 18 lipca 2014 r. W ostatnio wymienionym rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji zakwestionował skarżącemu odliczenie podatku naliczonego w poszczególnych miesiącach 2011 r. z faktur wystawionych przez P. D. K. na łączną wartość netto 6.233.745,24 – podatek VAT 1.433.761,41 zł. Ponadto, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 mara 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej również jako: "ustawa o VAT" lub "u.p.t.u."), Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił skarżącemu za wszystkie miesiące 2011 r. kwoty podatku VAT do zapłaty w łącznej wysokości 1.383.010,00 zł (a nie jak podał Sąd pierwszej instancji 1.383.019,00 zł).

28 Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze.

29 Strona, we wniesionej w sprawie skardze, decyzję organu odwoławczego z dnia 16 października 2014 r. zakwestionowała w całości. Wartością przedmiotu zaskarżenia była więc cała kwota podatku VAT do zapłaty, określona w tej decyzji na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., jak i kwota zakwestionowanego odliczenia podatku naliczonego za poszczególne miesiące 2011 r. – w sumie 2.816.771,41 zł (po zaokrągleniu wzwyż do pełnych złotych 2.816.772,00 zł. – art. 215 § 2 P.p.s.a., a nie jak podał Sąd pierwszej instancji 2.816.780,00 zł.).

30 Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wpisu wpis stosunkowy w sprawach w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi ponad 100.000,00 zł ustala się w wysokości 1% w.p.z. nie większej jednak niż 100.000,00 zł.

31 Ze względu na powyższe wpis stosunkowy od skargi w rozpoznawanej sprawie, po zaokrągleniu do pełnych złotych (zob. art. 219 § 2 zdanie drugie P.p.s.a.) wynosił 28.168,00 zł. O taką też kwotę został wezwany skarżący w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2015 r. (vide: karta 26 akt sądowych) – omyłki Sądu pierwszej instancji, przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, wobec najpierw zaokrąglenia kwoty w.p.z., a potem kwoty wpisu, nie miały wpływu na wysokość wpisu, który powinien uiścić skarżący.

32 W świetle zatem wartości przedmiotu zaskarżenia i przytoczonych przepisów należy stwierdzić, że pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, w których kwestionuje się ustaloną przez Sąd pierwszej instancji wartość przedmiotu zaskarżenia i wysokość należnego wpisu od skargi, są niezasadne.

33 Kwestią natomiast pozostającą poza rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec braku podniesionych w tym kierunku zarzutów, musi pozostać okoliczność, czy proporcjonalne i słuszne w obliczu konstytucyjnego prawa do sądu i zasady zaufania obywatela do państwa było odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu w wysokości 28.168,00 zł w części 8 zł.

34 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.