Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., II OSK 321/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., II OSK 321/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 748/06 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 roku sygn. akt II SA/Kr 748/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2006 roku Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich.

3 Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

4 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2005 roku nr [...] przyznał P. M. uprawnienia kombatanckie z tytułu skazania wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 1948 roku i związanego z tym wyrokiem tymczasowego aresztowania w dniach od 8 do 28 kwietnia 1948 roku, zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich.

5 Wynikało to z tego, że P. M. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich także z następujących tytułów:

6 1. osadzenie od kwietnia 1941 roku na okres 6 miesięcy w więzieniu w Mysłowicach,

7 2. służby w Armii Krajowej,

8 3. służby w Ludowym Wojsku Polskim w końcowych miesiącach II wojny światowej,

9 4. służby w Armii Gen. Władysława Andersa od października 1945 roku do 1947 roku,

10 5. pobytu w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w Świdnicy w pierwszej połowie 1948 roku,

11 6. pobytu w areszcie Urzędu Bezpieczeństwa w Świdnicy od lipca do grudnia 1948 roku ,

12 7. skazania przez Sąd Powiatowy w Prudniku na karę jednego roku pozbawienia wolności i pobyt w więzieniu przez ten okres (1958 roku) za nielegalne przekroczenie granicy.

13 Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 roku nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] października 2005 roku nr [...] w części dotyczącej określenia tytułów i okresów działalności kombatanckiej i przyznał P. M. uprawnienia kombatanckie z tytułu pełnienia służby w Brygadzie Świętokrzyskiej NSZ w okresie od czerwca 1945 roku do sierpnia 1945 roku, tj. w wymiarze 3 miesięcy oraz z tytułu pobytu w areszcie w kwietniu 1948 roku, tj. w wymiarze jednego miesiąca - łącznie w wymiarze czterech miesięcy – zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania uprawnień kombatanckich.

14 W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że rozstrzygnięcie w zakresie przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w areszcie w kwietniu 1948 roku jest prawidłowe. Wynika to z tego, że Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie decyzją z dnia [...] września 2005 roku potwierdził pobyt wnioskodawcy w więzieniu w kwietniu 1948 roku na mocy skazania za działalność niepodległościową zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o kombatantach. Jednak powyższe orzeczenie dotyczyło wyłącznie pobytu w areszcie w kwietniu 1948 roku, czyli brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy uprawnień w związku z pobytem w areszcie - więzieniu UB od lipca do grudnia 1948 roku. Ponadto przepisy ustawy o kombatantach, nie przewidują możliwości przyznania uprawnień z tytułu pobytu w więzieniu po 1956 roku i dlatego nie uwzględniono wniosku strony w zakresie skazania i pobytu w więzieniu za nielegalne przekroczenie granicy w latach 1958 -1959, dodał Kierownik Urzędu.

15 Jednocześnie podczas ponownego rozpoznania sprawy do akt dołączono dokumenty potwierdzające służbę P. M. w Brygadzie Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych od dnia 30 czerwca 1945 roku do dnia 31 sierpnia 1945 roku, stąd Kierownik Urzędu uznał, że służba w tej formacji spełnia wymogi z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o kombatantach. Natomiast, podkreślił organ, pozostałe podniesione przez P. M. okoliczności nie zostały udokumentowane, czy też nie stanowią podstawy przyznania uprawnień. Brak jest dowodów potwierdzających pobyt strony w więzieniu w Mysłowicach (art. 4 ust. 1 pkt 4 lit.a/ cyt. ustawy o kombatantach) oraz jego służbę w Armii Krajowej (art. 1 ust. 2 pkt 3 tejże ustawy) i w Ludowym Wojsku Polskim w końcowym okresie II wojny światowej (art. 1 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy). Natomiast służba w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, którą można uznać za pośrednio udokumentowaną w tej sprawie nie może stanowić podstawy przyznania uprawnień, gdyż strona pełniła ją dopiero od

16 października 1945 roku czyli po zakończeniu działań wojennych, co nie spełnia wymogów z art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o kombatantach. Ponadto, Kierownik Urzędu orzekł, że niezasadne jest żądanie strony przyznania jej świadczenia z wyrównaniem od dnia 27 maja 1991 roku. W tym miejscu stwierdził, że żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie daje podstaw organowi orzekającemu do uznaniowego określenia daty, od której stronie przysługuje prawo do świadczeń. W szczególności nie może orzec, że jest to data złożenia wniosku do Kierownika Urzędu lub organizacji kombatanckiej. W przedmiocie określenia daty, od której realizowane są świadczenia wynikające z ustawy o kombatantach rozstrzyga bowiem tylko art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 593 ze zm.). Ponadto, chociaż skarżący P. M. po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich już w 1991 roku do Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, jednak podmiot ten nigdy nie posiadał kompetencji do wydawania decyzji przyznających uprawnienia kombatanckie.

