Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r., II OSK 670/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r., II OSK 670/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Krystyna Borkowska Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 1013/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego M. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 1013/05 po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego M. Spółka z o.o. w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy - uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzja została doręczona wnioskodawcy i jego pełnomocnikowi w dniu 23 czerwca 2005 r. zaś w dniu 18 lipca 2005 r. pełnomocnik strony złożył za pośrednictwem poczty odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia twierdząc, że w okresie od 4 do 9 lipca 2005 r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego wyrażając pogląd, że siedmiodniowy termin przewidziany art. 58 § 2 kpa rozpoczął bieg w dniu 10 lipca i zakończy bieg w dniu 18 lipca 2005 r, uwzględniając fakt, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę. Do wniosku załączył kserokopię zwolnienia lekarskiego.

3 Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 59 ( 2 w zw. z art. 58 ( 2 kpa oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm./ odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

4 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że instytucja przywrócenia terminu uregulowana art. 58 kpa przewiduje, iż wniosek tym w przedmiocie musi być złożony w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek w tej sprawie natomiast złożono z uchybieniem terminu określonego w art. 58 kpa, jak bowiem wynika z załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego, opiewało ono do dnia 9 lipca 2005 r. a zatem w dniu 9 lipca 2005 r. ustała przyczyna uchybienia terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku rozpoczął bieg dnia 10 lipca 2005 r. a zakończył dnia 16 lipca 2005 r., w sobotę. Kolegium nie podzieliło poglądu, iż skoro ostatni dzień terminu przypada w sobotę, to bieg terminu kończy się w poniedziałek. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, a to oznacza, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. W skardze na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 57 ( 4 kpa poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu. W uchwale z dnia 25 czerwca 2001 r. składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego został wyrażony pogląd, że zmiana stanu prawnego i wprowadzenie pięciodniowego tygodnia pracy uzasadnia stwierdzenie, że sobotę należy uznać za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 ( 4 kpa. Ten kierunek orzecznictwa pozostaje aktualny w orzecznictwie sądów administracyjnych do chwili obecnej.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną, nie podzielając stanowiska wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. W ocenie Sądu przy wykładni art. 57 ( 4 kpa należy posłużyć się wykładnią funkcjonalną tego przepisu, uwzględniającą w pełni gwarancyjną funkcję, jaką pełni to unormowanie w postępowaniu oraz kontekst przepisów innych procedur ściśle związanych z procedurą administracyjną. W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że omawiany przepis ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony w zakresie przestrzegania ustawowo określonych terminów, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień terminu, aby - obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu. W obecnych warunkach organizacji życia publicznego, gdy ostatni dzień terminu wniesienia skargi upływa w sobotę, strona nie ma zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia skargi /odwołania/, ponieważ w soboty nie są czynne ani sądy, ani urzędy konsularne, natomiast urzędy pocztowe są czynne w ograniczonym zakresie, podobnie jak w dni wolne od pracy /np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r. sygn. akt III RN 195/99, OSNAPiUS 2000/24/884 a także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. FPS 7/00, ONSA 2001/4/149/. Strona, której termin kończy bieg w sobotę, nie może realizować swoich uprawnień procesowych w identycznych warunkach, jak strona, której termin upływa w dzień powszedni. W tym stanie rzeczy przy interpretacji art. 57 ( 4 kpa prymat należy przyznać wykładni funkcjonalnej tego przepisu i opowiedzieć się za przyjęciem zasady, iż strona w postępowaniu przed organami administracji powinna mieć zapewnione normalne warunki do podjęcia czynności także w ostatnim dniu terminu, jeżeli przypada on w sobotę.

6 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. reprezentowane przez radcę prawnego M. W. zarzucając:

7 1/ naruszenie prawa materialnego - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, w zw. z art. 57 ( 4 kpa, poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na wykroczeniu poza kryterium dokonywania kontroli działalności administracji publicznej, a więc sprawowanej pod względem zgodności z prawem, dokonanie jej pod względem słuszności i celowości i tym samym uchylenie postanowienia, które prawa nie narusza,

8 2/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", w zw. z art. 6 i art. 57 ( 4 kpa, poprzez uchylenie postanowienia zgodnego z prawem.

9 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyznał prymat wykładni funkcjonalnej art. 57 ( 4 kpa, podczas gdy brzmienie tego przepisu nie pozwala w ocenie strony wnoszącej tę skargę na przyjęcie poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, a wywody Sądu co najwyżej przemawiają za dokonaniem zmian w przepisach proceduralnych w celu ich ujednolicenia, nie mogą natomiast "obciążać" organów administracji publicznej stosujących wprost przepis prawa, które zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 kpa działają na podstawie prawa. Nie pozwala to czynić Kolegium zarzutu naruszenia prawa, w sytuacji, gdy działało ono na podstawie i w granicach prawa jak też zastosowało normę prawną zgodnie z jej brzmieniem.

10 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

11 Kluczową w sprawie kwestią jest wykładnia przepisów procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie sposobu liczenia terminu w sytuacji, gdy koniec terminu przewidzianego dla strony postępowania przypada w sobotę. Podkreślić wypada, iż w odróżnieniu od przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, czy też Ordynacji podatkowej, w których w związku z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego wprowadzona została regulacja traktująca soboty jako dni ustawowo wolne od pracy, analogicznej zmiany unormowania nie dokonano w Kodeksie postępowania administracyjnego. W tej sytuacji pozostaje tylko dokonanie wykładni albo zajmując takie stanowisko, jakie prezentuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., iż literalne stosowanie prawa nie dozwala na traktowanie w zakresie ustalania terminów procesowych sobót, jako dni wolnych od pracy, lub też przyjęcie tak, jak to czyni Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że wykładnia systemowa, funkcjonalna, wskazuje na konieczność traktowania sobót jako dni wolnych od pracy. Za tym drugim poglądem wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale składu Siedmiu Sędziów.

12 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko, wyrażone w zaskarżonym wyroku. Aby przyjąć taki właśnie pogląd, nie jest niezbędne, jak to twierdzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uprzednie dokonanie zmiany stanu prawnego. Różnicowanie sytuacji procesowej obywateli w zależności od tego, czy w tego samego rodzaju sytuacjach procesowych mają zastosowanie przepisy kpc, kpa, czy też ordynacji podatkowej, prowadziłoby ponadto do naruszenia konstytucyjnego wymogu zachowania równości wobec prawa.

13 Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.