Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., II OSK 69/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., II OSK 69/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA del. Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ Protokolant: Edyta Balcer-Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1253/08 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 | |

3 | Uzasadnienie |

4 |Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych |

5 |i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. w |

6 |przedmiocie odmowy zmiany decyzji stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego przez E. W. |

7 |W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. |

8 |Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody |

9 |Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. [...] odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Wojewody Dolnośląskiego nr [...] z dnia [...] |

10 |maja 2003 r. stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego przez E. W. poprzednio E. G. i zmienił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z |

11 |dnia[...]maja 2003 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego E. W. poprzednio E. G. |

12 |W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż E.W. urodziła się |

13 |jako E. G. w dniu [...] lutego 1947 r. w L. jako córka S. i S. z domu W. W dniu 16 stycznia 1957 r. rodzice skarżącej złożyli podania |

14 |skierowane do Rady Państwa o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla siebie i swojej córki - |

15 |małoletniej wówczas E. i następnie wyjechali z Polski do Izraela, gdzie w dniu 17 kwietnia 1957 r. skarżąca nabyła obywatelstwo |

16 |izraelskie. |

17 |Zdaniem organu drugiej instancji, warunek uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa został spełniony, ponieważ ustawa z dnia 8 |

18 |stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 4, poz. 25 ze zm.) nie zawierała regulacji w zakresie trybu i formy wydawania przez|

19 |Radę Państwa zezwoleń w przedmiocie zmiany obywatelstwa polskiego na obce. W rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie uchwała Nr 5/58 |

20 |Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na pobyt stały do |

21 |państwa Izrael. Sam fakt spełnienia warunków, przewidzianych w uchwale powodował, że osoby zainteresowane, a do takich zaliczała się |

22 |skarżąca, uzyskiwały zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie. |

23 |Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 kpa warunkiem uchylenia lub |

24 |zmiany decyzji jest nienaruszenie jakiegokolwiek interesu prawnego. Podkreślono, że skarżąca posiada interes faktyczny w zmianie |

25 |przedmiotowej decyzji, jednak w ocenie organu nie jest to słuszny interes strony. Tym samym zmiana decyzji Wojewody Dolnośląskiego z |

26 |dnia [...] grudnia 2007 r. w ten sposób, że potwierdzałaby ona posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą, spowodowałaby |

27 |obowiązywanie w obiegu prawnym decyzji naruszającej w sposób rażący art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie|

28 |polskim, gdyż stwierdzałaby posiadanie obywatelstwa polskiego przez osobę, która to obywatelstwo utraciła. Dokonanie zmiany decyzji |

29 |Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. naruszałoby, zdaniem organu, interes społeczny, gdyż skarżąca nie posiada |

30 |obywatelstwa polskiego. |

31 |Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu drugiej instancji. Wskazał, że trafny jest zarzut naruszenia przez ten |

32 |organ art. 154 kpa poprzez przyjęcie, że nie można zmienić lub uchylić decyzji ostatecznej tylko z tego powodu, że narusza prawo, a w |

33 |konsekwencji narusza interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ błędnie bowiem przyjął taką wykładnię przepisu art. 154 kpa. W|

34 |ocenie Sądu, w sytuacji, w której strona wystąpiła z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie art. 154 kpa, gdyż narusza |

35 |prawo, a tym samym jest wadliwa, organ administracji jest zobowiązany do ustalenia, czy rzeczywiście taka wadliwość ma miejsce. Jeżeli |

36 |istotnie decyzja narusza prawo, to należy stwierdzić, czy owo naruszenie nie stanowi wady kwalifikowanej decyzji wymienionej w art. 145|

37 |§1 lub 156 §1 kpa. Jeżeli wada prawna nie uzasadnia wszczęcia postępowania wznowieniowego ani stwierdzenia nieważności decyzji organ |

38 |obowiązany jest rozstrzygnąć, czy interes społeczny lub słuszny interes stron może przemawiać za zmianą lub uchyleniem decyzji |

