Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2023 r., II OSK 267/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2023 r., II OSK 267/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 255/19 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2019 r. nr WOA.7721.342.2018.MT w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek T. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 255/19, po rozpoznaniu skargi T. K., uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2019 r. nr WOA.7721.342.2018.MT w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kalisza z dnia 5 października 2018 r., nr PINB.420.21.2017.ZK (pkt I) oraz zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).

3 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył uczestnik postępowania T. W., zaskarżając wyrok w punkcie I, zarzucając:

4 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, a następnie błędną subsumpcję wyrażającą się w przyjęciu, że istniejące w przedmiotowym obiekcie budowlanym elementy konstrukcyjne o charakterze ażurowym i nietrwałym stanowią ściany, podczas gdy w rzeczywistości nimi nie są;

5 2. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 7 oraz art. 81 k.p.a. polegające na niepodzieleniu prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów dokonanych przez organy administracji w zakresie stanu faktycznego dotyczącego struktury przedmiotowego obiektu budowlanego.

6 Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto:

7 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że wiata nie może posiadać żadnych ścian, nawet, jeżeli mają one konstrukcję ażurową i nietrwałą.

8 W związku z powyższym, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że wnosi o wyznaczenie rozprawy.

9 W piśmie z dnia 21 października 2019 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną" T. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

10 Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 listopada 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

13 Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organy błędnie zakwalifikowały sporny obiekt jako wiatę, co skutkowało uznaniem przez organy, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2c oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) inwestor nie miał obowiązku uzyskania ani pozwolenia na budowę spornego obiektu, ani dokonania zgłoszenia budowy, a w konsekwencji umorzeniem postępowania.

14 Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zawierają definicji pojęcia "wiata". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1973/20; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 603/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Według Słownika Języka Polskiego (sjp.pwn.pl), wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach.

15 Z akt sprawy, w szczególności z protokołów kontroli obiektu i dołączonej do nich dokumentacji fotograficznej wynika, że sporny obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie wiatę. Sposób wykonania obiektu jednoznacznie przemawia za zakwalifikowaniem go jako budynku. Obiekt wybudowany został na ławach żelbetowych, posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej, dach konstrukcji drewnianej z ociepleniem z wełny mineralnej pomiędzy krokwiami, czterospadowy, kryty blachodachówką. Z przedstawionego opisu wynika, że wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach, a zatem wypełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe cechy spornego obiektu nie pozwalają na zakwalifikowanie go jako wiaty, która stanowi lekką konstrukcję wspartą na słupach. W żadnym bowiem razie nie można uznać za lekką konstrukcję obiektu wybudowanego na ławach żelbetowych, posiadającego ściany z cegły klinkierowej (jedną pełną i trzy z otworami po zdemontowanych roletach). Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, sporny obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych – ścian, a więc w sposób, który uzasadnia uznanie go za budynek. Nie zmienia takiej oceny fakt, że trzy ściany posiadają otwory. Nadal pozostają one bowiem ścianami obiektu. W otworach pierwotnie zamontowane były rolety, które na potrzeby prowadzonego postępowania zostały zdemontowane przez inwestora (początkowo, gdy w obiekcie zamontowane były rolety, organy zakwalifikowały obiekt jako budynek). Pozostawienie otworów w ścianach nie powoduje, że obiekt ten nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do konstatacji, że zrealizowanie budynku i wyjęcie z jego ścian drzwi, czy tak jak w niniejszej sprawie usunięcie rolet z otworów, pozbawiałoby ten obiekt cech budynku. Takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę.

16 Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).

17 NSA oddalił wniosek T. K. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy, że art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną (zob. uchwała NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). W niniejszej sprawie jednak, pismo zatytułowane "odpowiedź na skargę kasacyjną" wniesiono po terminie wskazanym w art. 179 p.p.s.a. Nie stanowi natomiast odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. pismo procesowe strony, wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie.