Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2008 r., II OSK 286/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2008 r., II OSK 286/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1546/07 odrzucające skargę H. i L. P. i zwracające skarżącym uiszczony wpis sądowy w sprawie ze skargi H. i L. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie wobec skarżącego L. P. i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) oddalić wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1546/07 odrzucił skargę H. i L. P. wniesioną na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz zwrócił skarżącym 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

3 W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że pismem z dnia 17 września 2007 r. skarżący zostali wezwani do nadesłania odpisu skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczone zostało skarżącym w dniu 26 września 2007 r. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłali odpisu skargi. Sąd podniósł, że brak odpisu skargi uniemożliwia doręczenie pozostałym stronom postępowania, a w konsekwencji uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. Skoro skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi, podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

4 Skargę kasacyjną od postanowienia skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł L. P., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżając je w całości. W treści skargi kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 67 § 5 P.p.s.a. poprzez dokonanie doręczenia pisma sądowego – wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi łącznie skarżącym, pomimo ustanowienia przez L. P. profesjonalnego pełnomocnika i w konsekwencji pozbawienie go możliwości obrony jego praw.

5 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że już na etapie postępowania przed organami administracyjnymi ustanowił profesjonalnego pełnomocnika i dlatego zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a. doręczenia wszelkich pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi winny być dokonywane do rąk pełnomocnika. Tymczasem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd doręczył bezpośrednio skarżącym. Skarżący podkreślił ponadto, że w aktach sprawy brak jest dokumentu odwołującego pełnomocnictwo. Takie postępowanie Sądu pozbawiło skarżącego możliwości obrony jego praw. W konsekwencji zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi zamyka skarżącemu drogę do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi.

6 W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.

9 Przede wszystkim podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi na podstawie art. 174 P.p.s.a. jej podstawami.

10 Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące obrazy przepisów art. 67 § 5 P.p.s.a. należy uznać za zasadne. Zgodnie bowiem z art. 67 § 5 P.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Powołany przepis wyłącza stosowanie doręczeń bezpośrednich. Doręczenie dokonane w takim przypadku na adres strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, a więc nie wywiera skutku procesowego (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 206).

11 Jak wynika z akt sprawy skarżący L. P. już na etapie postępowania administracyjnego udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu B. S.. Z treści pełnomocnictwa wynika, że udzielone jest do reprezentowania skarżącego przed sądami i innymi organami państwowymi i samorządowymi. Skoro w niniejszej sprawie skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika (pełnomocnictwo w aktach administracyjnych), a pełnomocnictwo to nie zostało odwołane, to doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi z pominięciem tegoż pełnomocnika nie może wywołać skutków prawnych, które legły u podstaw podjęcia zaskarżonego postanowienia. Podkreślenia wymaga, że aby pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym było skuteczne również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi być udzielone w sposób wyraźny, pełnomocnikiem musi być adwokat lub radca prawny, członek najbliższej rodziny strony, pracownik strony, inny podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bądź inny podmiot uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a ponadto z treści pełnomocnictwa nie wynika, że upoważnia ono do reprezentowania strony wyłącznie przed organami administracji publicznej. W sytuacji, gdy pełnomocnictwo znajduje się już w aktach sprawy, a więc także, gdy zostało złożone w odrębnym od sądowego postępowaniu administracyjnym (pod warunkiem, że obejmuje umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami) Sąd nie ma obowiązku wzywania pełnomocnika do przedłożenia udzielonego mu przez stronę pełnomocnictwa. Wniosek taki znajduje potwierdzenie w treści art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a., które nakazują sądowi wydanie orzeczenia na podstawie akt sprawy, pod którym to pojęciem należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego.

12 Skoro zatem skarżący w dniu wydania zaskarżonego postanowienia był reprezentowany przez radcę prawnego, fakt pominięcia ustanowionego pełnomocnika, stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.

13 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

14 Natomiast wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należało uznać za bezzasadny wobec jednoznacznego brzmienia art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na jego podstawie nie można bowiem przyjąć, że stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, również w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej zostało uchylone postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w orzecznictwie NSA, gdzie wyraźnie podkreślono, że przepisy art. 203 i 204 wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę – por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05.