Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2024 r., II OZ 213/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2024 r., II OZ 213/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 623/23 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr SKO.4012.PL/346/23 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 623/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi E. W. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej (dalej "SKO") z dnia 27 kwietnia 2023 r. w przedmiocie w przedmiocie warunków zabudowy.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na wniosek skarżącej (zawarty w skardze) o udzielenie jej prawa pomocy, referendarz sądowy postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r. ustanowił dla niej pełnomocnika, którym następnie została wyznaczona w dniu 15 września 2023 r. radca prawny M. N. W piśmie z dnia 20 października 2023 r., doprecyzowanym w piśmie z 7 listopada 2023 r., pełnomocnik wniosła m.in. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i jednocześnie wskazane braki usunęła. Uzasadniając wniosek potwierdziła, że została wyznaczona pełnomocnikiem dla skarżącej w dniu 15 września 2023 r. Skierowała do niej pismo i podjęła inne czynności procesowe, jednak kontakt ze skarżącą i możliwość ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym możliwość ustalenia stanowiska procesowego nastąpiła dopiero 13 października 2023 r. i od tego dnia zaczął biec termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

4 Rozpatrując wniosek pełnomocnika skarżącej Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniła, że zarówno ona, jak i skarżąca, zachowała 7-dniowy termin do złożenia tego wniosku. Wyznaczenie to nastąpiło pismem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie (OIRP) z dnia 15 września 2023 r. Pełnomocnik potwierdziła, że o wyznaczeniu jej do reprezentowania skarżącej dowiedziała się w dniu 15 września 2023 r. Pismo OIRP zostało wysłane także do skarżącej, co oznacza, że już we wrześniu skarżąca miała możliwość skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika, który posiada wiedzę, jak uzupełnić braki formalne skargi, które stały się przyczyną odrzucenia jej skargi postanowieniem Sądu z 28 lipca 2023 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero 20 października 2023 r., a więc po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

5 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Wyżej wskazanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 88 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe uznanie, że wniosek z dnia 20 października 2023 r. jest wnioskiem spóźnionym, a w konsekwencji odrzucenie wniosku.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.).

9 W niniejszej sprawie kwestią sporną jest sposób obliczenia 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu procesowego przez pełnomocnika strony wyznaczonego z urzędu.

10 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wprowadza pewną niejasność, jednak kontrargumentacja strony wnoszącej zażalenie nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

11 Co do zasady dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, był dzień 15 września 2023 r., kiedy to pełnomocnik skarżącej dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu płynie od momentu kiedy pełnomocnik miał realną możliwość zapoznania się ze sprawą. Sąd I instancji w zasadnie nie wskazał wyraźnie w jakiej dacie nastąpiło przekroczenie

12 7-dniowego terminu, pisząc że skarżąca miała możliwość skorzystać z pomocy pełnomocnika "już we wrześniu". Sąd nie wskazał nigdzie, że za datę graniczną przyjął 22 września 2024 r.

13 Powyższa niejasność nie oznacza natomiast, że termin do złożenia wniosku zaczął biec w chwili skontaktowania się pełnomocnika ze skarżącą. W orzecznictwie podkreśla się, że kwestia komunikacji (porozumiewania się) pełnomocnika ze swoim mocodawcą nie ma wpływu na bieg terminów procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt OZ 109/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 2). Także w orzecznictwie Sądu Najwyższego występuje pogląd, iż winą strony (jej przedstawiciela lub pełnomocnika procesowego) w znaczeniu procesowym jest nieprzykładanie staranności i troskliwości w tym wysokim stopniu, jakiego z natury rzeczy wymaga prowadzenie sprawy, nieprzestrzeganie wszelkich potrzebnych i możliwych środków ostrożności dla dopełnienia w terminie czynności procesowej, jeżeli wskutek tego czynności procesowej nie dokonano w terminie, a z okoliczności przypadku wynika, że przy zachowaniu tej staranności i ostrożności strona (przedstawiciel, pełnomocnik) dopełniłaby czynności w terminie (por. uchwała SN z dnia 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08).

14 W przedmiotowej sprawie nie wykazano, że komunikacja pełnomocnika ze skarżącą nastąpiła po prawie miesiącu z uwagi na przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia, np. chorobę bądź przebywanie w miejscu uniemożliwiającym kontakt. Z akt sprawy wynika, że do skarżącej zostało wysłane zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika i nie ma informacji aby coś stało na przeszkodzie skontaktowania się z tym pełnomocnikiem. Sąd podziela bowiem stanowisko żalącej, że sporządzenie skutecznego wniosku o przywrócenie terminu bez wiedzy czemu skarżąca temu terminowi uchybiła, jest w zasadzie niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że strona może bez wskazania wyraźnej przyczyny przekroczyć terminy ustawowe. W niniejszej sprawie nie wskazano natomiast konkretnej przyczyny, dla której kontakt między stroną a pełnomocnikiem nastąpił dopiero po prawie miesiącu od doręczenia informacji o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.

15 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.