Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., II OZ 152/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r., II OZ 152/15

Sentencja

1 Dnia 3 marca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 783/12 oddalające wniosek o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg Wojewody Pomorskiego i [...] na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/112/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w zachodniej części obrębu geodezyjnego [...] w gminie [...] postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 783/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Gdańsku oddalił wniosek [...] o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg Wojewody Pomorskiego i [...] na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z dnia 26 czerwca 2012 r. nr XV/112/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w zachodniej części obrębu geodezyjnego [...] w gminie [...].

3 W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2014 r. Skarga kasacyjna nie została opłacona.

4 Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 16 lipca 2014 r. pełnomocnik [...] wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

5 Wobec niemożności doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu przez pocztę oraz niepodjęcia jej przez pełnomocnika strony skarżącej z właściwego urzędu pocztowego, w terminie 14 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia o jej złożeniu w urzędzie pocztowym – doręczenie uznane zostało za dokonane na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej Ppsa) z dniem 6 sierpnia 2014 r. (zwrócona przesyłka - k. 537 akt sądowych).

6 Od powyższego też dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin do uzupełnienia wpisu przez stronę skarżącą, który upłynął w dniu 13 sierpnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca nie uzupełniła wpisu sądowego (vide: notatka urzędowa z dnia 4 września 2014 r. – k. 539 akt sądowych).

7 W dniu 4 września 2014 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej adw. A. T. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony jednocześnie do wniosku załączył dowód uiszczenia kwoty 150 zł.

8 Pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że do uiszczenia opłaty po terminie doszło bez winy strony skarżącej. Sąd I instancji wezwał pełnomocnika strony skarżącej listem poleconym wysłanym za pośrednictwem poczty polskiej, do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie opłaty. W momencie, gdy przesyłka miała być doręczona pełnomocnik przebywał na urlopie wypoczynkowym. Po powrocie z urlopu w dniu 28 lipca 2014 r. pełnomocnik zamierzał odebrać wszystkie awizowane przesyłki polecone. W dniu tym odebrał ponad 10 przesyłek i ich ilość wydawała się być zgodna z treścią awiz.

9 W dniu 28 sierpnia 2014 r. gdy pełnomocnik odbierał przesyłki na poczcie, w związku z kolejnym wyjazdem, od pracownika poczty dowiedział się o tym, że część listów adresowanych do niego została zwrócona. Okazało się, że m.in. zostały zwrócone dwie przesyłki z WSA w Gdańsku. Następnie, mając daty i numery przesyłek, pełnomocnik sprawdził w Sądzie jakie przesyłki w jakich sprawach zostały zwrócone i ustalił, że zwrócone zostało wezwanie do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej przyczyną niewydania wszystkich przesyłek w dniu 28 lipca 2014 r. był najprawdopodobniej sposób wpisania ich do systemu komputerowego poczty, okazało się, że pracownicy poczty, wprowadzając oznaczenie adresata, czasami wpisują samo imię i nazwisko, a czasami również skrót "adw." lub słowo "adwokat". System traktuje takie wpisy jako różnych adresatów. Zatem gdy pełnomocnik w dniu 28 lipca 2014 r. poprosił o wydanie wszystkich awizowanych przesyłek otrzymał jedynie ich część, bowiem pracownik poczty sprawdził je według nazwiska.

10 Sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł została uznana za doręczoną pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 sierpnia 2014 r. Była ona bowiem prawidłowo awizowania w dniach 23 i 31 lipca 2014 r., a następnie została zwrócona do sądu wojewódzkiego w dniu 27 sierpnia 2014 r. W jego ocenie należało zatem uiścić należny wpis w 7-dniowym terminie, którego ostatnim dniem był 13 sierpnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącej [...] adw. A. T. uiścił należny w sprawie wpis w dniu 2 września 2014 r.

11 Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w prawidłowym trybie i terminie, gdyż został on nadany w dniu 4 września 2014 r., tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania wskazanej przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu.

