Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2485/10
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2485/10Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz sędzia del. NSA Jerzy Solarski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Po 436/10 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu z zakresu nadzoru sanitarnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Po 436/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (zwany dalej WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. D. na decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej WPWIS) wydaną w przedmiocie nadzoru sanitarnego - skargę oddalił.
3 W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu (zwany dalej PPIS) decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., zgłosił sprzeciw przeciwko uruchomieniu mieszkania dla pensjonariuszy niepełnosprawnych w miejscowości P., przy ul [...] 6. Organ wskazał, że w toku oględzin 6 pokoi przeznaczonych dla 17 pensjonariuszy, 2 łazienek oraz toalety stwierdzono niezgodności w postaci:
4 - pokoje dla pensjonariuszy zostały zrealizowane niezgodnie z "Projektem
5 budowlanym zmiany sposobu użytkowania I piętra budynku mieszkalnego, na
6 mieszkanie dla pensjonariuszy niepełnosprawnych" zaopiniowanym przez
7 rzeczoznawcę ds. sanitarno higienicznych inż. A. A., gdyż nie zostały
8 wyposażone w umywalki do rąk;
9 * w pokojach brak jest wentylacji, co jest niezgodne z § 147 ust. 2 rozporządzenia
10 Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
11 powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze
12 zm., zwanego dalej rozporządzeniem);
13 * w łazienkach oraz w toalecie dla pensjonariuszy brak dostosowania do potrzeb osób
14 niepełnosprawnych, co jest niezgodne z § 86 ust. 1 i 2 rozporządzenia;
15 * brak dostosowania dla potrzeb osób niepełnosprawnych wewnętrznej komunikacji
16 pionowej, co jest niezgodne z § 54 rozporządzenia.
17 W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik B. D. zarzucił naruszenie art. 6 i 7 k.p.a., a także art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 54 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 68 ust. 5 pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 86 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.
18 Sygn. akt II OSK 2485/10
19 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., WPWIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że w toku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji ujawniono szereg nieprawidłowości wskazanych w uzasadnieniu. Ponadto do znajdującej się na zewnątrz budynku windy prowadzi pochylnia o niewłaściwym (zbyt dużym) spadku. Również osoby korzystające z windy zewnętrznej narażone są na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych, co może wpływać niekorzystnie na stan ich zdrowia. Wszystko to stanowi o naruszeniu wymogów sanitarno -higienicznych.
20 W skardze B. D., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła
21 naruszenie art. 6 i 7 k.p.a., art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 ustawy o Państwowej Inspekcji
22 Sanitarnej, w zw. § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia
23 2C02 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
24 usytuowanie, art. 68 ust. 5 pkt. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 86 ust. 1
25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków
26 technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W oparciu o te
27 zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji
28 w całości.
29 W odpowiedzi na skargę WPWIS wniósł o jej oddalenie dodatkowo podnosząc, że łazienki dla pensjonariuszy nie posiadały odpowiedniej powierzchni manewrowej, a w stosunku do planowanej liczby pensjonariuszy ilość łazienek i toalet jest zbyt mała.
