Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2005 r., II OSK 179/05

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2005 r., II OSK 179/05

Tekst

TEZY

1 Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę /art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr), Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 40/04 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

3 Wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę T. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 16 grudnia 2003 r., wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

4 W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, co następuje:

5 Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewoda Lubelski po rozpatrzeniu skarg T. P. i M. K. do sądu administracyjnego, na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...].11.2003 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą T. K. pozwolenia na roboty budowlane – uchylił, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia T. K. pozwolenia na roboty budowlane, związane ze zmianą sposobu użytkowania sklepu na lokal gastronomiczny, w tym na wykonanie otworu drzwiowego w miejsce okna, wymianę stolarki okiennej i wykonanie schodów wewnętrznych na działce nr [...] przy ul. [...] w Lublinie.

6 W złożonej do sądu skardze na tę decyzję T. K. zakwestionowała pogląd organów, iż przeprowadzone prace budowlane nie są remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 – Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej, roboty te miały na celu odtworzyć historyczny wygląd kamienicy (...) "i zapobiec dalszej degradacji lokalu, którym włada". Wyjaśniła też, że w dniu 23.01.2003 r. zawarła z pełnomocnikiem T. P. i M. K. "porozumienie obejmujące zgodę na przeprowadzenie remontu. Zgody takiej udzielił również zarządca ustanowiony przez Sąd". Podkreśliła, że "nie wykonywała żadnych prac, które dotyczyłyby lokali władanych przez innych właścicieli, a także lokali wspólnych ". Podniosła również, że zostało naruszone jej prawo do obrony, ponieważ decyzję reformacyjną organ wydał nie zapoznając ją z argumentacją strony przeciwnej, uniemożliwiając jej odniesienie się do tej argumentacji.

7 Oddalając przedstawioną wyżej skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy Prawa budowlanego, konkretnie art. 29 i 30 stwierdził, że do wykonania remontu obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków, wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę, jest złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

8 W przypadku gdy roboty budowlane dotyczą obiektu objętego współwłasnością, oświadczenie to powinno zawierać zgodę wszystkich współwłaścicieli. Współwłaścicielami przedmiotowej kamienicy są C. B. i C. P. B., T. P., M. K. i A. J. Powyższe wynika z wpisu do księgi wieczystej. W aktach sprawy brak jest oświadczeń współwłaścicieli wyrażających taką zgodę. Nie ma również stanowiska C. B., C. P. B. lub ich następców prawnych.

9 Nadto przedmiotowy budynek, jako objęty ochroną konserwatorską (wpis do rejestru zabytków województwa lubelskiego, nr [...]) wymagał do przeprowadzenia robót uprzedniego pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie – art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.II.1962 r. o ochronie dóbr kultury i art. 36 ust. 1 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 23.07.2003 r. o ochronie zabytków (...) Dz.U. Nr 162, poz. 1568).

10 W piśmie z dnia 15.07.2003 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił T. K. pozwolenia na niektóre z robót objętych projektem tj. na prace adaptacyjne, z wyłączeniem realizacji wejścia zewnętrznego w miejsce okna, które mogłyby być uwzględnione wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli.

11 W tej sytuacji, z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli na projektowane zmiany oraz brak zgody konserwatora zabytków organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Zgoda konserwatora zabytków, wymagana w art. 32 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego, powinna być udzielona przed rozpoczęciem robót budowlanych i wydaniem pozwolenia na budowę i nie może być zastąpiona wyrażeniem pozytywnej opinii po zakończeniu robót. Stąd też nie jest trafne powoływanie się skarżącej na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z dnia 16.01.2004r. aprobujące wykonane przez nią prace w przedmiotowej kamienicy.

12 Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził też, że organ II instancji uprawniony był do dokonania "własnej oceny materiału dowodowego i wydania orzeczenia w trybie art. 38 ust. 2 cyt. ustawy o NSA".

13 W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej T. K. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia go i rozpoznania sprawy podniosła następujące zarzuty :

14 1. naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 – Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sytuacji gdy przeprowadzany remont był czynnością zwykłego zarządu i dotyczył lokalu, z którego ona wyłącznie korzysta, a także zmierzał do przywrócenia stanu zgodnego z historycznym wyglądem lokali, potrzebna była zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i to w sytuacji gdy inwestorka uzyskała stosowną zgodę od pełnomocnika znanych i żyjących współwłaścicieli jak również od zarządcy sądowego;

15 2. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23.07.2003 r. – o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez przyjęcie, że przepisy te zostały prawidłowo zastosowane. W sytuacji gdy inwestorka okazała oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością i uzyskała stosowne uzgodnienia, w szczególności zgodę konserwatora;

16 3. naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niewyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i niewskazanie powodów, dla których sąd uznał, iż organ nie naruszył art. 10 k.p.a. w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

17 W złożonej na skargę kasacyjną odpowiedzi , T. P. wniosła o jej oddalenie.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

19 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

20 Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 tego artykułu.

21 W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w cytowanym wyżej przepisie przesłanek nie zachodzi.

22 1. Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, przez niewłaściwe ich zastosowanie.

23 Tego rodzaju uchybienie sprowadza się do błędu w subsumcji polegającym na tym, że stan faktyczny ustalony w danej sprawie, błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w określonej normie prawa albo błędnie przyjęto, że nie odpowiada tej normie.

24 Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi.

25 Stosownie do obowiązującego w chwili wydania kontrolowanej decyzji brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 – Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

26 Z kolei art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie spełnienia ww. wymagań oraz tych określonych w ust. 1 i 2 ust. 35, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

27 Zgodzić należy się ze stanowiskiem wyrażonym w zakwestionowanym wyroku, że w omawianej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Zauważyć bowiem należy, że zakres prac budowlanych, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę – wykracza poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Niezbędna więc była do ich wykonania zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

28 Jest poza sporem, że inwestorka nie posiadała zgody wszystkich współwłaścicieli oraz że dwóch z nich sprzeciwiło się wykonaniu tych robót.

29 W złożonym bowiem od decyzji organu I instancji odwołaniu, T. P. i M. K. sprzeciwiły się przeprowadzeniu projektowanych robót budowlanych. W tej sytuacji należy uznać, iż skutecznie zostało podważone oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Zakwestionowanie bowiem, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana – wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę.

30 Tak więc już tylko z tej przyczyny brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 i 35 ust. 4 – Prawa budowlanego.

31 Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje w tej sytuacji trafny zarzut, że decyzją z dnia [...].07.2003 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił zezwolenia na wykonanie drzwi zewnętrznych (w miejsce okna) do lokalu w kamienicy przy ul. [...] w Lublinie.

32 2. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 – Prawa o postępowaniu prze sądami administracyjnymi, uzasadniony nieodniesieniem się sądu do naruszenia przez organ odwoławczy, wydający decyzję w trybie art. 38 ust. 2 – ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – art. 10 k.p.a.

33 Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, sąd ustosunkował się do przedstawionego wyżej zarzutu stwierdzając, iż działający w tym trybie organ, miał prawo do własnej oceny zebranego materiału dowodowego i wydania stosownego orzeczenia. Już tylko uzupełniająco należy zauważyć, że organ, który korzysta z tego szczególnego trybu nie prowadzi postępowania wyjaśniająco-dowodowego.

34 Dokonuje on wyłącznie oceny zaskarżonej decyzji w takich granicach, w jakich mógłby to uczynić sąd administracyjny. Stąd też art. 10 k.p.a. nie mógł być w tej sytuacji naruszony.

35 Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.