17 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. M. wystąpił z żądaniem przyznania uprawnień kombatanckich za okres osadzenia od kwietnia 1941 roku na okres 6 miesięcy w więzieniu w Mysłowicach, służbę w Armii Krajowej w okresie od czerwca 1943 roku, służbę w Armii Gen. Andersa od października 1945 roku do czerwca 1947 roku, pobyt w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w Świdnicy od lipca do grudnia 1948 roku oraz pobyt w więzieniu na podstawie wyroku Sądu Powiatowego w Prudniku. Ponadto skarżący wniósł także o przyznanie prawa do świadczeń kombatanckich od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia 27 maja 1991 roku W uzasadnieniu skargi stwierdził, że obowiązkiem Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych wynikającym z k.p.a. było przekazanie jego wniosku według właściwości, zaś strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji zaniedbania wykonania tego obowiązku.

18 W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 748/06 wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

20 Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania.

21 Wynika to z tego, że prawidłowo przyznano stronie skarżącej uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w areszcie w kwietniu 1948 roku. Z decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 września 2005 roku (znak: [...]) wynika bowiem, że P. M. w okresie od dnia 8 kwietnia do dnia 28 kwietnia 1948 roku przebywał w więzieniu na mocy skazania za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość, co wypełnia unormowanie z art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 2 cyt. ustawy o kombatantach. Także służba w Brygadzie Świętokrzyskiej NSZ w okresie od czerwca 1945 roku do sierpnia 1945 roku – mieści się w art. 1 ust. 2 pkt 5 tejże ustawy o kombatantach. Ponadto Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę organu, że nie było podstaw do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z innych podanych przez niego tytułów. Art. 1 - 3 cyt. ustawy o kombatantach definiuje bowiem pojęcie działalności kombatanckiej i równorzędnej z kombatancką, zaś art. 4 określa na potrzeby tej ustawy pojęcie represji wojennych i okresu powojennego. W zakresie żadnego z tych unormowań nie mieści się służba w Armii Gen. Władysława Andersa od października 1945 roku do 1947 roku, gdyż była już pełniona po zakończeniu działań wojennych. Natomiast skazanie na karę jednego roku pozbawienia wolności i pobyt w więzieniu w 1958 roku za nielegalne przekroczenie granicy nie może być uznane za represję okresu powojennego. Nie mieści się bowiem w treści art. 4 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o kombatantach, który za taką represję uznaje pobyt w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944 -1956. Natomiast, podkreślił Sąd pierwszej instancji, pozostałe okoliczności wskazane przez skarżącego mieszczą się w zakresie tejże ustawy o kombatantach, lecz nie zostały potwierdzone w postępowaniu administracyjnym. Z kolei art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach wymaga udokumentowania wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o kombatantach pobyt w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956 (...) przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość powinien być potwierdzony przez Prezesa Sądu Okręgowego, a pobyt bez wyroku - przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Dlatego też z powodu nieprzedłożenia decyzji potwierdzających pobyt skarżącego w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w Świdnicy w 1948 roku, nie było możliwości przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tego tytułu, podkreślił Kierownik Urzędu.

22 Odnośnie pozostałych okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sam skarżący zarówno w piśmie z dnia 26 października 2005 roku (uznanym później za odwołanie), jak i w piśmie z dnia 2 lutego 2006 roku stwierdził, że nie jest w stanie potwierdzić jakimikolwiek dokumentami faktu osadzenia w więzieniu w Mysłowicach w okresie od kwietnia do października 1943 roku czy też służby w Armii Krajowej oraz, że członkowie jego grupy już nie żyją. Także w Archiwum Państwowym w Katowicach nie odnaleziono żadnych dokumentów mogących potwierdzić skazanie P. M. przez Sąd Obwodowy w Chrzanowie i osadzenie go w więzieniu w Mysłowicach w latach II wojny światowej (pismo k. 77 akt administracyjnych). Natomiast przyznanie uprawnień kombatanckich nie jest możliwe jeżeli brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczności wskazywane przez osobę ubiegającą się o przyznanie uprawnień i dlatego prawidłowo Kierownik Urzędu odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich w omawianym zakresie.

