Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2022 r., II OW 20/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2022 r., II OW 20/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta D. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. dotyczącego postępowania w sprawie dotyczącej utwardzenia gruntu na działkach budowlanych nr [...] i [...], obręb 2 przy ulicy P. w D. postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. jako organ właściwy w sprawie

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 5 kwietnia 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej również "PINB") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta D. (dalej również "Burmistrz") poprzez wskazanie czy organem właściwym do rozpatrzenia sprawy dotyczącej utwardzenia gruntu na działkach budowlanych nr [...] i [...], obręb 2 przy ulicy [...] w D. jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. czy jest nim Burmistrz Miasta D.

3 W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że do Nadzoru Budowlanego w S. wpłynęło pismo Burmistrza Miasta D. o kontrolę w zakresie zabudowy powierzchni biologicznie czynnej na działkach nr [...] i [...], obręb 2 przy ulicy [...] w D. Utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Z informacji wynika, iż utwardzenie terenu działki powyżej 40% powierzchni działki nie spełnia wytycznych obowiązującego MPZP - uchwała nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia 6 lutego 2007 r. Załączona decyzja PINB.5160.6.II.2019.DE z dnia 23 września 2019 roku wydana była na podstawie obowiązujących przepisów (Dz.U. z 2019, poz.1186). Utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych wymagało zgłoszenia. Następnie organ wskazał, że od 2020 roku utwardzenie gruntu na działce budowlanej nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. W związku z powyższym należy, zdaniem PINB, uznać, że jest to samowola urbanistyczna. W dalszej części wniosku organ rozwinął argumentację dotyczącą samowoli urbanistycznej.

4 Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r. WSA w Szczecinie stwierdził, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku i przekazał go Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

5 Pismem z 8 września 2022 r. Burmistrz Miasta D. złożył odpowiedź na wniosek, wskazując, że właściwy w sprawie powinien być Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. W uzasadnieniu organ odniósł się do pojęcia samowoli urbanistycznej jak również wskazał, że w sprawie dotyczącej sąsiedniej działki to PINB załatwił sprawę wydając stosowną decyzję.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."). Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, kiedy każdy z nich uważa się za niewłaściwy.

8 Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

9 Pismem z dnia 8 lipca 2021 r. A. D. zwrócił się do PINB w S. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie samowolnie zabudowanej powierzchni biologicznie czynnej na działce [...] i [...] obręb 2 przy ulicy [...] w D.

10 Sprawę wszczętą tym wnioskiem należy zatem rozpoznawać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie złożenia tego wniosku. W oparciu o obowiązujące w dniu złożenia wniosku przepisy należy również ustalić organ właściwy do podjęcia dalszych kroków w sprawie wykonanego utwardzenia gruntu.

11 Jak słusznie wskazał PINB zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30.

12 Powyższy fakt nie oznacza jednak automatycznie, że samowola budowlana zmieniła się w samowolę urbanistyczną, o której mowa w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073, dalej u.p.z.p.).

13 W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta D. celnie przytacza wyrok NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. II OSK 208/19 w którym Sąd wskazał, że "art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ma zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku zmiany zagospodarowania terenu niezwiązanej z wykonaniem robót budowlanych lub zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie z art. 1 Pb, to ta ustawa normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. W świetle ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organy planistyczne nie zostały wyposażone w kompetencje do oceny legalności korzystania z obiektów budowlanych".

14 Wskazanie przez PINB, że w niniejszej sprawie zachodzi samowola urbanistyczna jest więc argumentem nietrafnym. Organ nadzoru budowlanego powinien rozpoznać wniosek A. D. z dnia 8 lipca 2021 r. w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i udzielić stronie stosownej odpowiedzi.

15 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. wskazał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. jako organ właściwy do załatwienia sprawy.