Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r., II OZ 793/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r., II OZ 793/16

Sentencja

1 Dnia 23 sierpnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 839/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 839/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie odmówił J. R. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

3 W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. po rozpoznaniu skargi J. R. K. na postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2015 r. odrzucił skargę z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu.

4 Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej Ppsa) w dniu 1 marca 2016 r.

5 W dniu 17 marca 2016 r. do sądu wojewódzkiego wpłynęło pismo GINB przy którym przesłał pismo J. R. K. z dnia 7 marca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 10 marca 2016 r.) oraz pismo J. R. K. reprezentowanego przez adw. A. B. z dnia 8 marca 2016 r. (nadane w urzędzie pocztowym w dniu 8 marca 2016 r.) zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego na ww. postanowienie.

6 W dniu 14 marca 2016 r. do sądu wpłynęło pismo J. R.

7 K. reprezentowanego przez adwokata A. B. w załączeniu

8 do którego dołączono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu.

9 W piśmie tym wskazano, iż czynność będąca przedmiotem niniejszego wniosku

10 o przywrócenie terminu (wniesienie skargi do sądu administracyjnego) została już

11 dokonana przez skarżącego.

12 Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie skargi uzasadniono tym, że

13 skarżący jest osobą niepełnosprawną ruchowo, ma trudności z poruszaniem się oraz

14 choruje przewlekle również na wiele innych schorzeń. Wskazano, że w miejscowości

15 skarżącego nie ma placówki pocztowej. Nadto zaznaczono, iż skarżący nie zna

16 prawa i że działał wówczas bez pełnomocnika.

17 Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że powołane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w ustawowym terminie. Zdaniem tegoż sądu skarżący nie wykazał bowiem, aby aktualny stan zdrowia uniemożliwiał mu zachowanie terminu do wniesienia skargi. W szczególności skarżący nie uprawdopodobnił, że wystąpiły nasilone dolegliwości związane z chorobami i trwały w okresie biegu terminu do wniesienia skargi.

18 W ocenie sądu I instancji skarżący nie wykazał także, że w terminie do wniesienia skargi nie miał możliwości wyręczenia się w tej sprawie inną osobą. Zdaniem sądu wojewódzkiego nie stanowił także okoliczności do przywrócenia terminu fakt, że w miejscowości w której mieszka skarżący nie ma placówki pocztowej.

19 Zażaleniem – reprezentowany przez pełnomocnika – J.R.K. zaskarżył ww. postanowienie w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 86 § 1 Ppsa poprzez nietrafne przyjęcie, że błędne zaadresowanie skargi na skutek którego nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi stanowi podstawę do przypisania strony winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy w danej sytuacji zachodzą okoliczności niezawinionego zachowania skarżącego uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu oraz naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przewidzianej w tym przepisie zasady prawa obywatela do sądu i przyjęcie, iż wniesienie skargi przez skarżącego bezpośrednio do WSA, stanowi wystarczającą podstawę do odrzucenia skargi i braku przywrócenia terminu.

20 Na podstawie art. 185 § 1 Ppsa w zw. z art. 197 § 2 Ppsa wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

21 Ponadto, na podstawie art. 250 § 1 Ppsa wnosi o przyznanie na rzecz adw. A. B. wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu wg norm przepisanych, oświadczając jednocześnie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały dotychczas pokryte w całości ani w części.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

23 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

24 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać zatem okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku, w myśl art. 87 § 2 Ppsa. W orzecznictwie i literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu jest stanem wyjątkowym i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie była w stanie usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 938/08, [w:] www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 85 Ppsa, tj. zasadą bezskuteczności czynności sądowych dokonanych po upływie terminu. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem wyjątkiem od tej ogólnej zasady.

25 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełniła dyspozycji art. 87 § 2 Ppsa.

26 Podnoszone przez pełnomocnika skarżącego argumenty nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi, gdyż nie uwiarygodnił on w jakikolwiek sposób, że faktycznie w okresie biegu terminu do wniesienia skargi wystąpiły nasilone dolegliwości związane z chorobami skarżącego, które uniemożliwiły dokonanie czynności procesowej samodzielnie, ani wyręczenie się w tym względzie inną osobą.

27 Zamieszkiwanie w miejscowości, w której nie ma placówki pocztowej nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu, tym bardziej, że skarżący w ustawowym terminie nadał skargę w urzędzie pocztowym lecz bezpośrednio na adres WSA w Warszawie, a nie natomiast za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt. W takiej sytuacji termin jest zachowany jedynie w przypadku, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi (por. uchwała Sądu Najwyższego z 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, publ. OSN 1988/6/73, a także choćby: postanowienia NSA z 18 czerwca 2008 r., I OSK 651/08 oraz z 16 września 2008 r., II OSK 1489/07, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe stanowisko. W związku z powyższym uznać trzeba, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia ww. terminu.

28 Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw co powoduje, iż nie wykazała zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej.

29 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł przy tym o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 Ppsa. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 Ppsa) przyznawane jest przez WSA w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 Ppsa.