Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2017 r., II OSK 2939/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2017 r., II OSK 2939/15

Sentencja

1 Dnia 18 sierpnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. O. i J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 901/14 w sprawie ze skargi K. O. i J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 901/14 oddalił skargę K. O. i J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia

3 [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych.

4 Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] 2014r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O.

5 i K. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

6 w [...] z dnia [...] 2014 r., znak: [...], którą odmówiono wydania decyzji zobowiązującej [...] S.A. oraz [...] Rejonowy Zakład Energetyczny w [...] do wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i linii energetycznej niskiego napięcia (nN), przebiegającej przez działkę nr ewid. [...] oraz działki sąsiednie, zlokalizowane w miejscowości [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

7 Postępowanie w sprawie zainicjowali J. O. i K. O., którzy

8 w piśmie z dnia 7 kwietnia 2011 r. adresowanym do Starosty [...] zgłosili żądanie podjęcia czynności w związku z doznanymi przez nich porażeniami w trakcie prowadzonych rozmów telefonicznych w ich domu. Jak wyjaśnili, w tym czasie występowało iskrzenie i zakłócenia w odbiorze telewizji oraz uszkodzeniu uległ licznik energii elektrycznej. Wskazali, na silne oddziaływanie pola elektrycznego z instalacji elektrycznej, które usunięto dopiero po wyłączeniu dopływu prądu do domu. Powodowało ono u nich dolegliwości kardiologiczne z bardzo wysokim ciśnieniem oraz trudności w oddychaniu. Z tego względu wnieśli o przebudowę linii telefonicznej

9 i energetycznej niskiego napięcia, której słup znajduje się w rowie z wodą.

10 Decyzją z dnia [...] 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

11 w [...] odmówił wydania decyzji zobowiązującej [...] S.A. oraz [...] do wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i linii energetycznej niskiego napięcia, przebiegającej przez działkę wnioskodawców położoną w [...], oznaczoną nr [...].

12 Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców, decyzją z dnia [...] 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję, podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi J. O.

14 i K. O. na powyższą decyzję wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt

15 II SA/Lu 800/11, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu

16 I instancji. W ocenie Sądu organy w sposób niedostateczny przeprowadziły postępowanie dowodowe, czego wynikiem było niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Winny one bowiem dokonać oględzin miejsca, w którym nastąpiło domniemane uszkodzenie linii telefonicznej, sprawdzić jej zabezpieczenia przed przepięciami oraz rozważyć przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności, na okoliczność sprawdzenia pola elektromagnetycznego w budynku mieszkalnym skarżących, jego natężenia i ewentualnych przyczyn powstania.

17 Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji w dniu 26 lipca 2012 r. przeprowadził oględziny w sprawie w sprawie stanu technicznego krzyżujących się na działce nr [...] linii telefonicznej i energetycznej. Podczas oględzin ustalono, że J. O. i K. O. nie wystąpili do Zakładu Energetycznego

18 o ponowne włączenie prądu, co było warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oględzin, ani też nie zgodzili się na włączenie prądu do budynku podczas oględzin. K. O. nie wyraził zgody na uruchomienie przyłącza telefonicznego oraz na przeprowadzenie prób telefonem, zarówno na terenie swojej działki, jak również w jej pobliżu. Podczas oględzin skarżący nie potrafił wskazać miejsca uszkodzenia linii telefonicznej. Pomiary wykonane na kablach nie wykazały zwarć, uziemień, przerw oraz niezrównoważeń. Nie stwierdzono wpływu zakłóceń energetycznych oraz szumów impulsowych.

19 W dniu 1 sierpnia 2012 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wykonał badania i pomiary, z których wynika, że na terenie oraz

20 w najbliższym otoczeniu działki nr [...] wartości natężenia pola elektromagnetycznego nie przekraczają poziomu dopuszczalnego dla miejsc dostępnych dla ludności.

21 Nie doszło do oceny zagrożenia i sprawdzenia wartości natężenia pola elektromagnetycznego pochodzącego jednocześnie od instalacji energetycznej

22 i telefonicznej obecnej na terenie posesji, z uwagi na wyłączony z woli K. O. dopływ prądu do gospodarstwa oraz odłączony telefon stacjonarny.

23 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia

24 [...] 2012 r. odmówił wydania decyzji zobowiązującej [...] S.A. oraz Rejonowy Zakład Energetyczny w [...] do przebudowy linii telefonicznej i energetycznej zgodnie z żądaniem wnioskodawców.

25 Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców decyzją z dnia [...] 2012r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał

26 w mocy decyzję organu I instancji.

27 Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1090/12 wydanym po rozpoznaniu skargi J. O. i K. O., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

28 Sąd stwierdził także i tym razem, że obowiązkiem organów administracji publicznej orzekających w sprawie było uzyskanie dokładnych informacji specjalnych co do możliwości powstania opisanych przez skarżących zjawisk oraz ich wpływu na powstanie zagrożeń dla ich zdrowia i bezpieczeństwa i na tej podstawie podjęcia decyzji odnośnie odmowy wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych albo nakazanie dokonania określonych robót budowlanych. Okoliczności te winny być ustalone w oparciu o opinię biegłego specjalisty powołanego z urzędu, czego organy zaniechały.

29 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...], odmówił wydania decyzji zobowiązującej [...] S.A. oraz [...] do wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i linii energetycznej niskiego napięcia (nN), przebiegającej przez działkę nr ewid. [...] oraz działki sąsiednie, zlokalizowane w miejscowości [...].

30 Organ I instancji wyjaśnił, że realizując wyrok Sądu z dnia 5 marca 2013 r. zlecił wykonanie opinii biegłemu z zakresu kompatybilności linii energetycznej, telefonicznej

31 i sieci komórkowej oraz sprawdzenie pola elektromagnetycznego w budynku mieszkalnym, jego natężenia i ewentualnych przyczyn powstawania oraz wzajemnego oddziaływania ww. sieci na człowieka. W dniu 24 marca 2014 r. przeprowadzono dowód z opinii biegłego specjalisty dr inż. P. M. z Instytutu Podstaw Elektrotechniki

32 i Elektrotechnologii, Wydział Elektrotechniki i Informatyki Politechniki [...]. Pomimo zawiadomienia, skarżący nie udostępnił swojej nieruchomości do przeprowadzenia pomiarów. Dlatego pomiarów dokonano w bezpośredniej bliskości budynku mieszkalnego oraz w obrębie badanej nieruchomości. Pismem z dnia

33 26 marca 2014 r. poinformowano strony o terminie przeprowadzenia dowodu

34 z przywróconym dopływem energii elektrycznej i wezwano skarżącego po raz kolejny

35 o przywrócenie dostaw energii oraz udostępnienie nieruchomości. W dniu 7 kwietnia 2014 r. podjęto próbę przeprowadzenia drugiego etapu dowodu z opinii biegłego specjalisty, w sytuacji przywrócenia dopływu energii elektrycznej. Skarżący w obecności przedstawicieli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], grupy montażowej Zakładu Energetycznego w [...] oraz przedstawicieli Instytutu Podstaw Elektrotechniki i Elektrotechnologii Politechniki [...] odmówił zgody na przywrócenie dopływu energii elektrycznej oraz udostępnienia nieruchomości.

36 Z opinii sporządzonej przez dr inż. P. M. i zatwierdzonej przez prof. dr hab. inż. A. W.i przedłożonej organowi w dniu 8 maja 2014 r. wynika, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy ryzyko zdrowotne wynikające

37 z ekspozycji ludności w sztucznych polach elektromagnetycznych spotykanych

38 w praktyce w środowisku, w otoczeniu prawidłowo zlokalizowanych, zbudowanych

39 i eksploatowanych urządzeń, jest tylko hipotetyczne lub w najgorszym przypadku znikome. Instalacje niskiego napięcia (0,4 kV), jak również średniego napięcia

40 (do 15 kV), mimo powszechnego występowania mają mało istotne znaczenie

41 w odniesieniu do ekspozycji z racji szybko malejących natężeń wraz z odległością. Wartości emisji mierzone kilkadziesiąt centymetrów od przewodów domowej instalacji energetycznej o napięciu 230V są już niemierzalne i "zlewają się" z tłem elektromagnetycznym. W trakcie przeprowadzonych badań we wszystkich punktach pomiarowych wokół posesji (w tym pod linią niskiego napięcia) na działce

42 o nr ewidencyjnym [...], nie wykazano przekroczeń wartości natężenia pola elektrycznego i magnetycznego niskich częstotliwości oraz pola elektromagnetycznego wysokich częstotliwości względem obowiązujących norm. Zmierzone poziomy emisji są bardzo niskie, wręcz na pograniczu czułości mierników. Wskazuje to, że w natężeniu pola elektromagnetycznego nie stwierdzono naruszenia

43 i przekroczenia obowiązujących przepisów, co skutkuje tym, że w omawianym przypadku nie ma dowodów na negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na życie i zdrowie człowieka.

44 We wnioskach opinii stwierdzono, że zarówno instalacja energetyczna niskiego napięcia, jaki i instalacja telefoniczna zlokalizowane na działce nr [...] - nie wymagają żadnej modernizacji, ani też żadnych technicznych barier (ekranów) w nawiązaniu do ich niezamierzonego znikomego promieniowania elektromagnetycznego.

45 Z przedłożonej opinii jednoznacznie wynika, że wokół badanej posesji nie odnotowano nieprawidłowości, jak również zaburzeń w zakresie kompatybilności i interferencji wymienionych instalacji, bowiem w trakcie przeprowadzonych badań w punktach pomiarowych wokół posesji na działce nr [...], odniesieniu do badań kompatybilności elektromagnetycznej - nie stwierdzono w widmie elektromagnetycznym żadnych zaburzeń wywołanych interferencją wymienionych instalacji.

46 W ocenie organu I instancji zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że wskazywane przez skarżącego negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na człowieka nie ma potwierdzenia

47 w dowodach. Nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów, jak również Polskich Norm. Potwierdza to sporządzona analiza porównawcza układu sieci oraz załącznik graficzny do notatki służbowej z dnia 31 maja 2011 r. Z analiz tych jednoznacznie wynika, że w pobliżu zabudowań skarżących przebiega linia o napięciu do 1 KV - nN (230/400V). Linia ta zlokalizowana jest w odległości odpowiednio od budynków gospodarczych 5 m i 7 m oraz od budynku mieszkalnego około 35 m. Z kolei linia o napięciu ponad 1 KV - sN (30 KV), przebiega w odległości od zabudowań odpowiednio 165 m i 255 m (słup krańcowy). Zgodnie z PN-E-05100-1 odległości te powinny wynosić dla linii do 1 KV (220/400V) odpowiednio od 0,2 do 1 m (pkt 16.3.2),

48 a dla linii ponad 1 KV (30 KV) co najmniej 1+U/150 - 3,5 m (pkt 16.3-3/b). Ponadto zgodnie z ZN:96 TP S.A.-004 (pkt 5.7.1.), pozioma odległość kabla linii telekomunikacyjnej od linii elektroenergetycznej (konstrukcji wsporczej) o napięciu do

49 1 KV powinna wynosić 0,8 m, a z analizy porównawczej wynika, że odległość ta wynosi około 3 m.

50 Mimo że skarżący wystąpił o wydanie nowej opinii dotyczącej przebudowy linii energetycznej, wskazując kolejnego eksperta, organ nie uwzględnił tego wniosku dowodowego, stwierdzając że wykonana już opinia biegłego specjalisty w sposób jednoznaczny pozwalała na rozstrzygnięcie sprawy.

51 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia

52 [...] 2014 r., znak: [...], który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2014 r., J. O. i K. O. powielili podnoszone już wcześniej w rozpoznanych skargach i odwołaniach zarzuty.

