Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., I FSK 1154/06

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., I FSK 1154/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej spółki A [sp. z o.o. w W.] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2006 r., o sygn. akt I SA/Rz 416/06 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w zgłoszeniach celnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 416/06, mocą którego odrzucono skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w zgłoszeniach celnych.

3 W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w terminie zakreślonym przepisem art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: u.p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę, w której odnośnie wartości przedmiotu zaskarżenia zawarto sformułowanie "nie dotyczy", nie uiszczono też wpisu.

4 Powołując się na przepis art. 230 i 231 u.p.p.s.a. Sąd wskazał, że od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis stosunkowy bądź stały, w zależności od tego, czy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Stosownie do art. 220 § 1 u.p.p.s.a. jeśli od skargi należny jest wpis stosunkowy i nie zostanie on uiszczony bez wezwania sądu, to sąd ma obowiązek wezwać skarżącego do jego uiszczenia, bez względu na to, czy skargę wnosi strona samodzielnie, czy też działający w jej imieniu profesjonalny pełnomocnik. Natomiast jeśli od skargi należy się wpis stały i nie zostanie on uiszczony, a skarga wniesiona jest przez radcę prawnego lub adwokata, stosownie do art. 221 u.p.p.s.a. sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia, bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wpisu.

5 Sąd pierwszej instancji podkreślił, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zwanego dalej: rozporządzenie RM, przewidywał, że wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu skargi sądowi, jednakże w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322), przepis powyższy jest niezgodny z art. 221 u.p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. Ponieważ w niniejszej sprawie skarga złożona została w dniu 13 kwietnia 2006 r., a więc po dacie ogłoszenia wyroku, cytowany przepis nie znajduje zastosowania.

6 Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne jako określony do zapłaty podatek w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), bowiem strona skarżąca na mocy zaskarżonych decyzji nie jest zobowiązana do zapłaty, ani też nie domaga się zwrotu jakichkolwiek kwot na swoją rzecz, wobec czego od skargi należny jest wpis stały w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia RM. W ocenie Sądu nie byłoby bowiem uprawnione traktowanie różnicy pomiędzy podatkiem zapłaconym przez stronę skarżącą według zgłoszenia celnego, a podatkiem określonym w decyzjach jako należności pieniężnej.

7 W skardze kasacyjnej pełnomocnik spółki Sanofi-Aventis Sp. z o.o., stosownie do art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania:

8 1) art. 221 u.p.p.s.a. w zw. z art. 219 § 1, art.. 230 § 1 oraz art. 231 zdanie drugie u.p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie, które prowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi;

9 2) § 2 ust. 6 rozporządzenia RM poprzez błędne jego zastosowanie, które prowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi;

10 3) art. 220 § 3 u.p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie;

11 4) art. 216 w związku z art. 230 § 1 oraz art. 231 zdaniem pierwsze u.p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie;

12 5) § 1 rozporządzenia RM poprzez jego błędne zastosowanie;

13 6) art. 220 § 1 zdaniem drugie w związku z art. 220 § 3 u.p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie.

14 Mając powyższe na względzie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

15 Uzasadniając zarzuty wskazano, że kluczowym zagadnieniem jest kwestia występowania w omawianej sprawie należności pieniężnej w rozumieniu art. 216 u.p.p.s.a., gdyż ona determinowałaby konieczność wezwania do uiszczenia wpisu stosunkowego. W ocenie autora skargi kasacyjnej, ze względu na charakter postępowania sądowoadministracyjnego, polegającego na kontroli legalności aktów określających należności pieniężne, o istnieniu owych należności w danej sprawie nie stanowi kwestia ich płatności, ale występowanie kontrowersji odnośnie wysokości określonego zobowiązania.

16 W opinii strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowym postępowaniu organy celne zakwestionowały wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT obliczoną przez spółkę, a zatem kwestią sporną jest wysokość należności pieniężnej – zobowiązania w podatku od towarów i usług.

17 W świetle powyższych okoliczności autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd pierwszej instancji powinien był obliczyć wysokość wpisu stosunkowego od skargi, wezwać pełnomocnika strony skarżącej do jego uiszczenia i dopiero w wypadku niewypełnienia wezwania byłyby uprawniony do na mocy art. 230 § 3 do odrzucenia skargi. Wobec błędnego przyjęcia, że pomimo istnienia należności pieniężnej należny był wpis stały Sąd bezzasadnie odrzucił skargę, naruszając wskazane na wstępie przepisy.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

20 W omawianej sprawie problem sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne i w związku z tym od skargi należny jest wpis stały, a konsekwencji strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie została wezwana do jego uiszczenia.

21 Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 216 u.p.p.s.a. jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Słusznie jednak wskazuje strona skarżąca na specyfikę postępowania przed sądami administracyjnymi, w którym przedmiotem zaskarżenia jest w istocie decyzja, postanowienie lub inny akt bądź czynność organu administracji publicznej, a nie konkretna wartość pieniężna, o którą toczy się spór. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd dokonuje kontroli legalności działania organu administracji, dlatego też uznać należy, że treść cytowanego art. 216 u.p.p.s.a. odnosi się do należności pieniężnej objętej aktem lub czynnością, na którą wniesiono skargę.

22 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu utrzymująca częściowo w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie w zakresie w jakim postanowiono określić prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w zgłoszeniu celnym w wysokości 113762,10 PLN. Nie ulega więc wątpliwości, że w postępowaniu podatkowym przedmiotem sporu pomiędzy skarżącą spółką a organem była wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług w imporcie, a zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej jest decyzją wymiarową.

23 Ponieważ w skardze na powyższą decyzję strona nie wypełniła zawartego w art. 215 u.p.p.s.a. wymogu i nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia, zadaniem Sądu było zbadanie czego dotyczy zaskarżony akt i ewentualne wezwanie strony do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi w trybie art. 49 § 1 u.p.p.s.a. Dopiero niewypełnienie wezwania we wskazanym terminie obligowałoby Sąd do odrzucenia skargi.

24 Tymczasem Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, dlatego w pierwszej kolejności na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 216 u.p.p.s.a.

25 Następstwem wskazanego wyżej błędnego założenia, którego dokonał Sąd był mylny wniosek, iż od wniesionej skargi należy się wpis stały, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 231 u.p.p.s.a. oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia RM, podczas gdy to § 1 wspomnianego rozporządzenia reguluje kwestię wysokości wpisu stosunkowego w zależności od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 221 u.p.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 u.p.p.s.a. poprzez nie wezwanie pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu stosunkowego i odrzucenie skargi. Tym samym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia powyższych przepisów okazał się słuszny.

26 Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

27 O zwrocie kosztów niniejszego postępowania nie orzeczono, gdyż stosownie do art. 203 i 204 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga w tym zakresie jedynie wtedy, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Koszty niniejszego postępowania podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi.