Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., II OZ 594/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., II OZ 594/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1200/07 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. L. i Stowarzyszenia [...] na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1200/07 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wezwał Stowarzyszenie [...] do uiszczenia wpisu, którego wysokość ustalono na kwotę 200 złotych na mocy § 2 ust 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w sprawie ze skargi tegoż Stowarzyszenia i J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej.

3 Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyło Stowarzyszenie [...], wskazując, iż wezwanie do uiszczenia wpisu było nieuzasadnione, jako że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zna sytuację finansową tego Stowarzyszenia, gdyż wielokrotnie Stowarzyszenie to zwracało się o zwolnienie z opłat sądowych. Stowarzyszenie wniosło o anulowanie skarżonego zarządzenia oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak możliwości dotowania sprawy jednego członka Stowarzyszenia kosztem innych osób, które wpłacając składki nie składają deklaracji upoważniających do rozdysponowania środków poza zatwierdzonym budżetem.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zaskarżone zarządzenie podlega uchyleniu, ale z innych przyczyn niż wskazane w zażaleniu.

6 Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a postępowanie sądowoadministracyjne może być wszczęte jedynie na żądanie (czy to w formie skargi czy też wniosku) pochodzące od legitymowanego podmiotu. Legitymację skargową określono w powyższym przepisie przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego (legitymacja materialna) oraz wskazanie podmiotów, które, mimo braku takiego interesu, są uprawnione do wniesienia skargi (legitymacja formalna). Do takich podmiotów, oprócz prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich zalicza się również organizację społeczną w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób z zastrzeżeniem jednak, że brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Podmiotom takim przyznana została legitymacja procesowa do wniesienia skargi ze względu na funkcje, do których zostały powołane. Skarga do sądu administracyjnego jest zatem dla nich jednym z instrumentów umożliwiających realizację postawionych przed nimi zadań.

7 Podkreślić należy, iż legitymacja skargowa przysługuje organizacji społecznej tylko wówczas, gdy brała ona udział w postępowaniu administracyjnym jako uczestnik na prawach strony. Musi to zatem być organizacja społeczna, która zgłosiła żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu i żądanie to zostało przez organ administracyjny uznane za uzasadnione, skutkiem czego – z mocy postanowienia organu – uczestniczyła ona w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.

8 Należy więc odróżnić wniesienie skargi w cudzej sprawie przez organizację społeczną uczestniczącą w postępowaniu na prawach strony od popierania skargi przez taką organizację, ale wniesioną przez inny podmiot w celu ochrony swojego interesu prawnego.

9 Jak wynika z akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] podpisana przez J. L. oraz członków [...] Zarządu Wojewódzkiego Stowarzyszenia [...], dopuszczonego do udziału w postępowaniu na prawach strony. W skardze wyraźnie wskazano, iż jest ona wnoszona przez J. L. "solidarnie" ze Stowarzyszeniem, przy czym Stowarzyszenie w pismach kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jak również w zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, iż nie jest stroną, a uczestnikiem postępowania "wspierając zgodnie z przysługującym mu prawem sprawę swojego członka".

10 Przede wszystkim zważyć należy, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie występuje instytucja solidarnego wniesienia skargi, albowiem każdy ze skarżących, nawet jeśli skarga wnoszona jest w jednym piśmie, reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego. Ustalenie zatem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach czy Stowarzyszenie wniosło skargę niezależnie od J. L., czy też tylko zamierza brać udział w postępowaniu i popierać skargę jako uczestnik postępowania (jak wynika z zażalenia) ma znaczenie kluczowe dla rozpoznania sprawy ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest tylko ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, w tym przypadku ten kto wnosi skargę.

11 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.