53 Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 901/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

54 W rozważaniach Sąd pierwszej instancji wskazał, że sprawa jest rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po raz trzeci. Z zapadłych w sprawie wyroków, wydanych w sprawach sygn. II SA/Lu 800/11 i sygn. II SA/Lu 1090/12 wynika, że uchylenie uprzednich rozstrzygnięć orzekających w tej sprawie organów nadzoru budowlanego podyktowane było koniecznością weryfikacji prawdziwości podstawy faktycznej żądania skarżących zawartego w ich piśmie inicjującym postępowanie. Weryfikacja taka według wskazanych wyżej rozstrzygnięć Sądu nastąpić zaś mogła wyłącznie na podstawie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności i uzyskania na tej drodze odpowiedzi na kluczowe kwestie faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał na związanie oceną prawną

55 i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

56 Sąd wyjaśnił, że istota w rozstrzygnięciu tej sprawy sprowadzała się do dokonania niewadliwych ustaleń faktycznych, które potwierdziłyby, albo też zaprzeczyłyby twierdzeniom skarżących o szkodliwości przebiegających w pobliżu ich nieruchomości linii energetycznej i telefonicznej. Temu właśnie celowi, służyć miało prowadzone postępowanie administracyjne, w którym przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy winien zostać przeprowadzony dowód z opinii biegłego (art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.).

57 Jeżeli okazuje się, że aby przesądzić zasadność zgłoszonego roszczenia, wymagane są wiadomości specjalne (biegłego), połączone z oględzinami nieruchomości skarżących, oznacza to, że występujący z roszczeniem zobowiązany jest poddać się przewidzianej prawem procedurze przeprowadzenia takich dowodów (art. 84 § 1 w zw. z art. 85 § 2 k.p.a.).

58 Sąd wskazał, że możliwość dotarcia do prawdy materialnej w niniejszej sprawie w pełnym zakresie, została uniemożliwiona przez skarżącego K. O., który w istocie uniemożliwił zweryfikowanie prawdziwości jego twierdzeń oraz skarżącej

59 (jego matki). W wyznaczonych terminach, odnośnie czynności biegłego połączonych

60 z oględzinami nieruchomości skarżących, uniemożliwili oni biegłemu przeprowadzenie w pełnym zakresie zleconych mu przez organ czynności, a w szczególności oględzin

61 i dokonania pomiarów na działce siedliskowej, w tym również w domu mieszkalnym. Współdziałanie skarżących w omawianej kwestii było niezbędne, aby w ogóle możliwe było w pełnym zakresie udzielenie odpowiedzi odnośnie tego, czy przebiegające

62 w pobliżu domu skarżących linie energetyczna i telekomunikacyjna - z uwagi na ich wzajemne położenie i oddziaływanie - powodują szkodliwe dla zdrowia i życia skarżących skutki.

63 Pomimo uniemożliwienia przez skarżących wykonania przez biegłego istotnej części zleconych mu czynności, biegły dołożył jednakże starań, aby dokonać jakichkolwiek możliwych pomiarów, w tym pomiarów pola elektromagnetycznego

64 w najbliższym otoczeniu nieruchomości siedliskowej skarżących, tak aby możliwe było wydanie przez niego choćby częściowej opinii, która mogłaby być pomocna dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru budowlanego. Dokonane przez biegłego pomiary, treść opinii biegłego oraz zawarte w pisemnej opinii biegłego wnioski okazały się - w opisanych okolicznościach faktycznych - uzasadnioną podstawą do negatywnego rozstrzygnięcia żądania skarżących przez organy obu instancji.

65 Nadto brak współdziałania skarżących w prowadzonym postępowaniu administracyjnym celem rozstrzygnięcia zgłoszonego przez nich żądania, przejawiał się nie tylko w utrudnianiu czynności biegłemu (uniemożliwienie wejścia na działkę siedliskową, w tym zbadania instalacji telefonicznej i elektrycznej w budynku mieszkalnym), ale także na uniemożliwieniu podjęcia jakichkolwiek działań przez przedstawicieli organu oraz przedstawicieli [...] S.A., aby w ogóle możliwe było sprawdzenie rzeczywistego oddziaływania pomiędzy siecią energetyczną

66 i telekomunikacyjną na nieruchomości skarżących. Skarżący bowiem już w 2010 r. doprowadzili do odcięcia energii elektrycznej od ich nieruchomości i stan taki istniał również w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem administracyjnym.