39 |ostatecznej, zwłaszcza w przypadku, gdy decyzja posiada inne wadliwości nie dające się usunąć w ramach powołanych art. 145 i art. 156 |

40 |kpa. W przedmiotowej sprawie skarżąca wskazuje na naruszenie słusznego interesu strony wobec błędnego zastosowania przepisów ustawy z |

41 |dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Organ stwierdził jednak, że do naruszenia prawa nie doszło oraz, że skarżąca |

42 |skutecznie utraciła obywatelstwo polskie. |

43 |Odnosząc się do tych twierdzeń Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wbrew stanowisku organu II instancji, jakkolwiek w |

44 |odniesieniu do osób, które wystąpiły o zmianę obywatelstwa przed wydaniem uchwały nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. dopuszcza się |

45 |możliwość uznania tej uchwały za prawnie skuteczne zezwolenie, oznaczające utratę przez te osoby obywatelstwa polskiego, to może to |

46 |nastąpić w sytuacji, gdy podania takich osób objęte były wnioskiem Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia|

47 |8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim i przekazane do Rady Państwa przed podjęciem uchwały. W przypadku skarżącej organy nie |

48 |ustaliły jednoznacznie w oparciu o jakie dokumenty przyjęto, że podanie rodziców skarżącej z dnia 16 stycznia 1957 r. o udzielenie |

49 |zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla siebie oraz córki zostało przedstawione Radzie Państwa przez Prezesa Rady|

50 |Ministrów przed podjęciem uchwały nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. Sąd wskazał, że dokonanie ustaleń w powyższym zakresie pozwoli na |

51 |ocenę, czy decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003r., której skarżąca żąda zmiany w trybie art. 154 kpa jest prawidłowa.|

52 |Jeżeli bowiem wniosek Prezesa Rady Ministrów nie obejmował podania rodziców skarżącej o zezwolenie na wyjazd do Państwa Izrael, to |

53 |decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003 r. nie jest prawidłowa, ponieważ narusza art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951|

54 |r. o obywatelstwie polskim w sposób mający wpływ na wynik sprawy i właśnie tą wadliwość organ orzekający powinien uwzględnić w trybie |

55 |art. 154 kpa. Leży to bowiem w interesie społecznym, aby nie pozostawała w obiegu prawnym decyzja wadliwa. Przemawia za tym również |

56 |słuszny interes strony, skoro dotyczy to przysługującego jej obywatelstwa, jako prawa określającego status prawny skarżącej. |

57 |W skardze kasacyjnej wniesionej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego |

58 |poprzez błędną wykładnię przepisów art. 11 ust. 1 i 5 oraz art. 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. W |

59 |uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że uchwała Rady Państwa Nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę|

60 |obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael stanowiła generalny akt stosowania prawa upraszczający |

61 |procedurę emigracyjną i wywoływała skutki, aż do jej uchylenia w 1984 r. Skoro zaś ustawa nie precyzowała w jakiej formie ma być |

62 |wydawane przez Radę Państwa zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, to skuteczne było wyrażenie takiego zezwolenia w formie |

63 |przyjętej w uchwale. W sytuacji, gdy skarżąca oświadczyła, że zamierza opuścić terytorium Polski i udać się na pobyt stały do państwa |

64 |Izrael, to takie oświadczenie spowodowało, że nie było wymagane wydanie indywidualnej uchwały, lecz miała zastosowanie uchwała Rady |

65 |Państwa Nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. Treść złożonego oświadczenia woli miała bowiem kluczowe znaczenie z punktu widzenia |

66 |obowiązujących ówcześnie zasad postępowania dotyczącego zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Powołując się na uzasadnienie wyroku |

67 |Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r. (IV SA/Wa 650/08), Minister podzielił wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, |

68 |iż z uwagi na treść wniosku Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. nie ma konieczności ustalania obecnie, w oparciu o |

