Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r., II OZ 838/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r., II OZ 838/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Op 306/15 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Op 306/15 oddalającego skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę E. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów

3 Następnie, na skutek złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W wyniku wniesionego sprzeciwu przez skarżącą Sąd I instancji postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie przyznania ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca pismem z dnia 19 lutego 2017 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie do Naczelnego Sąd Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z zarzutami zażalenia i postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 254/17 je oddalił.

4 Pismami procesowymi z dnia 11 maja 2017 r., pełnomocnik z wyboru reprezentujący skarżącą E. S., wniósł skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi kasacyjnej. Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności, pełnomocnik wskazał na fakt postępowania wszczętego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, zakończonego wydaniem przez Sąd II instancji w dniu 14 marca 2017 r. postanowienia o oddaleniu zażalenia na orzeczenie odmawiające przyznania jej tego prawa. W przywołanej okoliczności pełnomocnik upatrywał podstawy przyjęcia, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem w okresie, gdy jej wniosek był rozpatrywany przez sądy obydwu instancji, nie mogła wnieść skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, istnieją w sprawie przesłanki zastosowania art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dające możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po upływie terminu, jeżeli uchybienie związane było z trwającym postępowaniem o przyznanie prawa pomocy.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

6 W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z uwagi, iż przedmiotowa sprawa została zainicjowana przez skarżącą w dniu 25 czerwca 2015 r. odnosząc się do przepisów intertemporalnych związanych z wejściem w życie ustawy nowelizującej p.p.s.a. z dnia 9 kwietnia 2015 r., art. 177 § 6 p.p.s.a. (zgodnie z którym w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 177 § 3 p.p.s.a., bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie) nie ma zastosowania w niniejszym przypadku, jako nie obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania sądowego w sprawie. Dlatego też zachowują aktualność poglądy zaprezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle regulacji p.p.s.a., obowiązującej w dniu wniesienia skargi do sądu przez E. S., tj. w dniu 25 czerwca 2015 r., a w szczególności odnoszące się do przepisów określających zasady i tryb wnoszenia skargi kasacyjnej. Uznać zatem należało, że sama czynność wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, złożonym w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, automatycznie nie wpływała na bieg tego terminu. W przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej z uwagi na toczące się postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, stronie służy zatem możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżącej podał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w momencie otrzymania przez stronę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 254/17 o oddaleniu zażalenia na postanowienie Sądu I instancji o odmowie przyznania prawa pomocy. Oświadczył jednocześnie, że doręczenie to nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2017 r. Od tego dnia zatem, w świetle art. 87 § 1 p.p.s.a., należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i dokonania tej czynności. Czynności tych dokonano w sprawie, ale dopiero w dniu 11 maja 2017 r., kiedy to pełnomocnik skarżącej z wyboru, ustanowiony przez nią w dniu 4 maja 2017 r., złożył za pośrednictwem poczty stosowny wniosek wraz ze skargą kasacyjną. Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności świadczą o uchybieniu terminu przez stronę skarżącą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stanowią także podstawę do odrzucenia tego wniosku, na zasadzie art. 88 p.p.s.a. Nie można zgodzić się z argumentacją strony, że termin do dokonania uchybionej czynności upływał po 30 dniach od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie z wniosku o prawo pomocy, a także, że dochowano terminu 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro pełnomocnik w sprawie był ustanowiony w dniu 4 maja 2017 r., a wniosek złożono w dniu 11 maja 2017 r. Sąd podkreślił, że skarżąca dysponowała znacznym okresem czasu do podjęcia czynności w celu ustanowienia pełnomocnika z wyboru, w czasie gdy toczyło się postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, co zresztą ostatecznie nastąpiło w dniu 4 maja 2017 r., kiedy to upoważniła radcę prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej.

7 E. S. pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 czerwca 2017 r. podnosząc, że jest to nadmierne i nieuzasadnione skrócenie terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej przez ograniczenie do siedmiu dni. Utrudnia to, czy wręcz uniemożliwia realizację prawa strony reprezentowanej przez pełnomocnika do kontroli przez sąd II instancji wydanego wyroku.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 W okolicznościach niniejszej sprawy, jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji skoro skarżąca dowiedziała się o prawomocnej odmowie przyznanie jej pełnomocnika z urzędu w dniu 11 kwietnia 2017 r., to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) upłynął w dniu 18 kwietnia 2017 r. Złożony zatem w sprawie wniosek wraz ze skargą kasacyjną w dniu 11 maja 2017 r. należało uznać jako spóźniony i jako taki odrzucić (art. 88 p.p.s.a.). Odnosząc się zaś do orzecznictwa powołanego w zażaleniu, w którym wyrażono pogląd, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie później niż w dniu, w którym upłynęło 30 dni od momentu, kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie nie podzielił argumentacji strony skarżącej, przychylając się do stanowiska, że z punktu widzenia art. 87 § 1 p.p.s.a. przyjęcie takiego poglądu w istocie miałoby charakter prawotwórczy i nie wynika z obowiązujących przepisów (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt I OZ 652/10, Lex nr 741898, z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1373/11, z 3 września 2010 r. sygn. akt I OZ 652/10; orzeczenia.nsa.gov.pl).

11 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.