67 Od wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik J. O. i K. O., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku

68 w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, przeprowadzenia dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu na okoliczności tam powołane oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

69 Zaskarżonemu wyrokowi, zarzucił wskazując jako podstawę kasacyjną art.174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

70 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 i art 144 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi przez Sąd pomimo, iż w sprawie postępowanie prowadzone przez organy zawierało wady przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a których zauważenie przez Sąd winno spowodować uwzględnienie skargi i stanowić osnowę sporządzonego uzasadnienia, dotyczy to:

71 a) art. 80 w związku z art. 75 § 1 i 84 § 1 k.p.a. przez błędną ocenę opinii sporządzonej przez P. M. i uznanie, iż z opinii tej wynika, że na nieruchomości skarżącego nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm w zakresie emisji elektromagnetycznej w zakresie wysokich częstotliwości

72 w odniesieniu od kompatybilności elektromagnetycznej,

73 b) art. 10 k.p.a. przez pozbawienie skarżących prawa do czynnego udziału

74 w postępowaniu, między innymi przez nieuwzględnienie ich wniosku

75 o dopuszczenie dowodu z nowej opinii biegłego w zakresie kompatybilności na okoliczność sytuacji elektromagnetycznej istniejącej na działkach znajdujących się w bliskim otoczeniu posesji skarżących, a nie ograniczonej jedynie do działki nr 193, a także biegłego z zakresu budowy sieci elektroenergetycznej i jej bezpieczeństwa na okoliczność wpływu demontażu prawidłowo zbudowanej sieci średniego napięcia na sytuację elektromagnetyczną u skarżących oraz właściwego zaplanowania wzajemnego usytuowania instalacji,

76 c) art. 7, art. 77 §1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i błędną ocenę dowodów, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych przez:

77 - pominięcie opinii Dyrektora Instytutu Energetyki Instytutu Badawczego

78 w Warszawie z 4 grudnia 2013 r., z której wynika, że skarżący ze względu na usytuowanie linii energetycznej, telefonicznej i sieci komórkowej są narażeni na porażenia,

79 - nieuwzględnienie, iż doszło do przebudowy linii średniego napięcia 15 KV

80 w linię średniego napięcia 30 KV, a okoliczność ta ma podstawowe znaczenie dla sytuacji elektromagnetycznej panującej w miejscu zamieszkania stron,

81 - nieuwzględnienie, iż linia średniego napięcia 30 KV w obrębie [...]

82 i [...] nie pracuje prawidłowo,

83 - nieprawidłowe określenie daty powstania linie telefonicznej i jej rzeczywistego usytuowania,

84 - błędne uznanie, iż to skarżący przyczynili się do odcięcia dopływu energii elektrycznej do ich posesji,

85 - błędne uznanie, że J. O. i K. O. nie współdziałali w celu ustalenia istotnych okoliczności dla sprawy,

86 2) art. 153 p.p.s.a. przez niezastosowanie się przez Sąd orzekający do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z 5 marca 2013 r., w którym wyraźnie wskazywał na konieczność zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu kompatybilności elektromagnetycznej w związku z zagrożeniem życia i zdrowia skarżących w ich miejscu zamieszkania,

87 3) art. 170 p.p.s.a. przez niezastosowanie i pominiecie, że przebudowa linii energetycznej winna zostać wykonana z uwzględnieniem treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 marca 2013 r.,

88 w szczególności po zasięgnięciu opinii biegłych z zakresu kompatybilności elektromagnetycznej oraz od budowy sieci elektroenergetycznej i jej bezpieczeństwa.

89 Wskazując jako podstawę kasacyjną art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący, kasacyjnie zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez błędne zastosowanie i uznanie, iż nie ma podstaw do nakazania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i sieci energetycznej.

