Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2777/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2777/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Mirosław Gdesz /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SAB/Go 33/18 w sprawie ze skargi A. C. na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 4 lipca 2018 r. sygn. II SAB/Go 33/18 uwzględnił skargę A. C. (dalej skarżąca) na bezczynność Wojewody L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i zobowiązał Wojewodę L. do załatwienia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji wskazanych w jej piśmie z dnia (...) grudnia 2017 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że Wojewoda L. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

3 Jak stwierdził Sąd I instancji wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego winien być zatem zweryfikowany w oparciu o przesłanki określone w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017.1257 ze zm., dalej Kpa) i jeśli, zdaniem organu, podmiot występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności nie ma legitymacji (interesu prawnego) w tym zakresie lub zachodzą przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności, winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a nie "przekwalifikowywać" wyraźny wniosek skarżącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego (tryb wnioskowy) na tryb wszczynany z urzędu i informować wnioskującą o braku statusu strony zwykłym pismem. Przesądzenie poza postępowaniem administracyjnym o procesowym losie wniosku w formie "zwykłego" pisma jest więc niezgodne z prawem. W tym stanie rzeczy należało uznać, że organ pozostawał w bezczynności co do załatwienia wniosku skarżącego. Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącej, czy też celowego zwlekania z udzieleniem odpowiedzi na podniesione zarzuty.

4 Wojewoda L. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie

5 1.naruszenie prawa materialnego tj.: art. 61a § 1 Kpa - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż każde żądanie wszczęcia postępowania, niezależnie od legitymacji strony i materialnej zasadności wniosku, wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego albo poprzez nadanie sprawie biegu i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, albo poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego;

6 2.naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z dnia 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokładne zbadanie sprawy oraz niepełne i błędne ustalenie stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, w szczególności polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji ustaleń, że organ dokonał "przekwalifikowania" wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego (tryb wnioskowy) na tryb wszczynany z urzędu.

7 Mając na względzie powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie w całości skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu. Ponadto wniesiono o

8 zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

12 Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

13 Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 61a § 1 Kpa. W myśl tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (tak w wyroku NSA z 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1815/13; w wyroku NSA z14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 584/11). Zatem w myśl tej regulacji wyraźny wniosek skarżącej z dnia (...) grudnia 2017 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego winien być zweryfikowany w oparciu o przesłanki określone w art. 61a § 1 Kpa. Przy czym w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W związku z tym załatwienie wniosku strony zwykłym pismem nie czyni zadość wymogom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, a brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jak prawidłowo stwierdził to Sąd I instancji przesądza o bezczynności organu.

14 Również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 Ppsa jest nieuzasadniony. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 Ppsa w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje w pełni powyższe wymagania. Nie sposób mówić o naruszeniu tego przepisu przez Sąd I instancji poprzez błędne "przekwalifikowanie wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego (tryb wnioskowy) na tryb wszczynany z urzędu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca zgłosiła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Użycie przez nią sformułowania, że żąda wszczęcia postępowania z urzędu, nie miało w tej sprawie żadnego znaczenia prawnego, ponieważ tak z treści ponaglenia jak i skargi na bezczynność jednoznacznie wynikało, że domaga się załatwienia wniosku w trybie procesowym. Jeżeli organ miał w tym zakresie wątpliwości to mógł wystąpić do strony o wyjaśnienie tej kwestii, czego jednak nie uczynił.

15 Reasumując skarga kasacyjna nie zawierała zatem uzasadnionych podstaw. Ponadto w związku z tym, że w trakcie postępowania kasacyjnego skarżąca nie poniosła żadnych kosztów, o których mowa art. 205 Ppsa, nie było podstaw do ich zasądzenia.

16 W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.