23 Ponadto Sąd pierwszej instancji orzekł także, że chybione jest żądanie skarżącego, żeby w treści decyzji przyznać mu uprawnienia od 1991 roku. Organy administracji co do zasady wydają decyzje w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień orzekania, czyli wydanie decyzji ze skutkiem wstecznym wymaga szczególnej podstawy prawnej. Natomiast żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie zawiera takiego unormowania. Na podstawie art. 22 cyt. ustawy Kierownik Urzędu może jedynie wydać decyzję o przyznaniu lub o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z określonych tytułów, czyli nie może modyfikować treści orzeczenia w żaden inny sposób m.in. w drodze oznaczenia daty, od której uprawnienia te przysługują. Na tym etapie postępowania Kierownik Urzędu bada tylko, czy wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 21 ustawy o kombatantach i wydaje w tym zakresie decyzję. Natomiast przyznanie świadczeń kombatanckich , o których mowa w rozdziale trzecim ustawy o kombatantach odbywa się w innym postępowaniu administracyjnym, zaś o ich przyznaniu orzeka Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Do dodatku kombatanckiego ma zastosowanie bowiem art. 129 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , który stanowi, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych

24 świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 roku sygn. akt l UK 144/05 orzekł, że nie ma podstaw do uznania, że art. 129 ust. 1 powyższej ustawy stanowi o wniosku składanym do innego organu niż organ dokonujący wypłaty świadczenia. Oznacza to, że czynnikiem decydującym o dacie początkowej przyznania świadczeń wynikających z uprawnień kombatanckich jest data złożenia do ZUS wniosku o przyznanie tych świadczeń, a nie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Sąd pierwszej instancji dodał, że w 1991 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich do podmiotu, który nie był kompetentny do przyznawania takich uprawnień. Ponadto nie był to także organ administracji publicznej jak i organ pełniący funkcje zlecone z zakresu administracji publicznej, który na mocy art. 65 § 1 k.p.a. byłby zobowiązany przekazać wniosek strony według właściwości. Nie można w tej sytuacji stwierdzić, że skutecznie złożono wniosek czyli brak jest również bezczynności organu lub przewlekłości postępowania.

25 Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. M. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

26 W treści skargi kasacyjnej podniesiono podstawowy zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ p.p.s.a. w związku " z § 2 popsa" na skutek nieuwzględnienia skargi, chociaż nastąpiło w toku postępowania administracyjnego naruszenie art. 7, 9, 77 i 80 k.p.a. Polegało to na nie zebraniu przez właściwy organ całości materiału dowodowego, błędnych ustaleniach faktycznych i przekroczeniu przez organ granic swobodnej ocen dowodów, które to wyżej wymienione naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W treści skargi kasacyjnej podniesiono także zarzut, dotyczący braku przyznania uprawnień kombatanckich od 1991 roku czyli od daty złożenia pierwszego wniosku, a nie dopiero od dnia stwierdzenia nabycia uprawnień kombatanckich przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w związku z dyspozycją art. 129 ust. 1 cyt. ustawy o emeryturach i rentach.

27 Z tych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o "uchylenie wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2007 roku oraz ponowne rozpoznanie sprawy celem ustalenia, że skarżącemu ponad uprawnienia kombatanckie przyznane w pkt II decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2006 roku, czego skarżący nie kwestionuje, przysługują uprawnienia kombatanckie w części odrzuconej na mocy punktu III tej decyzji".

28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

29 W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

30 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

31 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

32 Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

33 Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

34 Po pierwsze, błędnie w skardze kasacyjnej podano datę zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jako dzień 19 grudnia 2007 roku zamiast daty 16 listopada 2007 roku, przy podanej jednak prawidłowo sygn. akt II SA/Kr 748/06.

35 Po drugie, prawidłowo Sąd pierwszej instancji orzekł, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach

36 będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm. zwana dalej ustawą o kombatantach) uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, jeżeli uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną m.in. w art. 1 ust. 2 , posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej. Natomiast w świetle art. 22 ust. 1 o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzeka na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

37 W tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonana przez Sąd pierwszej instancji w zakresie braku naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy była prawidłowa. Nie budzą bowiem zastrzeżeń ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie z tytułu których przyznano uprawnienia kombatanckie stronie skarżącej tj. P. M..

38 Po pierwsze, skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie co wynika z decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 września 2005 roku znak [...] z tego tytułu, że w okresie od dnia 8 kwietnia do dnia 28 kwietnia 1948 roku przebywał w więzieniu na mocy skazania za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o kombatantach.

39 Po drugie, także służba w Brygadzie Świętokrzyskiej NSZ w okresie od czerwca 1945 roku do sierpnia 1945 roku – stanowi w świetle art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o kombatantach – tytuł do przyznania uprawnienia kombatanckiego.