69 |szczątkowo zachowane po upływie 50 lat materiały archiwalne, czy wniosek konkretnych osób był przedkładany przez ówczesnego Prezesa |

70 |Rady Ministrów Radzie Państwa. Wystarczający jest fakt, iż wśród zachowanych dokumentów archiwalnych znajduje się podanie osoby |

71 |zainteresowanej o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego z daty poprzedzającej podjęcie uchwały przez Radę Państwa. W ocenie |

72 |organu w pełni zasadna była więc odmowa stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą zawarta w decyzji Wojewody |

73 |Dolnośląskiego z dnia [...] maja 2003r. Również wniosek o zmianę powyższej decyzji w trybie art. 154 kpa nie zawierał przesłanek |

74 |uzasadniających stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez zainteresowaną, w związku z czym zarówno decyzja organu I |

75 |instancji z dnia [...] grudnia 2007r. jak i decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. |

76 |odpowiadają prawu. |

77 |Mając na uwadze takie podstawy kasacyjne MSWiA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie |

78 |wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. |

79 |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

80 |Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. |

81 |W stanie faktycznym tej sprawy, ustalonym przez organy administracji i przyjętym przez Sąd w zaskarżonym wyroku, przytoczona w skardze |

82 |kasacyjnej podstawa kasacyjna i jej uzasadnienie sprowadza się do oceny, czy skarżąca uzyskała zezwolenie władzy polskiej na zmianę |

83 |obywatelstwa w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż |

84 |rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez określoną osobę, na podstawie art. 17 ust. 4 |

85 |ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.), trzeba odnieść się do zdarzeń, |

86 |których skutkiem jest nabycie lub utrata obywatelstwa polskiego. Zdarzeniem, które w ocenie organów spowodowało utratę obywatelstwa |

87 |polskiego przez skarżącą, było wystąpienie rodziców skarżącej o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego w związku z wyjazdem do |

88 |Izraela i uzyskanie takiego zezwolenia w drodze uchwały Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę |

89 |obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael, a także uzyskanie obywatelstwa izraelskiego w 1957 r. |

90 |Wobec powyższego wymaga rozstrzygnięcia, czy w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim,|

91 |powołana uchwała Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. mogła stanowić zezwolenie na zmianę obywatelstwa skarżącego, wywołując skutek |

92 |w postaci utraty przez skarżącą obywatelstwa polskiego. |

93 |Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim przewidywała możliwość utraty obywatelstwa polskiego na skutek nabycia |

94 |obywatelstwa obcego jedynie po uzyskaniu zezwolenia władzy polskiej na zmianę obywatelstwa (art. 11). Orzekanie o utracie obywatelstwa,|

95 |w tym o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa w związku z nabyciem obywatelstwa obcego, należało do Rady Państwa. Stosownie do przepisu |

96 |art. 13 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy, o utracie obywatelstwa polskiego orzeka Rada Państwa, orzeczenie o utracie obywatelstwa polskiego |

97 |następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a ogłoszenie takiego orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie orzeczenia. Z |

98 |przepisów tych wynika, iż orzekanie o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego, ze skutkiem w postaci utraty obywatelstwa polskiego |

99 |z chwilą nabycia obywatelstwa obcego, odnosiło się do określonej osoby - obywatela polskiego, który wystąpił o uzyskanie zezwolenia na |

100 |zmianę obywatelstwa. Użycie określeń "orzeka", "orzeczenie" oraz że orzeczenie następuje na wniosek Prezesa Rady Ministrów, a |

101 |ogłoszenie orzeczenia w Monitorze Polskim zastępuje doręczenie jednoznacznie wskazuje, iż ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. |

102 |traktowała zezwolenie na zmianę obywatelstwa jako akt stosowania prawa rozumiany w ten sposób, że określony w ustawie organ (Rada |

103 |Państwa), z powołaniem się na określoną w ustawie podstawę prawną, orzeka w sprawie określonych osób o zezwoleniu tym osobom na zmianę |