90 W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonych wyżej zarzutów.

91 Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:

92 Skarga kasacyjna pełnomocnika skarżących podlega oddaleniu, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw.

93 Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

94 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

95 Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

96 Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi WSA w Lublinie naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151, 153 i 144 p.p.s.a. oraz art. 80, 75

97 i 84 § 1 k.p.a., a także art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

98 Nadto zarzucił też naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez błędne zastosowanie i uznanie, iż nie ma podstaw do nakazania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i sieci energetycznej.

99 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza wydanego wyroku nie potwierdza zarzutów skargi.

100 Przedmiotowa sprawa była trzykrotnie rozpoznawana przed sądem I instancji.

101 WSA w Lublinie prawidłowo ustalił, że organy administracji w całości wykonały zalecenia wynikające z wyroku tego Sądu z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt

102 II SA/Lu 1090/12.

103 W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena sprawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

104 Wynika z tego, że zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Wobec twierdzeń skarżących o szkodliwości przebiegających w pobliżu ich nieruchomości linii energetycznej i telefonicznej należało przeprowadzić dokładne ustalenia faktyczne i w tym celu przeprowadzono dowód z opinii biegłego (art. 75 § 1

105 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.).

106 Analiza art. 84 § 1 w zw. z art. 85 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że występujący z żądaniem ma obowiązek poddać się przewidzianej prawem procedurze, tj. umożliwić biegłemu oględziny nieruchomości oraz przeprowadzenie stosownych pomiarów

107 w pomieszczeniach.

108 Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wymagane były wiadomości specjalne i stąd jednoznaczne wskazanie WSA w Lublinie o konieczności powołania biegłego.

109 Jednak jak wynika z akt sprawy możliwość dotarcia do prawdy materialnej

110 w przedmiotowej sprawie została uniemożliwiona przez skarżących, którzy uniemożliwili przeprowadzenie w pełnym zakresie zleconych mu przez organ czynności,

111 a w szczególności oględzin i dokonania pomiarów na działce siedliskowej oraz w domu mieszkalnym.

112 Na uwagę zasługuje to, że pomimo uniemożliwienia przez skarżących wykonania przez biegłego istotnej części zleconych mu czynności zdołał on dokonać możliwych do wykonania pomiarów w tym pola elektromagnetycznego w najbliższym otoczeniu nieruchomości.

113 Przeprowadzone pomiary i uzyskane wyniki pozwoliły na ustalenie, że brak jest podstaw, aby uwzględnić żądania skarżących.

114 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe są ustalenia WSA

115 w Lublinie, że organy nie naruszyły przepisów postępowania. Zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

116 Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący odmowy dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego biegłego.

117 Postępowanie administracyjne nie może bowiem polegać na tym, że organy mają obowiązek tak długo powoływać kolejnych biegłych aż stanie się zadość żądaniu wnioskodawców. Czyli tak długo aż w końcu wyda opinię zgodną z oczekiwaniem skarżących.

118 Stałoby to w sprzeczności z zasadą obiektywizmu oraz naruszało zasady zdrowego rozsądku, nie wspominając już o efektywności postępowania.

119 W tej sytuacji Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, gdyż brak było jakichkolwiek przesłanek, aby zastosować ten przepis.

120 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że procedura administracyjna służy do tego, aby prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego a strony postępowania chcąc uzyskać szybkie rozstrzygnięcie w sprawie, powinny współdziałać z organami

121 w przeciwnym razie nasuwa się pytanie, czemu ma służyć to trwające już kilka lat postępowanie.

122 Skarżący stawiają bowiem poważne zarzuty dotyczące szkodliwości dla ich zdrowia wynikającej z rzekomej kompatybilności elektromagnetycznej, a gdy biegły wskazany przez organ, usiłuje wyjaśnić problem, uniemożliwiają jego pracę.

123 Podjęcie działań przez przedstawicieli [...] SA zmierzających do sprawdzenia rzeczywistego oddziaływania pomiędzy siecią energetyczną

124 i telekomunikacyjną stało się niemożliwe, gdyż skarżący doprowadzili do odcięcia energii elektrycznej od ich nieruchomości w 2010 r.

125 Z uwagi na wyżej wskazane okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a.