Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II OZ 484/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., II OZ 484/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Gl 79/08 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2009r. odmówił K. P. i S. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

3 Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008r. tenże Sąd oddalił skargę K. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. Po rozpoznaniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 lipca 2008r. ustanowił dla wnioskodawców pełnomocnika z urzędu, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach wyznaczyła adw. J. P.. Pismem z dnia 20 sierpnia 2008r. pełnomocnik z urzędu wniósł w imieniu skarżących skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 6 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w punkcie pierwszym: przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 18 kwietnia 2008r., zaś w punkcie drugim: odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia wpisu stałego od skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżących.

4 Pismem z dnia 11 lutego 2009r. skarżący wnieśli osobiście do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazane pismo zostało potraktowane przez Sąd jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Niniejszy wniosek zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, został złożony w zakreślonym terminie i strona dokonała czynności, dla której zakreślony był termin. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd zbadał spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu. Wskazano, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. Pojęcie winy strony obejmuje swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również pełnomocnika, gdy ten reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Sąd I instancji uznał, że za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona, dlatego też nie uwzględnił wniosku strony o przywrócenie terminu.

5 Zażalenie od postanowienia z dnia 10 kwietnia 2009r. wnieśli K. P. i S. P. żądając przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż zaniedbali należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Winą obarczyli ich pełnomocnika adw. J. P., który udzielił im informacji, że są zwolnieni od kosztów sądowych. Zarzucili pełnomocnikowi, że działał na ich niekorzyść.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.

8 Przesłanki przywrócenia terminu dla dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym zostały określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził brak uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności wskazujących na nieponoszenie przez nią winy w uchybieniu terminu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela obszerny wywód zawarty w zaskarżonym postanowieniu dotyczący nie wypełnienia przez skarżących tej przesłanki. Należy wskazać, że istota ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym polega na działaniu pełnomocnika w imieniu i na rzecz mocodawcy. Skutki prawne wywołane działaniem pełnomocnika dotyczą sfery stosunku prawnego mocodawcy. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle, że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji prawa w postępowaniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2006r. II SA/Wa 1907/05, Lex nr 204721). Oczywista nierzetelność pełnomocnika może stanowić podstawę do dochodzenia powstałej z tego tytułu szkody na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przez sądem cywilnym, ale nie spełnia kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005r. OSK 1041/04, Palestra 2005, nr 9-10, poz. 199).

9 Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżących wyrażone w zażaleniu, iż "dbanie o płacenie wpisu sądowego" było dotychczas dokonywane przez nich z dotrzymaniem terminu, zaś całą winę za nieuiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej ponosi pełnomocnik ustanowiony z urzędu. W świetle przedstawionych wyżej wywodów skutki prawne wywołane działaniem adw. J. P. ustanowionego dla skarżących pełnomocnikiem z urzędu dotyczą sfery prawnej K. i S. P. w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej.

10 Na marginesie należy dodać, że do wyznaczenia oraz zmiany pełnomocnika z urzędu uprawniona jest właściwa Rada Adwokacka.

11 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.