Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., II OZ 809/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., II OZ 809/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 65/09 o odrzuceniu wniosku skarżącej M. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r. w sprawie ze skargi M. D. i E. D. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – stosownie do treści art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." – odrzucił wniosek skarżącej M. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r. Wyrokiem tym została oddalona skarga na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie nałożenia na M. D. i E. D. obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr [...] w S..

3 W uzasadnienie powyższego rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że skarżąca M. D. w dniu 20 marca 2009 r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata. W dniu 7 maja 2009 r. zostało złożone w Sądzie pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą adw. A. B.-E.. Odpis nieprawomocnego orzeczenia z dnia 3 marca 2009 r. doręczono skarżącej, na jej wniosek, w dniu 25 marca 2009 r., a w dniu 15 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić ze względu na uchybienie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że skarżąca udzieliła pełnomocnictwa najpóźniej w dniu 7 maja 2009 r., bowiem wobec niezamieszczenia w treści pełnomocnictwa daty jego udzielenia należało, zdaniem Sądu, jako datę ustanowienia pełnomocnika przyjąć dzień osobistego złożenia ww. dokumentu w gmachu Sądu. Zatem termin wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 14 maja 2009 r. Skoro wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 15 maja 2009 r., to jako spóźniony podlegał odrzuceniu.

4 Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca M. D., żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 88 P.p.s.a. poprzez uznanie, że termin, w jakim należało złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia 7 maja 2009 r. i w konsekwencji odrzucenie wniosku jako spóźnionego podczas, gdy termin ten rozpoczął bieg w dniu 8 maja 2009 r.

5 Uzasadniając powyższe podniosła, że pełnomocnictwo dla adw. A. B.-E. zostało przedłożone w WSA w Krakowie w dniu 7 maja 2009 r. i w tym też dniu upoważniony przez pełnomocnika aplikant wykonał fotografie akt sprawy. Pełnomocnik zaś w tym czasie była obecna na rozprawie przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy. Powrót z rozprawy w Warszawie w późnych godzinach wieczornych był powodem, dla którego pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy i spotkała się ze skarżącą w dniu 8 maja 2009 r. Zatem dopiero w dniu 8 maja 2009 r. pełnomocnik miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i tym samym rzeczywistą możliwość podjęcia działań związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem".

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

7 Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku.

8 Wskazać należy, że w myśl z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a., terminu do wniesienia tegoż wniosku. Jednocześnie w art. 88 P.p.s.a. ustawodawca postanowił, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

9 W sprawie niniejszej istotne zatem jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. czy też powinien był podlegać odrzuceniu, na podstawie art. 88 P.p.s.a., jako spóźniony.

10 Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w otwartym terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, było przedmiotem rozważań zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08 (publ. M. Prawn. 2009/13/715) stwierdził, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem. Podzielając powyższy pogląd, ale jednocześnie uwzględniając różnice proceduralne pomiędzy postępowaniem sądowoadminstracyjnym, a postępowaniem cywilnym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem 30 dni od dnia uzyskania przez niego pełnomocnictwa od strony. Z chwilą bowiem uzyskania pełnomocnictwa pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lipca 2008 r.,. o sygn. akt II OZ 763/08; z dnia 13 marca 2009 r., o sygn. akt II OZ 240/09; z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 802/09; z dnia 8 września 2009 r., o sygn. akt II FZ 220/09 – wszystkie publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

11 Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 20 marca 2009 r. skarżącej M. D. przyznano adwokata z urzędu. Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa, przy czym pełnomocnictwo to nie zostało opatrzone datą. Brak daty na pełnomocnictwie świadczy, w ocenie Sądu, o tym, że pełnomocnik nie dołożył należytej staranności podczas sporządzania ww. dokumentu. W tej sytuacji słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że datą udzielenia pełnomocnictwa był dzień jego złożenia do akt sprawy tj. 7 maja 2009 r. Należy podkreślić, że taki sposób wskazania terminu, w którym udzielone zostało przedmiotowe pełnomocnictwo był najkorzystniejszy z możliwych dla strony. Zatem w dniu 7 maja 2009 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co oznacza, że określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu rozpoczął bieg od dnia 8 maja 2009 r. Prawidłowo więc Sąd pierwszej instancji określił datę końca biegu terminu jako 14 maja 2009 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 15 maja 2009 r. Przedmiotowy wniosek został więc z całą pewnością złożony po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. To z kolei oznacza, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu przedmiotowego wniosku, w oparciu o przepis art. 88 P.p.s.a., jest w pełni zasadne.

12 Należy również wskazać, że powołane w zażaleniu przez pełnomocnika skarżącej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II FZ 105/08), zostało wyrażone w odmiennych okolicznościach sprawy.

13 Z przytoczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.