Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2017 r., II OZ 19/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2017 r., II OZ 19/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 37/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2016 r. , sygn. akt II SA/Kr 37/16 w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie , nr [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 37/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

3 W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. I, Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

4 Z uwagi na braki formalne wniesionej skargi kasacyjnej Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2016 r., wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł oraz do złożenia dwóch odpisów skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania w dniu 28 kwietnia 2016 r., do dnia upływu ostatecznego terminu na uzupełnienie ww. braków skargi kasacyjnej, który przypadał na dzień 5 maja 2016 r., skarżąca nie uzupełniła wspomnianych braków. Termin do uzupełnienia braków fiskalnych i formalnych skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 5 maja 2016 r. Z akt sprawy wynika, że do dnia 25 maja 2016 r. wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony.

5 Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 37/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił powyższą skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd mając na uwadze treść art. 178 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) stwierdził, że przepisy te znajdują zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, bowiem braki fiskalne i formalne skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione w przepisanym terminie, a tym samym zasadne było odrzucenie wniesionej skargi kasacyjnej.

6 Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając orzeczeniu Sądu naruszenie art. 220 § 1 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo braku podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Na tej podstawie wniesiono m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

7 W uzasadnieniu strona skarżąca zrelacjonowała przebieg czynności procesowych w niniejszym postępowaniu i podniosła, że zażalenie (powinno być zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej) nie odpowiada prawu. Powołany został pogląd NSA zawarty w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1878/14, zgodnie z którym nieprecyzyjność (niedokładność) pouczenia zawartego w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, która powoduje wątpliwość co do treści i sposobu prawidłowego wykonania tego zarządzenia, wyklucza możliwość odrzucenia skargi kasacyjnej w sytuacji niezastosowania się do wskazanego w pouczeniu rygoru. Zdaniem strony skarżącej, w realiach niniejszej sprawy zarówno wezwanie do usunięcia braków z dnia 25 kwietnia 2016 r., jak i zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z tej samej daty nie zostały sformułowane w sposób wystarczająco precyzyjny i jasny, co mogło powodować wątpliwości co do obowiązku nakładanego na skarżącego. Skarżąca zauważa, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie wskazywało skargi kasacyjnej od wyroku w przedmiocie jakiej skargi na decyzję administracyjną dotyczy, co w sytuacji kiedy I. Sp. z o.o. jest stroną więcej niż jednego postępowania sądowoadministracyjnego, może wywoływać wątpliwości, której ze spraw dotyczy.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Jak stanowi art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W art. 49 § 1 P.p.s.a. mowa jest, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

11 Z kolei zgodnie z art. 176 § 2 P.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1 tego przepisu, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a P.p.s.a.). W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej podlega ona odrzuceniu, o czym stanowi art. 178 P.p.s.a.

12 W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., znajdującą zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 P.p.s.a. odpisów skargi kasacyjnej jest bowiem istotnym brakiem formalnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie pismu dalszego prawidłowego biegu.

13 Kolejnym z wymogów stawianym pismom kierowanym do sądu, jakim niewątpliwie jest skarga kasacyjna, jest ich opłacenie. Wskazuje na to treść art. 220 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W § 3 tego artykułu stwierdza się, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

14 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga kasacyjna jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem w danej instancji musi zostać opłacone oraz spełniać inne wymogi formalne np. zawierać odpisy skargi kasacyjnej dla stron postępowania. Brak spełnienia powyższych wymogów powoduje reakcję Przewodniczącego Wydziału, który informuje o stwierdzonych brakach i wyznacza termin do ich uzupełnienia pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie sprowadzało się to do wydania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł oraz do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 15 kwietnia 2016 r. poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów. Odpowiednie zarządzenie oraz wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 28 kwietnia 2016 r. (zpo k. 85). Od tego momentu biegł termin 7 dni na uzupełnienie wskazanych braków formalnych i fiskalnych. Upływał on w dniu 5 maja 2016 r. Jak wynika z akt sprawy do dnia 25 maja 2016 r. nie wpłynął wpis od skargi kasacyjnej (k. 86). Brak także nadesłania dwóch odpisów wniesionej skargi kasacyjnej. Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że braki wniesionej w piśmie z dnia 15 kwietnia 2016 r. skargi kasacyjnej (formalne i fiskalne) nie zostały uzupełnione i wobec tego na zasadzie art. 178 P.p.s.a. należało ją odrzucić.

15 Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia 25 kwietnia 2016 r. było nieprecyzyjne bowiem nie wskazywało dokładnie, której skargi kasacyjnej skarżącej Spółki dotyczy, a tym samym skarżąca nie mogła określić w jakiej sprawie ma być wniesiony wpis gdyż prowadzi też inne postępowania sądowoadministracyjne, NSA stwierdza, że jest on niezasadny.

16 W zarządzeniu tym (k. 80) wskazano, że wpis dotyczy skargi kasacyjnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. Podana została sygnatura akt sądowych sprawy tj. II SA/Kr 37/16. Wiadomo zatem było, od której skargi kasacyjnej należy uiścić wpis. W sprawie o sygn. akt II SA/Kr 37/16 został wydany jeden wyrok z dnia 12 lutego 2016 r. i skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła jedynie I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., która jako strona skarżąca została wymieniona w ww. zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Twierdzenie zażalenia, że treść zarządzenia i wezwania nie zostały sformułowane w sposób wystarczająco precyzyjny i jasny, co mogło powodować wątpliwości co do obowiązku nakładanego na skarżącego, jest tym samym pozbawione podstaw. Zdaniem NSA, skarżąca prowadząc wiele spraw przed sądem I instancji była w stanie ustalić w oparciu o dane wskazane w ww. pismach, w jakiej sprawie należy uzupełnić wskazane w nich braki skargi kasacyjnej.

17 Na koniec odnieść się należy do zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Powyższe żądanie stanowi odrębny wniosek procesowy, który nie mógł zostać rozpoznany w ramach środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z kolizją środków prawnych wymienionych w art. 86 P.p.s.a., tj. wniosku o przywrócenie terminu, oraz w art. 194 P.p.s.a. - zażalenia. W orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła, może być wdrożona dopiero po stwierdzeniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest - na skutek upływu terminu - bezskuteczna. Takie stwierdzenie może zaś wynikać z prawomocnego orzeczenia o odrzuceniu pisma procesowego (zob. postanowienia NSA: z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II OZ 935/15; z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 197/16; z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II OZ 209/16; z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 709/16; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zatem strona uważa, że nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, to siedmiodniowy termin do złożenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu rozpocznie bieg dopiero w dacie doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.

18 Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.

19 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.