Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., II OSK 1803/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., II OSK 1803/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Jerzy Siegień Protokolant: starszy inspektor sądowy E. M. po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/18, oddalającym skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 980/17 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli postanawia umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/18, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 980/17, w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli.

3 Pismem z [...] sierpnia 2021 r. C. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka lub skarżąca) złożyła, na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/18. Skarżąca zarzuciła nieważność z uwagi na to, że wskutek naruszenia przepisów prawa przez Sąd (tj. art. 15zzs4 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. – dalej ustawa o COVID-19] w zw. z art. 181 § 1 p.p.s.a., art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej [dalej: Konstytucja RP"] w zw. z art. 45 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., [dalej: EKPC]) została pozbawiona możliwości działania.

4 W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku NSA z 26 maja 2021 r. i ponowne rozpoznanie sprawy. Wniesiono również o przedstawienie na podstawie art. 193 Konstytucji RP Trybunałowi Konstytucyjnemu następujących pytań prawnych:

5 1. Czy art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy o COVID-19 jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, z którego wywodzona jest zasada prawidłowej legislacji, gdyż jest sformułowany w sposób niejasny, niepoprawny i nieprecyzyjny uniemożliwiając prawidłowe zdekodowanie jednoznacznej normy prawnej (w szczególności wskutek braku jasnej relacji tego przepisu względem art. 181 § 1 p.p.s.a.), podczas gdy przepis dotyczy sfery praw i wolności jednostek?

6 2. Czy art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy o COVID-19 rozumiany w ten sposób, że umożliwia odstąpienie od publicznego ogłoszenia wyroku jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 45 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC?

7 3. Czy art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy o COVID-19 rozumiany w ten sposób, że na jego podstawie sąd może skierować rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony i bez wykazania przesłanki konieczności rozpoznania sprawy i przy braku uzasadnienia niemożliwości przeprowadzenia jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 45 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC, oraz art. 14 EKPC w zw. z art. 6 ust. 1 EKPC?

8 W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego Spółka podniosła, że w postępowaniu przed NSA została poinformowana zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 9 marca 2021 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. W zarządzeniu Przewodnicząca Wydziału II jako podstawę prawną skierowania rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym powołała przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. W związku z wydaniem zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II, Spółka pismem z dnia 26 marca 2021 r. wniosła o:

9 1. wyznaczenie w sprawie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz

10 2. ewentualnie, w przypadku braku możliwości przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, o wyznaczenie terminu rozprawy po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

11 Wniosek o przeprowadzenie rozprawy nie został przez Sąd uwzględniony, natomiast początkowo na dzień 18 maja 2021 r. a następnie na 26 maja 2021 r. Sąd wyznaczył posiedzenie niejawne. Dnia 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym NSA oddalił skargę kasacyjną Spółki.

12 Zdaniem skarżącej, nieprzeprowadzenie rozprawy w sprawie wbrew żądaniu Spółki przedstawionemu we wniosku z 26 marca 2021 r. stanowi naruszenie przepisów prawa, wskutek którego skarżąca była pozbawiona możności działania, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Spółka podkreśliła, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 10 oraz art. 90 p.p.s.a., wskazują na jawność postępowania jako zasadę oraz na to, że to rozprawa stanowi podstawową formę rozpoznawania skarg. Przepisy te stanowią konkretyzację konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Również konstrukcja art. 15zzs4 ustawy o COVID-19 wskazuje na prymat rozprawy przeprowadzanej bądź to na odległość, bądź też z bezpośrednim udziałem stron. W ocenie Spółki, dopiero po nowelizacji art. 15zzs4, która weszła w życie 3 lipca 2021 r., sąd nie jest związany żądaniem strony co do przeprowadzenia rozprawy w sprawie. Zdaniem strony, nawet gdyby przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny mógł na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 skierować sprawę na posiedzenie niejawne, to i tak brak zaktualizowania się określonych w tym przepisie przesłanek sprawia, że swoim działaniem NSA naruszył ten przepis prawa. W ocenie Spółki, Sąd kasacyjny nie wykazał istnienia przesłanek, które umożliwiają przeprowadzenie posiedzenia niejawnego na podstawie tego przepisu. Doprowadziło to do całkowitego pominięcia woli skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy i to w dodatku bez należytego uzasadnienia przez Sąd pominięcia żądania strony. Zdaniem Spółki, pozbawienie jej możności działania przez arbitralne skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne oraz brak publicznego ogłoszenia wyroku narusza standardy sprawiedliwości proceduralnej, której elementem jest prawo do sądu.

13 Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o cofnięcie skargi o wznowienie postępowania i umorzenie postępowania.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Stosownie do art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy postępowaniu przed sądem pierwszej intencji, jeśli przepisy działu VII ustawy p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a.

16 W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby uznanie cofnięcia skargi o wznowienie postępowania sądowego za niedopuszczalne.

17 W związku z tym, że skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/18, została skutecznie cofnięta, Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 276 p.p.s.a.