Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., II OZ 1409/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., II OZ 1409/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] LTD z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 772/18 oddalające wniosek [...] LTD z siedzibą w L. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu [...] LTD z siedzibą w L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 3 września 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 772/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") odrzucił sprzeciw [...] LTD z siedzibą w L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa z uwagi na jego niedopuszczalność spowodowaną jego wniesieniem przed doręczeniem zaskarżonej decyzji.

3 [...] LTD z siedzibą w L. wnioskiem z dnia 18 września 2018 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu wniosku podano, że w dniu 29 maja 2018 r. M. L. odebrała decyzję skierowaną do [...] sp. z o.o. jako jej pełnomocnik pocztowy. M. L. nie jest uprawniona do reprezentacji ww. spółki, natomiast pełni funkcję dyrektora [...] LTD z siedzibą w L. i to w jego imieniu wniosła w dniu 30 maja 2018 r. sprzeciw od decyzji. Skarżąca podkreśliła, że była w błędnym, niezawinionym przekonaniu, że doręczenie decyzji jednemu zainteresowanemu powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego, co oznacza skuteczność odwołania dla innych uczestników, nawet jeżeli ich odwołanie zostało wniesione przed doręczeniem im decyzji. W związku z powyższym terminowi uchybiono bez winy skarżącej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych skarżąca argumentowała również, że przepisy dotyczące doręczeń maja charakter gwarancyjny dla strony postępowania, a nie organu.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 772/18 na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.

5 W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa uzasadnia przyjęcie jej zawinienia w uchybieniu terminu i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu.

6 Oceniając brak winy po stronie skarżącej spółki w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji, Sąd uznał, że przesłanka ta nie została spełniona. Wywody we wniosku o przywrócenie terminu sprowadzają się do twierdzenia, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, ponieważ M. L. działająca w imieniu spółki pozostawała w błędnym przekonaniu, że doręczenie decyzji jednej stronie otwiera termin do wniesienia środka zaskarżenia dla pozostałych stron postępowania.

7 Sąd Wojewódzki podkreślił, że doręczona skarżącemu decyzja Wojewody Małopolskiego zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Pouczenie zostało sformułowane w sposób nie pozostawiający wątpliwości interpretacyjnych i jego zrozumienie nie wymagało szczególnej wiedzy prawniczej. Wniesienie sprzeciwu w terminie otwartym dla innej strony postępowania nie może być uznane za działanie niezawinione. W ocenie sądu, w odniesieniu do skarżącej, można mówić o niedbalstwie, albowiem odbierająca korespondencję M. L. nie sprawdziła adresatów przesyłek doręczonych w dniu 29 maja 2018 r. i 6 czerwca 2018 r. Omyłka w określeniu adresata doręczonej decyzji wynikała jak się wydaje z faktu, że współwłaściciele działki nr [...] we W. z własnością której związany jest status strony w postępowaniu są podmiotami pozostającymi we wzajemnych zależnościach. Małgorzata Łuczek pełni funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki, która to spółka jest kolei jedynym wspólnikiem [...] sp. z o.o. w K. Agencja [...] sp. z o.o. w K. i Fundacja [...] mają siedziby pod tym samym adresem: ul. [...]. Natomiast jako adresy do doręczeń dla spółki [...] LTD z siedzibą w L. i fundacji podano ul. [...] w K. Prezesem fundacji jest P. L. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję Wojewody Małopolskiego dla [...] sp. z o.o. w K. została skierowana prawidłowo na adres siedziby spółki, gdzie została odebrana przez M. L. Natomiast decyzje dla spółki [...] LTD z siedzibą w L. i Fundacji [...] w K. zostały przesłane pod wskazany adres do doręczeń przy ul. Kobierzyńskiej i odebrane przez P. L. Wskazane wyżej podmioty to odrębne byty prawne i dla oceny tej nie może mieć znaczenia fakt, że w ich imieniu działają te same osoby fizyczne. Dlatego też dla każdego z nich termin do wniesienia sprzeciwu otwierał się w innej dacie. M. L. winna dochować należytej staranności w działaniu, a zaniedbania w tym zakresie nie można traktować jako niezawinionego.

8 Pismem z dnia 24 października 2018 r. [...] LTD z siedzibą w L. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 8 października 2018 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że M. L. (Dyrektor Spółki) była w błędnym, lecz niezawinionym przekonaniu, iż doręczenie decyzji jednemu z uczestników postępowania powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego, a co oznaczałoby skuteczność odwołania dla innych uczestników, nawet jeśli ich odwołanie zostało wniesione przed doręczeniem im decyzji. Skarżąca nie posiadała wiedzy, że wniesienie środka odwoławczego z chwilą powzięcia informacji o treści decyzji organu, lecz w sytuacji braku jej doręczenia będzie skutkowało odrzuceniem skargi.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

10 Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

11 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.).

12 Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dołożeniu przez stronę postępowania sądowego szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, 2011 r., s. 409, nb 4). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z: 23.8.2013 r., I OZ 704/13; 2.8.2013 r., I OZ 655/13; 5.7.2013 r., I OZ 555/13).

13 Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie zaznaczył, że doręczona stronie skarżącej decyzja Wojewody Małopolskiego zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. W konsekwencji wniesienie sprzeciwu w terminie otwartym dla innej strony postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło być uznane za działalnie niezawinione.

14 Czynności podjęte przez M. L., związane z odbiorem korespondencji i wniesieniem sprzeciwu świadczą o jej niestarannym działaniu, gdyż zamiast opierać się na własnych domysłach powinna uzyskać informację od podmiotów z profesjonalnymi kompetencjami. Odwołanie się w zażalenia do orzeczenia wydanego w innej sprawie (wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 2289/17), nie mogło być skuteczne, bowiem każdy przypadek uchybienia terminu musi być oceniany indywidualnie, w odniesieniu do działań konkretnej osoby i całokształtu okoliczności danej sprawy.

15 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty strony powołane we wniosku oraz zażaleniu nie pozwalały przyjąć, że uprawdopodobniony został brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu.

16 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego mylne przeświadczenie strony, że zapoznanie się z decyzją adresowaną do innego podmiotu, a przed doręczeniem tej decyzji stronie skarżącej, nie mogło być uznane za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Należało potraktować to jako brak należytej staranności skarżącej, która prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu, nie dopilnowała swoich interesów.

17 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.