12 Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku sąd I instancji uznał, że złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W ocenie tegoż sądu nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu niczym nie poparte twierdzenie pełnomocnika, że prawdopodobnie przez błąd systemu lub też błąd pracownika poczty w dniu 28 lipca 2014 r. otrzymał jedynie część awizowanych przesyłek, a o zwróconej przesyłce, dotyczącej przedmiotowej sprawy, dowiedział się dopiero w dniu 28 sierpnia 2014 r. Wskazać bowiem należy, że wysłana w niniejszej sprawie przesyłka, zawierająca odpis zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej, była ponownie awizowana w dniu 31 lipca 2014 r. i została zwrócona do sądu wojewódzkiego dopiero w dniu 27 sierpnia 2014 r. Okoliczności te zostały zupełnie pominięte we wniosku o przywrócenie terminu.

13 Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, nie jest możliwe przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

14 Zażaleniem pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył ww. postanowienie, zarzucając błędne ustalenie, że pełnomocnik ponosi winę w uchybieniu terminowi i wnosi o:

15 1. zmianę zaskarżonego postanowienia,

16 2. zwolnienie skarżących od kosztów w zakresie wpisu od zażalenia.

17 W uzasadnieniu postanowienie podniósł, że przyczyną nieodebrania przesyłek nie był jego urlop, lecz nieprawidłowy sposób działania poczty. Twierdzi, że "w trakcie odbioru kolejnych przesyłek pocztowych w następnych dniach po powrocie z urlopu pełnomocnik skarżących żadnego awiza nie otrzymał. Tym samym nie mógł wiedzieć, że jakaś z przesyłek znajduje się na poczcie, zwłaszcza gdy odebrał kilkadziesiąt przesyłek w dniu 28 lipca".

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

19 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

20 Zgodnie z art. 85 Ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja RP (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86 § 1 Ppsa). Zgodnie z art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 Ppsa). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). W nauce postępowania administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 226). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa).

21 Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną sądu I instancji, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Słusznie uznał sąd I instancji, że zarzuty pełnomocnika, sprowadzające się w istocie do stwierdzenia, że nie otrzymał awiza informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie nie zasługują na uwzględnienie.

22 Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 537) jednoznacznie wynika, że przesyłka została dwukrotnie awizowana przez pocztę: w dniu 23 i 31 lipca 2014 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanie się przez pełnomocnika na okoliczności niepozostawienia przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce nie były przekonujące oraz przybierają jedynie formę polemiki stanowiącej negację stanowiska sądu I instancji, która pozbawiona jest wsparcia jakimikolwiek dowodami świadczącymi o tym, że ustalony stan faktyczny był w rzeczywistości inny, aniżeli przyjęty na potrzeby przedmiotowego rozstrzygnięcia.

23 Ponadto podkreślić należy, że z akt sądowych nie wynika, ażeby pełnomocnik strony skarżącej podjął jakiekolwiek kroki zmierzające do zwalczenia opisanych ustaleń, w szczególności brak jest informacji o wszczęciu (lub przynajmniej próbie wszczęcia) postępowania reklamacyjnego w Poczcie Polskiej. Tym samym należy domniemywać, że skutek doręczenia przesyłki na zasadzie art. 73 § 4 Ppsa nie został przez skarżącą obalony.

24 Dodatkowo wskazać trzeba, na co zwrócił również uwagę sąd I instancji, że wysłana w niniejszej sprawie przesyłka, zawierająca odpis zarządzenia o wpisie od skargi kasacyjnej, była ponownie awizowana w dniu 31 lipca 2014 r. i została zwrócona do tegoż sądu dopiero w dniu 27 sierpnia 2014 r. Okoliczności te zostały zupełnie pominięte we wniosku o przywrócenie terminu. Po pozostawieniu przez doręczyciela w dniu 31 lipca 2014 r. ponownego zawiadomienia była zatem możliwość odebrania przesyłki w terminie późniejszym niż wskazany przez pełnomocnika dzień 28 lipca 2014 r. Jednakże we wniosku o przywrócenie terminu nie wyjaśniono dlaczego z tej możliwości nie skorzystano.

25 Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw co powoduje, iż nie wykazała zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej.

26 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.