30 Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił, bowiem wbrew twierdzeniom skargi pensjonat "Radosna Jesień" nie jest wyposażony w dźwig osobowy, w rozumieniu § 54 rozporządzenia. Wykładnia językowa § 54 rozporządzenia nie jest w tym zakresie jednoznaczna, w związku z czym do rozstrzygnięcia wątpliwości konieczne jest zastosowanie wykładni celowościowej. Według WSA zawarte w przytoczonym przepisie określenie "budynek opieki społecznej należy wyposażyć w dźwig osobowy", należy rozumieć jako zainstalowanie urządzenia dźwigowego umożliwiającego swobodne przemieszczanie się osób między piętrami. Warunek ten nie jest spełniony, gdy do przemieszczenia się między piętrami konieczne jest opuszczenie budynku. Celem przedmiotowej normy prawnej jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym możliwości nieskrępowanego przemieszczania się między poziomami domu opieki. Zainstalowany w pensjonacie
31 Sygn. akt II OSK 2485/10
32 dźwig naraża pensjonariuszy na oddziaływanie niekorzystnych warunków
33 atmosferycznych i nie chroni pensjonariuszy przed wiatrem, opadami deszczu
34 i śniegu. W ten sposób niektórzy pensjonariusze zostaliby pozbawieni możliwości
35 przemieszczania między poziomami przedmiotowego budynku. Wykładnia § 54
36 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że poza wyjątkiem przewidzianym w ust. 4 tego
37 paragrafu, przybudowany do budynku domu opieki społecznej szyb dźwigu
38 osobowego, na wszystkich poziomach (piętrach) musi być dostępny od wewnątrz
39 budynku tak, aby pensjonariusze mogli korzystać z dźwigu osobowego bez
40 konieczności opuszczania budynku. Także pochylnia umożliwiająca dostęp do
41 platformy dźwigu, z uwagi na zbyt duży kąt pochylenia, nie spełniała norm
42 przewidzianych w § 70 rozporządzenia. Twierdzenie skarżącego, że spadek pochylni
43 jest tak dostosowany, aby bez problemu umożliwiał dotarcie na platformę windy
44 zewnętrznej nie zmienia faktu, iż pochylnia została wykonana niezgodnie
45 z przepisami. Pomieszczenia przeznaczone dla pensjonariuszy niepełnosprawnych
46 nie spełniają wymagań sanitarnych, przewidzianych przepisami prawa. Przepis § 147
47 ust, 2 rozporządzenia wskazuje, że w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt
48 ludzi musi być zainstalowana wentylacja grawitacyjna. Wbrew projektowi
49 budowlanemu nie zapewniono w pokojach dla pensjonariuszy umywalek.
50 Prezentowane skargą stanowisko, że umywalki dostępne w dwóch łazienkach są
51 w zupełności wystarczające dla pensjonariuszy, jest nielogiczne, zważywszy,
52 że z założenia w pomieszczeniach na pierwszym piętrze pensjonatu miały między
53 innymi przebywać osoby leżące i mające znaczne problemy z poruszaniem się, dla
54 których dostęp do łazienek z pewnością byłby utrudniony lub niemożliwy. Jedynie
55 umywalka w pokoju zapewniała podopiecznym wykonanie podstawowych zabiegów
56 higienicznych. Jednocześnie WSA zauważył, że organy obu instancji w wydanych
57 decyzjach nie sprecyzowały w żaden sposób, na czym miało polegać rzekome
58 niedostosowanie łazienek i toalety do potrzeb osób niepełnosprawnych. Dopiero
59 w odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazał, na czym to niedostosowanie
60 polega. Nie wzięto tego pod uwagę, albowiem stanowiłoby to naruszenie zasady
61 reformationis in peius wyrażonej w art. 134 § 2 p.p.s.a. Brak ten jednak nie miał
62 wpływu na zasadność wniesienia sprzeciwu.
63 Sygn. akt II OSK 2485/10
64 W skardze kasacyjnej B. D., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuciła naruszenie:
65 art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.
66 z 2009 r. nr 175 poz. 1362 z późn. zm.) w związku z "art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia
67 Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim
68 powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 z późn.
69 zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się
70 w odmowie uznania osobowego dźwigu zewnętrznego, jako spełniającego wymagania
71 do obsługi osób niepełnosprawnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia i właściwe
72 zastosowanie tego przepisu powinny doprowadzić Sąd do wniosku, iż posiadanie
73 przez skarżącego nowoczesnej, w pełni przystosowanej do obsługi osób
74 niepełnosprawnych windy zewnętrznej umożliwia prowadzenie mieszkania dla
75 pensjonariuszy niepełnosprawnych na I piętrze budynku położonego w P. przy ul. [...]",
76 "art. 147 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
77 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
78 usytuowanie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się
79 w przyjęciu, iż na piętrze budynku przy ul. [...] 6 brakuje odpowiedniej wentylacji
80 dla niepełnosprawnych pensjonariuszy, podczas gdy po analizie okoliczności
81 faktycznych oraz po dokonanych oględzinach budynku organ powinien dojść do
82 wniosku, iż należyta wentylacja pomieszczeń jest w pełni zapewniona",
83 art. 68 ust. 5 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej oraz "art. 86 ust. 1 pkt 3 i 4
84 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków
85 technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną
86 wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieuwzględnieniu faktu,
87 iż na piętrze budynku znajdują się łazienki oraz ubikacje w pełni przystosowane dla
88 osób niepełnosprawnych".
