Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., II OW 12/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., II OW 12/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy Nowy Żmigród o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J. a Wójtem Gminy Nowy Żmigród w przedmiocie podjęcia działań mających na celu likwidację przyczyn zanieczyszczania wody pitnej studni, na skutek wniosku Z.K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. postanawia: wskazać Wójta Gminy Nowy Żmigród jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wójt Gminy Nowy Żmigród zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w J. w sprawie z wniosku Z.K. o podjęcie działań mających na celu likwidację zanieczyszczania wody i wydanie stosownej decyzji na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

3 W uzasadnieniu Wójt wskazał, że pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. Z.K. zwróciła się do niego z wnioskiem o interwencję i sprawdzenie, czy szambo znajdujące się na nieruchomości położonej w G. nr [...] (sąsiadującej z jej nieruchomością) posiada szczelne dno oraz czy spoiny między betonowymi kręgami są zabezpieczone w sposób dostateczny przed przeciekaniem nieczystości do wód gruntowych, albowiem badanie wody ze studni znajdującej się na jej działce wykazało silne zanieczyszczenie bakteriami z grupy Coli i Enterokoki. Podniesiono także, że – jak wskazała strona – przed rozpoczęciem eksploatacji szamba przez sąsiadów woda w studni była czysta i zdatna do spożycia.

4 Powyższy wniosek został przekazany Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w J. wg właściwości. Kolejny wniosek z dnia 16 sierpnia 2012 r. dotyczący tej samej kwestii także został przekazany organowi nadzoru budowlanego w J. Nadto przy piśmie z dnia 29 sierpnia 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przekazał Wójtowi jako organowi właściwemu pismo Z.K. datowane na dzień 16 sierpnia 2012 r., a skierowane do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, zgodnie z posiadanymi właściwościami określonymi ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 3 oraz art. 9u ust. 1 i 2) wraz ze sprawozdaniami z badań wody. Powyższe pismo, z uwagi na swą tożsamość z poprzednimi, także zostało przekazane organowi nadzoru budowlanego w J. celem załatwienia. Jednakże powyższe pismo zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrócone Wójtowi.

5 W ocenie Wójta stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest słuszne, bowiem do kontroli obiektów budowlanych – szczelności szamba –będzie miał zastosowanie przepis art. 83 ustawy Prawo budowlane. Zaś kompetencja do tego typu kontroli przysługuje organom nadzoru budowlanego, a nie Gminie.

6 W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. wniósł o jego oddalenie, gdyż – w jego ocenie – żaden spór kompetencyjny nie istnieje.

7 W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego zauważył, że w ramach czynności wyjaśniających na działce nr [...] w G. przeprowadzono w myśl art. 81a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na skutek pisma Z.K. z dnia 27 grudnia 2011 r., kontrolę szczelności szamba, która ujawniła, że na działce tej jest dopiero budowany budynek mieszkalny wraz z szambem. Jednakże nie stwierdzono naruszenia przepisów Prawa budowlanego i w związku z tym nie podejmowano postępowania naprawczego. W związku z kolejnymi interwencjami Z.K. po raz drugi w dniu 14 listopada 2012 r. przeprowadzono kontrolę na działce nr ew. [...], gdzie przeprowadzono próbę szczelności osadnika ścieków. Kolejna kontrola miała miejsce w dniu 21 stycznia 2013 r. W związku z tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął wszelkie działania zgodnie z posiadanymi kompetencjami wynikającymi z ustawy Prawo budowlane, pisma Z.K. przekazano Wójtowi Gminy Żmigród zgodnie z kompetencjami w sprawie nieprawidłowej gospodarki ściekowej.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację w której przynajmniej dwa organy administracji rządowej i samorządowej uważają się za właściwe (spór pozytywny) lub każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

10 W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, gdyż ani Wójt Gminy Nowy Żmigród, ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nie uznają się za organ właściwy do załatwienia wniosku Z.K. z dnia 16 sierpnia 2012 r. dotyczącego podjęcia działań mających na celu zlikwidowania przyczyny zanieczyszczenia wody pitnej w studni położonej na działce nr [...] będącej jej współwłasnością. Wniosek ten Z.K. oparła na podstawie art. 367 w zw. z art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, i domagała się uszczelnienia szamba posadowionego na działce nr [...] położonej w G., a należącej do K. i P.K.

11 Jak wskazują organy, a co wynika z pism Z.K. i akt sprawy, strona wiąże zanieczyszczenie wody pitnej w swojej studni bakteriami z grupy Coli i Enterokoki z faktem korzystania przez sąsiadów z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. W toku postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. ustalił, że przedmiotowy osadnik ścieków nie narusza przepisów Prawa budowlanego i przekazał wniosek strony z dnia 16 sierpnia 2012 r. wraz z poprzednimi wnioskami i aktami sprawy Wójtowi.

12 Wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości przez jej właściciela określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), która wskazuje jednocześnie, że nadzór nad jej przestrzeganiem sprawuje wójt (burmistrz, prezydent). Do obowiązków właściciela nieruchomości należy w szczególności gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, w przypadku stwierdzenia niewykonywania obowiązków określonych w tej ustawie przez właściciela nieruchomości wójt (burmistrz, prezydent) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Niezależnie od tego, zgodnie z art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) wójt może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działalność negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Jeżeli osoba fizyczna nie dostosowała się do wymagań decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności Wójt może, w drodze decyzji, wstrzymać użytkowanie instalacji lub urządzenia (art. 368 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).

13 Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że nie ma racji Wójt Gminy Nowy Żmigród przyjmując, że nie jest właściwy do załatwienia wniosku strony. Jak wynika z akt sprawy organ nadzoru budowlanego, po przekazaniu jemu dwóch kolejnych wniosków strony dotyczących ustalenia przyczyn zanieczyszczenia wody pitnej w jej studni wszczął postępowania wyjaśniające – przeprowadzona na działce nr [...] należącej do K. i P.K. trzykrotna kontrola nie doprowadziła do ujawnienia niezgodności przedmiotowego zbiornika z przepisami Prawa budowlanego. W związku z powyższym, na tym etapie, zasadnie organ nadzoru budowlanego przekazał wniosek strony w tym zakresie, wraz z aktami sprawy, Wójtowi. Zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sytuacji Wójt winien przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie kwestii sygnalizowanego zanieczyszczenia wody pitnej w studni strony, a następnie stosownie do ustaleń podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie.

14 Zwrócić bowiem należy uwagę, że za działalność negatywnie oddziałującą na środowisko o której mowa w przepisie art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska należy rozumieć także spowodowanie zanieczyszczenia gleby bądź wód. W przypadku stwierdzenia takiego zanieczyszczenia organ wykonawczy gminy jest zobowiązany do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko czy decyzji o wstrzymaniu użytkowania instalacji lub urządzenia.

15 Tym samym, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Z.K. z dnia 16 sierpnia 2012 r. jest Wójt Gminy Nowy Żmigród.

16 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.