40 Po trzecie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że brak jest przesłanek do przyznania P. M. uprawnień kombatanckich z innych podanych przez niego tytułów. Art. 1 - 3 ustawy o kombatantach definiuje bowiem pojęcie działalności kombatanckiej i równorzędnej z kombatancką, zaś art. 4 tejże ustawy reguluje pojęcie represji wojennych i okresu powojennego. W zakresie żadnego z tych unormowań nie mieści się służba w Armii Gen. Władysława Andersa od października 1945 roku do 1947 roku, gdyż była ona pełniona już po zakończeniu II wojny światowej. Z kolei skazanie na karę jednego roku pozbawienia wolności i pobyt w więzieniu w 1958 roku za nielegalne przekroczenie granicy nie może być uznane za represję okresu powojennego. Nie

41 mieści się bowiem w unormowaniu z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, który za taką represję uznaje pobyt w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w latach 1944 -1956. Także pozostałe okoliczności wskazane przez skarżącego chociaż mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o kombatantach, to nie zostały w żaden sposób potwierdzone w postępowaniu dowodowym - zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. Natomiast dyspozycja art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach wymaga udokumentowania wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 8 ust. 2 ustawy o kombatantach pobyt w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956 (...) przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość powinien być potwierdzony przez prezesa sądu okręgowego, a pobyt bez wyroku - przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Dlatego też brak decyzji potwierdzającej pobyt skarżącego w więzieniu Urzędu Bezpieczeństwa w Świdnicy w 1948 roku nie pozwala na przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Natomiast w odniesieniu do pozostałych okoliczności faktycznych sam skarżący zarówno w piśmie z dnia 26 października 2005 roku (uznanym później za odwołanie), jak i w piśmie z dnia 2 lutego 2006 roku stwierdził , że nie jest w stanie potwierdzić jakimikolwiek dokumentami faktu osadzenia w więzieniu w Mysłowicach w okresie od kwietnia do października 1943 roku jak i służby w Armii Krajowej oraz, że członkowie jego grupy już nie żyją. Z kolei w Archiwum Państwowym w Katowicach nie odnaleziono żadnych dokumentów mogących potwierdzić skazanie P. M. przez Sąd Obwodowy w Chrzanowie i osadzenie go w więzieniu w Mysłowicach w latach II wojny światowej (karta Nr 77 akt administracyjnych).

42 Dlatego też, całkowicie chybiony jest zarzut, ze skargi kasacyjnej dotyczący braku zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z powodu naruszenia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

43 Także całkowicie bezzasadny jest zarzut ze skargi kasacyjnej dotyczący nieprzyznania P. M. przedmiotowego uprawnienia kombatanckiego już od 1991 roku, biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny. Wynika to z tego, że uprawnienia kombatanckie oraz świadczenia przysługujące kombatantom określone są w przepisach art. 9 -20 ustawy o kombatantach. Ponadto zgodnie z tymi przepisami kombatantom przysługują określone uprawnienia pracownicze (art. 9 - 11) emerytalne (art. 12-17) oraz uprawnienia w zakresie ochrony zdrowia, pomocy socjalnej i inne (art. 18-20). Oznacza to, że w świetle powołanych przepisów Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzeka jedynie o tym, czy określonej osobie przysługują uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności wymienionej w ustawie o kombatantach. Natomiast nie przyznaje konkretnych świadczeń , przewidzianych w przepisach ustawy (z wyjątkiem pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 6 ustawy o kombatantach) oraz nie realizuje innych uprawnień. Nie wskazuje również, od kiedy uprawnienia kombatanckie przysługują, ponieważ przepisy ustawy o kombatantach nie dają ku temu podstawy prawnej. Ponadto, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jak każdy organ administracji publicznej - zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku, jak i zasadą ogólną z art. 6 kpa - działa na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Dlatego też w przypadku braku wyraźnego przepisu ustawy nie jest uprawniony do określania w decyzji, od kiedy oraz jakie konkretnie uprawnienia lub świadczenia przysługują osobie, która uzyskała potwierdzenie działalności kombatanckiej. W szczególności nie jest oczywiście organem uprawnionym do przyznawania dodatku kombatanckiego określonego w art. 15 ust. 1 ustawy o kombatantach. Przepis ten stanowi bowiem tylko, że kombatantom i innym osobom uprawnionym, pobierającym emeryturę lub rentę albo uposażenie w stanie spoczynku bądź uposażenie rodzinne, przysługuje dodatek, zwany dalej "dodatkiem kombatanckim". Jest to zatem dodatek do świadczenia pobieranego na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto jest to w istocie decyzja o charakterze konstytutywnym. Należy podkreślić, ze przyznanie konkretnych świadczeń kombatanckich po spełnieniu przesłanek z art. 21 cyt. ustawy o kombatantach jest podejmowane w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym orzeka właściwy organ Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W świetle bowiem art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39 póz. 353 ze zm.), świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym z głoszono wniosek lub wydano

44 decyzję z urzędu. Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 roku sygn. akt l UK 144/05 orzekł, że nie ma podstaw do uznania, że powołany wyżej art. 129 ust. 1 stanowi o wniosku składanym do innego organu niż organ dokonujący wypłaty świadczenia. Oznacza to, że datą początkową przyznania świadczeń wynikających z uprawnień kombatanckich jest data złożenia do ZUS wniosku o przyznanie tych świadczeń, a nie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.

45 Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.