Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2023 r., I FSK 1241/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2023 r., I FSK 1241/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, Protokolant asystent sędziego Łukasz Trzpiot, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Powiatu O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 747/21 w sprawie ze skargi Powiatu O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2017 r. nr 0112-KDIL2-2.4012.184.2017.2.MŁ w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Powiatu O. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z 21 kwietnia 2022 roku, sygn. akt I SA/Wr 747/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Powiatu O. (dalej: "Skarżący", "Powiat") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ interpretacyjny") z 10 sierpnia 2017 roku, nr 0112-KDIL2-2.4012.184.2017.2.MŁ w przedmiocie podatku od towarów i usług.

3 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

4 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA we Wrocławiu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie przedmiotowego orzeczenia WSA we Wrocławiu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.

5 Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie w przedmiotowym wyroku przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie:

6 1. art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), polegające na przyjęciu, że Powiat, w związku z planowaną sprzedażą Zespołu pałacowo-parkowego w J., występować będzie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, a tym samym planowane zbycie nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

7 2. art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, polegające na przyjęciu, że planowana sprzedaż Zespołu pałacowo-parkowego w J., będzie podlegać opodatkowaniu VAT, przy czym korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie powyższego przepisu ustawy o VAT,

8 3. art. 90 ust. 2 oraz art. 86 ust. 2a-22 ustawy o VAT, polegające na przyjęciu, że przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, Skarżący poprzez obsługujący go urząd, tj. Starostwo Powiatowe, jako urząd obsługujący Skarżącego, będzie zobowiązane wliczać do obrotu dostawę nieruchomości opisaną we wniosku, a także, że przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a-22 ustawy o VAT, której sposób kalkulacji określa § 3 ust. 2 rozporządzenia, Starostwo Powiatowe, jako urząd obsługujący Stronę, będzie zobowiązane wliczać wartość dostawy nieruchomości do dochodów wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.

9 2.2. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.

10 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje:

11 3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

12 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

13 3.2. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy opisaną we wniosku transakcję sprzedaży przez Powiat zespołu pałacowo – parkowego w J. należy ocenić jako przejaw działalności gospodarczej Powiatu i opodatkować podatkiem od towarów i usług – art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

14 Podkreślić należy, że w wyniku rozpatrzenia skargi Powiatu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 stycznia 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 1061/17 uwzględnił ją i uchylił interpretację DKIS uznając, że Powiat z tytułu wykonywania czynności opisanych w stanie faktycznym nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie.

15 W wyniku rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Organu interpretującego, ww. wyrok WSA we Wrocławiu został uchylony orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 849/18. W ocenie NSA mimo, że Powiat spornymi gruntami niewykorzystywanymi w swojej działalności nie zarządza jednoznacznie w sposób wskazany w wyroku TS C-180/10 i 181/10 to uwzględniając jej charakter i fakt, że grunty te są składnikiem mienia powiatowego, objętego przez powiat strategicznym zarządzeniem, brak podstaw do stwierdzenia, że sprzedaż taka stanowi jedynie zarządzanie majątkiem prywatnym, gdyż mienie powiatowe nie ma charakteru prywatnego, a publiczny, a jego zbywanie - jako realizacja strategii gospodarczej powiatu - nie służy realizacji celów prywatnych, lecz publicznych, oddziałując przy tym istotnie na lokalny rynek nieruchomości poprzez kształtowanie polityki przestrzennej, jak również od strony popytowej i podażowej, wpływając tym samym zasadniczo na kształtowanie się cen na rynku lokalnym. Powiat zatem w tym zakresie powinien być traktowany jako podatnik VAT prowadzący działalność handlową spornymi gruntami, będącą formą gospodarowania zasobami powiatowymi. Dokonywanie przez Powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze tzw. komunalizacji mienia państwowego należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeżeli Powiat, w zakresie obrotu tymi nieruchomościami, nie podejmuje aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.

16 Ponownie rozpoznając sprawę WSA we Wrocławiu oddalił skargę Powiatu wskazując, że wspomnianym wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r. NSA jednoznacznie przesądził kwestię sporną, a mianowicie, czy opisaną we wniosku transakcję sprzedaży zespołu pałacowo – parkowego w J. należy ocenić jako przejaw działalności gospodarczej Powiatu i opodatkować podatkiem od towarów i usług – art. 15 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

17 3.3. Skarżący w skardze kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym Powiat dokonując zbycia nieruchomości, o której mowa w opisie zdarzenia przyszłego będzie występował jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem zbycie nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT (pozostałe zarzuty kasacyjne są jedynie pochodną tego zasadniczego). Stoi na stanowisku, że dokonując sprzedaży Zespołu pałacowo - parkowego w J. nie będzie występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, gdyż czynność ta nie będzie realizowana w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem zbycie przedmiotowej nieruchomości nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

18 3.4. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

19 Skarżący kasacyjnie całkowicie pomija skutki i wykładnię prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 849/18, nadto ignoruje zasadę związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie tylko sądów, ale i stron postępowania (art. 170 p.p.s.a.). Umyka uwadze Skarżącego kasacyjnie, że - stosownie do art. 190 zd. 2 p.p.s.a. - nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przywołanym wyroku przesądzone zostało, że dokonywanie przez Powiat obrotu nieruchomościami nabytymi w drodze tzw. komunalizacji mienia państwowego, należy kwalifikować jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, nawet jeżeli powiat, w zakresie obrotu tymi nieruchomościami, nie podejmuje aktywności podobnej do podmiotu handlującego nieruchomościami.

20 Mając na uwadze powyższe należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane z naruszeniem art.190 p.p.s.a. za oczywiście bezzasadne.

21 4. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 ww. ustawy.

22 D. Mączyński M. Golecki M. Olejnik