Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., II OZ 484/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., II OZ 484/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 411/11 o odmowie zmiany postanowienia z dnia 31 maja 2011 r. w zakresie dotyczącym odmowy ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 411/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm,) – dalej p.p.s.a. - odmówił zmiany postanowienia z dnia 31 maja 2011 r. w zakresie dotyczącym odmowy przyznania prawa pomocy w części przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

3 W uzasadnieniu Sąd podał, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę U. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

4 Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z powodu bezzasadności skargi, albowiem skarga została wniesiona na decyzję wydaną w pierwszej instancji, na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ale odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, które skarżąca złożyła. W dniu [...] czerwca 2011 r. U. S. wniosła zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, natomiast w dniu [...] czerwca 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

5 Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. odmawiające przyznania prawa pomocy.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przytoczył przepis art. 165 p.p.s.a. zgodnie z którym, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Sąd podkreślił, iż w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. A zatem, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. w części. Poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony z powodu bezzasadności skargi. Powód odmowy przyznania prawa pomocy nie uległ zmianie, skarga w dalszym ciągu była bezzasadna, ponieważ została wniesiona na decyzję na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wobec powyższych okoliczności Sąd podkreślił, że brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. we wnioskowanym zakresie, gdyż okoliczności sprawy nie uległy zmianie.

7 Na powyższe postanowienie U. S. wniosła zażalenie.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Na wstępie wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia.

11 Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zażalenie wniesione przez U. S. na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 618/11. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wyjaśnił, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02). Sąd podkreślił, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania U. S. prawa pomocy, gdyż z akt wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca złożyła skargę na decyzję organu pierwszej instancji, tj. Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie.

12 W niniejszej sprawie nie zaistniała zmiana stanu faktycznego i prawnego. Należy wyjaśnić, że przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.

13 Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.