Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., II OSK 2588/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., II OSK 2588/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 742/10 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, bojową, sportową oraz gazową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, bojową, sportową oraz gazową.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął J.M. pozwolenia na broń palną myśliwską, bojową, sportową oraz gazową. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt II K 719/07 Sąd Rejonowy w Raciborzu uznał J.M. winnym popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. i skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności (której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby) oraz grzywnę. Wyrok ten, na skutek wniesionej apelacji, został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt V Ka 15/09. Organ uznał, że fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem sądu za wymienione wyżej przestępstwo w pełni pozwala na zakwalifikowanie jej do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń..

4 W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że bezpodstawnie przyjęto iż należy on do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że od wielu lat posiada pozwolenie na broń i nigdy nie użył jej w sposób sprzeczny z prawem.

5 Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. Organ odwoławczy wskazał, że organy Policji nie zostały zobowiązane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłuży się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe. Ponadto, zdaniem organu, do przesłanek niepozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji – nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub innymi wskazanymi w tym przepisie osobami – czyn wymierzony przeciwko rodzinie i opiece). Organ uznał, że zachowanie strony (znęcanie się fizyczne i psychiczne nad żoną i córką) świadczy o jej negatywnych cechach charakteru, takich jak skłonność do agresywnych zachowań nie tylko werbalnych, ale także z użyciem siły fizycznej, które wykluczają możliwość posiadania broni. Prawo do posiadania broni jest bowiem swoistym przywilejem – nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Dodatkowo strona już wcześniej dopuściła się naruszenia porządku prawnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wobec J.M. w przeszłości prowadzone było postępowanie karne o przestępstwo z art. 166 dawnego Kodeksu karnego (groźba karalna z użyciem broni palnej gazowej – czyn przeciwko wolności), które zostało warunkowo umorzone. Co prawda, strona z tego powodu aktualnie nie figuruje już w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego, niemniej jednak okoliczność ta ma także istotne znaczenie przy ocenie jej postępowania w świetle przesłanek zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych nawet w przypadku zatarcia skazania nie stanowi to przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba o nie się ubiegająca) popełnił czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Dodatkowo skarżący popełniał wykroczenia w ruchu drogowym.

6 W skardze na powyższą decyzję J.M. zarzucił jej naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz niezastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pobieżne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie pozytywnej opinii o skarżącym, wydanie decyzji z przekroczeniem instytucji tzw. przedstawicielstwa administracyjnego, określonego przepisami art. 268a k.p.a., zaniechanie w postępowaniu odwoławczym właściwego rozpoznania i oceny przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów oraz sprzeczność sentencji decyzji z treścią uzasadnienia.

7 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

8 Oddalając skargę wymienionym wyżej wyrokiem Sąd I instancji uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił ponadto, że sąd administracyjny związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Ustalenia uznające daną osobę winną popełnienia przestępstwa wiążą sądy administracyjne, a także organy w postępowaniu administracyjnym. W sprawie zaś bezspornym jest, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt II K 719/07 został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k., polegającego na tym, iż w okresie od stycznia 1999 r. do listopada 2001 r. i od lipca 2002 r. do października 2004 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną w ten sposób, że wszczynał awantury, w trakcie których bił ją po całym ciele, szarpał, popychał, dusił, wyzywał wulgarnymi słowami, groził zabójstwem, zastraszał samobójstwem oraz w okresie od lipca 2002 r. do lipca 2003 r. znęcał się fizycznie nad córką poprzez jej bicie, za co skazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz na karę grzywny. Zdaniem Sądu, charakter i okoliczności czynu, za popełnienie którego skazany został skarżący, uprawniały organy Policji do przyjęcia, że swoim postępowaniem stwarza on obawę użycia broni w celach określonych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę wykazującą skłonności do stosowania przemocy fizycznej i psychicznej wobec innych osób, w tym wobec najbliższych członków rodziny. Ponadto Sad zaznaczył, że czyny uzasadniające obawę, o jakiej stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie muszą mieć związku z użyciem broni, albowiem normodawca wykluczył możliwość przyznania (zachowania) broni wszystkim osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

9 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J.M. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, gdy ze stanu faktycznego sprawy oraz ze stanu prawnego opartego o obowiązujący system prawa krajowego i wspólnotowego wynika, iż zaskarżona decyzja narusza prawa skarżącego. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie.

10 Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji domagając się jej oddalenia.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

13 Uzasadniając postanowione w niej zarzuty skarżący wyraził pogląd, że "oddalając skargę Sąd nadał przymiot zgodności z prawem bezprawiu, jakiego dopuściły się organy Policji w przedmiotowej sprawie, czyniąc przepisy art. 42 ust. 3 w związku z art. 87 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej iluzorycznymi". Art. 7 Konstytucji zawiera zasadę praworządności, określając, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zaś art. 87 ust. 1 określa źródła prawa powszechnie obowiązującego na obszarze Polski. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w jaki sposób Sąd I instancji naruszył wymienione przepisy. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji przewidującego prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Skarga strony na wydane w tej sprawie decyzje administracyjne została rozpoznania przez Sąd odpowiadający wymogom z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Stawiając zaś zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji, a więc przepisu zawierającego zasadę domniemania niewinności osoby nie skazanej prawomocnym wyrokiem sądu, skarżący całkowicie pominął bezsporny w sprawie fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 23 września 2008 r. za popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. Zgodnie z przepisem art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej: p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjnym. Z przepisu tego wynika więc, iż skarżący nie może skutecznie kwestionować faktu skazania go za przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k. i wobec tego nie dotyczy go zasada domniemania niewinności z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.

14 Zgodnie z będącymi prawnymi podstawami zaskarżonej decyzji przepisami art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w czasie wszczęcia postępowania pozwolenia na broń pozbawia się osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 65 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 207 § 1 Kodeksu karnego, które w systematyce określonej tym kodeksem nie zostało zakwalifikowane do przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednakże biorąc pod uwagę charakter czynu skarżącego a więc znęcanie się w okresie kilku lat nad żoną i córką, w sposób psychiczny i fizyczny, bijąc po całym ciele, szarpiąc, popychając, dusząc, grożąc zabójstwem (jak to określił Sąd karny w treści skazującego wyroku), skarżący faktycznie popełnił przestępstwo przeciwko zdrowiu. Wśród prawnie chronionych wartości, które było naruszone czynami skarżącego, było bowiem niewątpliwie zdrowie jego żony i córki. Już więc z samego faktu skazania J.M. za zarzucone mu przestępstwo wynika, że należy on do kategorii osób wskazanych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Niezależnie od tego Sąd I instancji ocenił, iż nie tylko fakt prawomocnego skazania skarżącego ale i inne jego zachowania (wcześniejsze groźby użycia broni, wykroczenie drogowe) świadczą o tym, że przejawia on lekceważący stosunek do prawa i posiada takie negatywne cechy charakteru, które świadczą, iż może on stwarzać uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. To zaś uzasadnia pozbawienie go prawa do posiadania broni.

15 Skarga kasacyjna nie wykazała więc żadnego, zarzucanego, naruszenia przepisów – ani prawa materialnego, ani regulującego postępowanie sądowe. Dlatego podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.