89 Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie:
90 - "art. 141 ust. 4 zd. 1, art. 145 ust. 1 pkt 1 a i c oraz art. 151 ustawy - Prawo
91 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo
92 o ustroju sądów administracyjnych mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez
93 Sygn. akt II OSK 2485/10
94 niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, oraz naruszenie art. 122, art. 187 ust. 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych starań w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy i błędnym przyjęciu, iż: w pokojach dla pensjonariuszy brak jest wentylacji, budynek nie posiada odpowiedniej windy do przemieszczania pensjonariuszy łazienki oraz toalety pensjonariuszy nie są dostosowane do potrzeb niepełnosprawnych, pochylnia umożliwiająca dostęp do platformy dźwigu, z uwagi na zbyt duży kąt pochylenia, nie spełnia norm przewidzianych przepisami prawa".
95 Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy WSA celem ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, przy zasądzeniu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w poczwórnej wysokości przewidzianej przepisami prawa.
96 Zdaniem skarżącego kasacyjnie WSA nie uwzględnił naruszenia art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd pominął, że kontrolowany obiekt posiada pionową komunikację z piętrem w postaci nowoczesnej windy zewnętrznej, w pełni przystosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wskazano, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w § 54 ust. 1 i 2 unormowano, że budynek opieki zdrowotnej i społecznej należy wyposażyć w dźwig osobowy i zapewnić dojazd z poziomu terenu oraz dostęp na wszystkie kondygnacje użytkowe osobom niepełnosprawnym. W przywołanym akcie prawnym nie sprecyzowano czy istnieje wymóg posiadania windy wewnętrznej. Niezaprzeczalnym jest fakt, że skarżący kasacyjnie spełnia wskazany wymóg i umożliwia dostęp na wszystkie kondygnacje użytkowe osobom niepełnosprawnym. Spadek pochylni jest tak dostosowany, aby bez problemu umożliwiał dotarcie na platformę windy zewnętrznej, która umożliwia osobom niepełnosprawnym bezproblemowy i komfortowy dostęp na piętro budynku. Tym samym błędne jest stanowisko co do braku posiadania komunikacji pionowej
97 Sygn. akt II OSK 2485/10
98 w budynku. Przedmiotowa winda zewnętrzna spełnia wszelkie wymagania
99 przewidziane przez Urząd Dozoru Technicznego. Jako dowód wskazano decyzję
100 Urzędu Dozoru Technicznego z dnia 7 listopada 2008 r. zezwalającą na eksploatację
101 dźwigu osobowego o nr fabrycznym PP250/06/08. Wskazano także naruszenie art. 68
102 ust. 5 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 86 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia
103 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych,
104 jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie faktu,
105 że na piętrze budynku znajdują się łazienki oraz ubikacje w pełni przystosowane dla
106 osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem w budynku, na kondygnacjach
107 dostępnych dla osób niepełnosprawnych, co najmniej jedno z ogólnodostępnych
108 pomieszczeń higieniczno-sanitarnych powinno być przystosowane dla tych osób
109 przez: zainstalowanie odpowiednio przystosowanej, co najmniej jednej miski
110 ustępowej i umywalki, a także jednego natrysku, jeżeli ze względu na przeznaczenie
111 przewiduje się w budynku takie urządzenia, zainstalowanie uchwytów ułatwiających
112 korzystanie z urządzeń higieniczno-sanitarnych. Już w skardze wskazywano, że na
113 piętrze budynku pensjonatu znajdują się dwie duże łazienki, z czego obydwie
114 posiadają uchwyty i zabezpieczenia dla osób niepełnosprawnych. Kabiny prysznicowe
115 nie posiadają progów oraz są w pełni przystosowane do kąpieli dla pensjonariuszy
116 poruszających się na wózkach inwalidzkich. Ponadto umywalki dostępne w dwóch
117 łazienkach są w zupełności wystarczające dla potrzeb zamieszkujących sanitariuszy
118 /powinno być pensjonariuszy/. Odnosząc się do braku należytej wentylacji
119 pomieszczeń podkreślono fakt, iż we wszystkich pomieszczeniach zainstalowana jest
120 wentylacja, w szczególności znajduje się ona w łazience i toalecie, w formie wentylacji
121 automatycznej, uruchamianej równocześnie z włączeniem światła. Wskazano także,
122 że pokoje zaopatrzone są w nowoczesne okna, które doskonale spełniają funkcję
123 wentylacyjną. Okna te posiadają możliwości uchylania ich w różnych kierunkach, co
124 pozwala na należytą cyrkulację świeżego powietrza. W świetle powyższego, brak
125 uznania przez Sąd opisanych okoliczności stanowi naruszenie przepisów
126 postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I oraz II instancji
127 naruszył art. 122, art. 187 ust. 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez
128 niepodjęcie wszelkich niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia wszelkich
129 okoliczności sprawy, co skutkowało błędnymi wnioskami stanowiącymi podstawę
130 wydania zaskarżanych decyzji. Jak stanowi art. 147 ust. 2 rozporządzenia Ministra
131 Sygn. akt II OSK 2485/10
132 Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza. Organy poprzez wyrażenie sprzeciwu przeciwko uruchomieniu mieszkania dla niepełnosprawnych pensjonariuszy naruszyły przytoczony przepis, gdyż w analizowanym stanie faktycznym lokatorzy mają zapewnioną należytą wentylację zarówno w postaci przewodów wentylacyjnych jak i otwieranych okien. To uzasadnia twierdzenie, że Sąd dopuścił się naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 a i c u.p.s.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę, podczas gdy po analizie okoliczności sprawy Sąd winien dojść do wniosku, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji Organu II Instancji ze względu na naruszenie prawa materialnego albo ze względu na inne naruszenie przepisów postępowania. W przekonaniu skarżącej kasacyjnie, skarga została przez WSA oddalona bezzasadnie. Te błędy zaowocowały niewłaściwym uzasadnieniem, co narusza art. 141 § 4 zd. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
133 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
134 skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
135 Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
136 Na wstępie należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej błędnie w petitum skargi kasacyjnej i w uzasadnieniu oznaczył rodzaj jednostek redakcyjnych rozporządzenia, posługując się skrótem "art."; tymczasem rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
137 Sygn. akt II OSK 2485/10
138 powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem), nie dzieli się na artykuły lecz na paragrafy. Również w przypadku przepisów p.p.s.a. w sposób błędny wskazano na "ustępy". Ustawa -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi artykuły dzieli na paragrafy a nie na ustępy. Pomimo takich nieprawidłowości Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wadliwe wskazanie jednostek redakcyjnych zarówno w rozporządzeniu, jak i w ustawie procesowej, stanowi oczywistą omyłkę i zarzuty skargi kasacyjnej rozpoznał, jako dotyczące naruszenia odpowiednio § 54, § 77, § 86 i § 113 ust. 7 rozporządzenia oraz art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a.
139 Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, wobec tego w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że postępowanie sądowe nie było obarczone wadami proceduralnymi, możliwa jest ocena prawidłowości zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego.
140 W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. podniesiono zarzut naruszenia "art. 141 ust. 4 zd. 1, art. 145 ust. 1 pkt 1 a i c, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych" oraz naruszenie art. 122, art. 187 ust. 1 i art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
141 Orzekające w sprawie organy sanitarne prowadziły postępowanie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co zresztą dostrzeżone zostało w skardze, gdzie B. D., reprezentowana przez adwokata, zarzuciła naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. Nie procedowały natomiast w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej a więc nie mogły dopuścić się naruszenia tych przepisów; w konsekwencji WSA, badając legalność zaskarżonej decyzji, również nie mógł przepisów tych naruszyć. Prowadzi to do wniosku, że opisany zarzut w części dotyczącej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej, jest nieusprawiedliwiony. Jeśli chodzi o naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a więc przepisów ustrojowych, to i w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. WSA nie uchylił się bowiem od rozpoznania skargi, a dokonując oceny zaskarżonej decyzji zastosował kryterium legalności, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie to, wbrew podniesionemu zarzutowi, spełnia wymagania z art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podaje
142 Sygn. akt II OSK 2485/10
143 zarzuty podniesiony w skardze i stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, powołuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Odpowiadając wzorcowi ustawowemu pozwala na kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, a tylko w sytuacji, gdyby kontrola ta ze względu na wady uzasadnienia była niemożliwa, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. mógłby być uwzględniony /zob. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1713/10, LEX nr 746746, czy też z dnia 13 października 2011 r. sygn. II GSK 1059/10, LEX 966197/. Zatem i w tej części zarzut naruszenia przepisów postępowania jest nieusprawiedliwiony co oznacza, że dla oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego wiążący będzie stan faktyczny ustalony przez organy sanitarne, a zaakceptowany przez WSA.
144 W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. wskazano na naruszenie art. 3 ust. 3 w zw. z art. 28 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w zw. z § 54 ust. 1 i 2, § 147 ust. 2 oraz § 86 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia.
145 Nie ulega żadnej wątpliwości, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych /art. 3 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej/. Jednocześnie ustawa ta wyposaża organ sanitarny w prawo zgłoszenia sprzeciwu przeciwko uruchomieniu wybudowanego lub przebudowanego zakładu pracy lub innego obiektu budowlanego, jeżeli w toku wykonywanych czynności stwierdzone zostanie, że z powodu nieuwzględnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w obowiązujących przepisach mogłoby nastąpić zagrożenie życia lub zdrowia ludzi /art. 28 ust. 1 ustawy/. Wskazane przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej korespondują z regulacjami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm./, w szczególności z art. 56 ust. 1 pkt 2, który to przepis nakładając na inwestora obowiązek zawiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania jednocześnie wskazuje, że organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym.
146 Taki zakres uprawnień organu sanitarnego dawał podstawę do sprawdzenia przedmiotowego obiektu pod kątem spełniania wymagań higienicznych i zdrowotnych wynikających zarówno z pozwolenia na budowę, jak i przepisów rozporządzenia.
147 Sygn. akt II OSK 2485/10
148 W odniesieniu do wymogów dźwigu osobowego podzielić należy
149 zaprezentowany w zaskarżonym wyroku pogląd, że treść § 54 rozporządzenia nie
150 zawiera wyraźnego stwierdzenia czy wejście do dźwigu osobowego ma znajdować się
151 wewnątrz budynku opieki społecznej czy na zewnątrz tego budynku. Oczywistym jest
152 jednak, że wejście do widny z istoty rzeczy znajdować się winno wewnątrz a nie na
153 zewnątrz obiektu budowlanego, zwłaszcza w budynkach, w których mają przebywać
154 osoby niepełnosprawne. Funkcje budynku opieki społecznej nakazują interpretować
155 ten przepis rozporządzenia w sposób niedopuszczający możliwości zmniejszenia
156 użytkowych walorów windy. Potwierdza to § 54 ust. 3 rozporządzenia (w wyroku WSA
157 błędnie wskazano ust. 4 tego paragrafu), który warunkowo dopuszcza w przypadku
158 wbudowywania lub przybudowywania szybu dźwigowego do istniejącego budynku
159 usytuowanie drzwi przystankowych na poziomie spocznika międzypiętrowego, jeżeli
160 zostanie zapewniony dostęp do kondygnacji użytkowej osobom niepełnosprawnym.
161 Nakaz uwzględnienia przeznaczenia obiektu wypływa dla organów stosujących
162 przepisy rozporządzenia z § 193 ust. 1 rozporządzenia. Na mocy tej regulacji
163 w budynkach, o których mowa w § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia (a więc w obiektach
164 pomocy społecznej), liczbę i parametry techniczno-użytkowe dźwigów należy ustalać
165 z uwzględnieniem przeznaczenia budynku, jego wysokości oraz liczby i rodzaju
166 użytkowników. Ponadto, według art. 68 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej,
167 budynek placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym nie
168 może być obciążony barierami architektonicznymi. Usytuowanie wejścia do windy
169 poza budynkiem należy uznać za barierę architektoniczną, skoro zmusza
170 pensjonariuszy do opuszczania budynku w celu przemieszczenia się pomiędzy
171 kondygnacjami. Wobec tego wykładnia przytoczonych regulacji zaprezentowana przez
172 skarżącą kasacyjnie, nie jest prawidłowa. Również nie ma racji skarżący kasacyjnie,
173 o ile kwestionuje "błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" § 147 ust. 2
174 rozporządzenia z argumentacją, że pomieszczenia obiektu /wszystkie/ są wyposażone
175 we właściwe wentylacje. Tymczasem w pomieszczeniach, w których ze względów
176 zdrowotnych istnieje wymóg wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej /w łazienkach/,
177 brak jest takiej wentylacji, co wynika z protokołu oględzin toalet z dnia 12 kwietnia
178 2010 r. Ustalenia w tym zakresie przyjęte przez WSA w ślad za organami sanitarnymi,
179 nie zostały skutecznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
180 podważone. Zatem trafna jest konkluzja WSA, że w dniu kontroli nie wszystkie
181 10
182 Sygn. akt II OSK 2485/10
183 pomieszczenia miały zapewnioną wentylację mechaniczną lub grawitacyjną a to uprawniało twierdzenie, że budynek nie spełnia wymogu opisanego w § 147 ust. 2 rozporządzenia.
184 Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 68 ust. 5 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 86 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia. Należy przyznać rację stronie skarżącej, że z powyższych regulacji nie można wyprowadzić obowiązku wyposażenia pomieszczenia, w którym przebywają osoby niepełnosprawne i leżące, w umywalki. Jednakże wymóg taki został zawarty w zatwierdzonym przez organy architektoniczno-budowlane projekcie budowlanym zmiany sposobu użytkowania piętra mieszkalnego dla niesprawnych pensjonariuszy. Brak realizacji projektu w tym zakresie został zauważony przez organy sanitarne i zasadnie podzielony w zaskarżonym wyroku. Co się tyczy zaś § 86 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia, to WSA w końcowej części uzasadnienia przyznał, że niedostosowanie łazienek i toalety do potrzeb osób niepełnosprawnych /poza wentylacją/ nie zostało przez organy sanitarne w decyzjach uzasadnione. Dopiero na etapie odpowiedzi na skargę organ podał, na czym niedostosowanie to miało polegać. Uchybienie to, w ocenie WSA, nie miało jednak wpływu na zasadność wniesienia sprzeciwu, wobec innych uchybień, trafnie wypunktowanych przez organy sanitarne. Zatem konkluzja WSA, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego stwierdzone w toku kontroli, a także wcześniej omówione braki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, uprawniały organ inspekcji sanitarnej do zgłoszenia sprzeciwu przeciwko uruchomieniu mieszkania dla pensjonariuszy, jest prawidłowa.
185 Reasumując stwierdzić należy, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., są również nieusprawiedliwione.
186 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.
187 11
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 3
- Ustawa o pomocy społecznej, art. 28