104 |obywatelstwa polskiego. |

105 |Tak rozumiana ówczesna regulacja ustawowa nie wskazywała jednak w jakiej formie i w jakim trybie postępowania sprawa o zezwolenie na |

106 |zmianę obywatelstwa jest załatwiana przez Radę Państwa. Nie budzi obecnie wątpliwości, że nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze |

107 |decyzji administracyjnej w postępowaniu regulowanym przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o |

108 |postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.), a później Kodeksu postępowania administracyjnego |

109 |(postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 1985 r., III SA 404/85, ONSA z 1985 r., z. 1, poz. 23). Oznacza to, że ustawa o obywatelstwie |

110 |polskim z 1951 r. samodzielnie określała tryb wydawania przez Radę Państwa orzeczeń w przedmiocie zezwolenia na zmianę obywatelstwa. |

111 |W ówcześnie obowiązującym porządku prawnym nie było podstaw do wydania przez Radę Państwa aktu normatywnego określającego zasady i tryb|

112 |orzekania w sprawach o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. nie zawierała bowiem przepisu |

113 |upoważniającego Radę Państwa do wydania aktu normatywnego wykonawczego. W systemie źródeł prawa PRL przyjmowano, że w dziedzinach |

114 |objętych wyłącznością ustawy oraz w sferze ustawowo uregulowanej Rada Państwa może podejmować uchwały o charakterze normatywnym jako |

115 |akty normatywne o charakterze wykonawczym tylko na podstawie upoważnienia ustawowego. W tych dziedzinach nie mogły być więc podejmowane|

116 |uchwały samoistne Rady Państwa (S. Rozmaryn, Ustawa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, PWN 1964, str. 282). Oznacza to, jak |

117 |podniesiono powyżej, że zasady i tryb załatwiania spraw o zezwolenie na zmianę obywatelstwa określała wyłącznie ustawa z dnia 8 |

118 |stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, a później ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. |

119 |Zasadniczy problem sprowadza się zatem do oceny, czy uchwała nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na |

120 |zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa Izrael może być uznana za zezwolenie na zmianę |

121 |obywatelstwa skarżącej ze skutkiem utraty obywatelstwa polskiego. W uchwale tej, wskazując jako podstawę prawną art. 13 ust. 1 i 2 |

122 |ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, Rada Państwa postanawia: "Zezwala się na zmianę obywatelstwa polskiego na |

123 |obywatelstwo państwa Izrael osobom, które opuściły bądź opuszczą obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, udając się na stały pobyt do|

124 |państwa Izrael i złożyły bądź złożą prośbę o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego". Organ odwoławczy, wnosząc skargę kasacyjną, |

125 |powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 650/08, w którym przyjęto, iż uchwała Nr 5/58 Rady |

126 |Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do państwa|

127 |Izrael stanowiła generalne pod względem podmiotowym zezwolenie na zmianę obywatelstwa przez osoby, które opuszczały Polskę w celu |

128 |wyjazdu na stałe do Izraela, o ile wyraziły chęć zmiany obywatelstwa. Sąd uznał w tym wyroku, że nie miało znaczenia, czy zgoda na |

129 |zmianę obywatelstwa wyrażona została aktem indywidualnym, czy też generalnym, gdyż ustawa nie wymagała, aby zezwolenie miało charakter |

130 |decyzji administracyjnej. Według stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonego w tym wyroku nie jest konieczne |

131 |poszukiwanie charakteru indywidualnego i konkretnego uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r. poprzez ustalanie, czy krąg tych osób był |

132 |jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim, |

133 |wystarczający jest bowiem wniosek Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1957 r. skierowany do Rady Państwa o podjęcie |

134 |przedmiotowej uchwały. |

135 |Należy stwierdzić, że pogląd wyrażony w powoływanym wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., negujący potrzebę wydania |

136 |zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego w drodze indywidualnego aktu, pozostaje poglądem odosobnionym nie tylko na tle |

137 |ugruntowanej, potwierdzonej także w doktrynie (zob. glosa J. Jagielskiego do orzeczenia NSA z dnia 27 października 2005 r., II OSK |

138 |965/05, opubl.: OSP 2006/5/64), linii orzeczniczej Naczelnego Sąd Administracyjnego, ale również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w|

139 |Warszawie (zob. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 576/05 i IV SA/Wa 488/05 czy wyrok z dnia 15 |

140 |lipca 2005 r., IV SA/Wa 613/05, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie potwierdzał prawidłowość prezentowanego w |

141 |orzecznictwie sądowym stanowiska co do konieczności wykazania w toku postępowania administracyjnego, czy indywidualnie złożony wniosek |

142 |o wydanie zezwolenia został objęty stosowną procedurą w celu jego załatwienia przez Radę Państwa. Sąd ten konsekwentnie podtrzymywał |

143 |wyrażane w orzecznictwie oraz doktrynie stanowisko, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa jest aktem stosowania prawa w sprawie |

144 |dotyczącej określonej osoby. Powoływał się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2001 r., III RN 56/01 (OSNAPiUS z 2002|

145 |r., nr 13, poz. 299), w którym przyjęto pogląd, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego jako przesłanka utraty obywatelstwa |

146 |polskiego miało charakter indywidualnego i skierowanego do określonego adresata aktu Rady Państwa. Stanowisko takie, z którym podjęto |

147 |polemikę w wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października |

148 |2005 r., II OSK 267/05 (ONSAiWSA 2006/2/66) oraz dwóch wyrokach tego Sądu z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1001/05 |

149 |(Palestra 2006/7-8/290) oraz II OSK 965/05 (ONSAiWSA 2006/2/67). W doktrynie odnośnie udzielania zezwolenia na zmianę obywatelstwa |

150 |również prezentowany jest pogląd, że zezwolenia dotyczące zmiany obywatelstwa mają indywidualny charakter (J. Jagielski, Obywatelstwo |

151 |polskie, Warszawa 1998, str. 123; W. Ramus, Instytucje prawa o obywatelstwie polskim, Warszawa 1980, str. 248), z tym, że W. Ramus |

152 |dopuszcza możliwość udzielenia generalnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa, gdy zmiana obywatelstwa dotyczy większej liczby osób. |

153 |Stanowisko takie uzasadnione jest tym, że zezwolenie dotyczące zmiany obywatelstwa wywoływało skutek prawny tylko wobec oznaczonej |

154 |osoby i tylko w odniesieniu do nabycia obywatelstwa obcego konkretnie określonego w orzeczeniu Rady Państwa o zmianie. Naczelny Sąd |

155 |Administracyjny nie wykluczył możliwości wykazania, iż omawiana uchwała Rady Państwa stanowiła zezwolenie na zmianę obywatelstwa |

156 |określonej osoby, ale tylko wówczas, jeżeli zostanie ustalone, że podanie określonej osoby o zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostało |

157 |przekazane Radzie Państwa i było w toku rozpoznawania przez Radę Państwa przed podjęciem tej uchwały. To, że w tekście samej uchwały |

158 |nie wymienia się z imienia i nazwiska tych osób nie przesądza o tym, że uchwała w tym zakresie nie ma charakteru indywidualnego i |

159 |konkretnego, jeżeli okazałoby się, iż krąg tych osób był jednoznacznie określony wnioskiem (wnioskami) Prezesa Rady Ministrów, o którym|

160 |mowa, w art. 13 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. Nie można jednak z góry przyjąć założenia, że uchwała nr 5/58 Rady |

161 |Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. stanowiła orzeczenia Rady Państwa o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa polskiego dla każdej osoby, |

162 |która przed podjęciem tej uchwały wystąpiła z podaniem o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, z uwagi na to, że po upływie 50 |

163 |lat zostały zachowane tylko szczątkowe materiały archiwalne. Nie można także podzielić poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej oraz |

164 |powołanym w niej wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., że zezwolenie na zmianę obywatelstwa może być udzielone w formie generalnego aktu. |

165 |Natomiast przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, iż w rozpoznawanej sprawie zastosowano uproszczoną procedurę uzyskania |

166 |zezwolenia na zmianę obywatelstwa jest sama w sobie sprzeczna. Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną, po złożeniu przez rodziców |

167 |skarżącej wniosku o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo państwa Izrael oraz sprawdzeniu, że spełniają warunki |

168 |określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom |

169 |wyjeżdżającym na pobyt stały do państwa Izrael, wydano rodzicom skarżącej dokument podróży, co stanowiło konsekwencje udzielenia przez |

170 |Radę Państwa zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Organ nie zwrócił jednak uwagi, że rodzice skarżącej wystąpili z wnioskami o zezwolenia|

171 |na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie w dniu 16 stycznia 1957 r., a po przyjeździe do Izraela w kwietniu 1957 r. skarżąca |

172 |nabyła obywatelstwo izraelskie. Zatem organy przed wydaniem paszportu nie miały możliwości sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki |

173 |określone w uchwale Nr 5/58 Rady Państwa, która została podjęta dopiero w dniu 23 stycznia 1958 r., czyli ponad rok po wyjeździe |

174 |skarżącej do Izraela. |

175 |W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, że organy administracji nie wyjaśniły w pełni, czy podania rodziców skarżącej o |

176 |zezwolenie na zmianę obywatelstwa zostały objęte wnioskiem Prezesa Rady Ministrów, czy zostały przekazane Radzie Państwa przed |

177 |podjęciem uchwały z dnia 23 stycznia 1958 r., czy wreszcie podań tych osób dotyczyła ta uchwała w części zezwalającej na zmianę |

178 |obywatelstwa polskiego osobom, które złożyły prośbę o takie zezwolenie i opuściły Polskę, a następnie uzyskały obywatelstwo izraelskie.|

179 |Z tego względu słusznie Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca |

180 |2008r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w |

181 |przedmiocie toku rozpatrywania złożonego przez rodziców skarżącej wniosku o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Okoliczności te mają |

182 |istotne znaczenie dla ustalenia przesłanek z art. 154 kpa przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia 9 sierpnia 2007r. skierowanego do|

183 |Wojewody Dolnośląskiego o zmianę decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 2003r. w trybie art. 154 § 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 4 |

184 |ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o obywatelstwie polskim, stwierdzającej utratę obywatelstwa polskiego. Podobne stanowisko odnośnie |

185 |ustalania przesłanek z art. 154 kpa zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2007r., sygn. akt II OSK 1439/07( |

186 |niepubl.). |

187 |Ponadto należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącej dotyczył wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia |

188 |posiadania obywatelstwa polskiego i nie powinien być załatwiany w drodze rozstrzygnięcia dotyczącego utraty obywatelstwa. Z treści art.|

189 |17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim wynika, iż ustawodawca w sprawach dotyczących obywatelstwa polskiego |

190 |rozróżnia rozstrzygnięcia dotyczące stwierdzenia posiadania lub odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego od rozstrzygnięć |

191 |dotyczących stwierdzenia utraty lub odmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia |

192 |posiadania lub odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego dotyczy tego, czy określona osoba jest obywatelem polskim (posiada|

193 |obywatelstwo polskie), czy nie jest obywatelem polskim (nie posiada obywatelstwa polskiego). Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie |

194 |stwierdzenia utraty lub odmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego dotyczy tego, czy określona osoba z określoną datą na skutek |

195 |określonych zdarzeń utraciła, czy nie utraciła obywatelstwa. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, który |

196 |dotyczył stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. |

197 |W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed |

198 |sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę kasacyjną. |

199 | |

200 | |