Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2007 r., II OSK 1736/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2007 r., II OSK 1736/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 107/06 w sprawie ze skargi M. i W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Gd 107/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. i M. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] o wymeldowaniu M. K., W. K. i D. K. z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G.

3 W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że u podstaw rozstrzygnięcia organu legło unormowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że opuszczenie lokalu w rozumieniu cytowanego przepisu musi mieć charakter dobrowolny i trwały. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący obecnie nie zamieszkują w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] została orzeczona eksmisja W. K. i M. K. z przedmiotowego lokalu, w wyniku czego Komornik Sądu Rejonowego G.-P. usunął skarżących z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G., a ich ruchomości przewiezione zostały do lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Zdaniem Sądu opuszczenie lokalu w następstwie eksmisji należy rozpatrywać jako równoznaczne z opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny i trwały, zatem nie może się ostać zarzut skarżących o braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Z zawartych w dniu [...] "zasad użytkowania lokalu", podpisanych przez skarżących wynika, że za zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zajęli oni do użytkowania lokal nr [...] przy ul. [...] w G. i zobowiązali się uiszczać opłaty z tego tytułu. Mają również nie zrealizowane jeszcze uprawnienie do lokalu socjalnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...].

5 W takiej sytuacji, zdaniem Sądu uprawniony jest pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie zamieszkują w lokalu Nr [...] przy ul. [...] w G. W ocenie Sądu została spełniona przesłanka określona w cytowanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie nie prowadzi do uzyskania lub utraty prawa własności danego lokalu, zaś meldunek ma za zadanie jedynie umożliwić organom administracji prowadzenie ewidencji ludności.

6 Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd zwrócił uwagę, iż samo zaskarżenie czynności komornika do sądu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego czy sądowo-administracyjnego, ani też przesłanki do wydania decyzji o odmowie wymeldowania. Zapis pkt 3 "zasad użytkowania lokalu" z dnia [...] może stanowić podstawę do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Dokument ten nie stanowi aktu organu administracji publicznej, zatem sąd administracyjny, mając na uwadze treść art. 3 § 2 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może orzekać w tym zakresie.

7 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. K. i W. K., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne w świetle ustalonego i przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego.

8 Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku i zasądzenie kosztów procesu według norm.

9 W ocenie skarżących nie opuścili oni lokalu przy ul. [...] w sposób dobrowolny i stały, gdyż bezsporny fakt opuszczenia przez nich tego lokalu po przeprowadzeniu czynności komorniczych związanych z eksmisją przeczy tezie o dobrowolności opuszczenia.

10 Zwrócili oni uwagę, że podejmują czynności mające na celu odzyskanie możliwości zamieszkania w spornym lokalu i w tym celu "zaskarżyli stosowną decyzje Prezydenta Miasta G., a Prokuratura w ich imieniu zaskarżyła do sądu powszechnego działania komornika". Okoliczności te świadczą o braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, którego nie może zostać uznane za mające cechy trwałości.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli zaskarżonego orzeczenia decyduje wnoszący skargę kasacyjną chyba, że zachodzi nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 cyt. ustawy przesłanek nie zaistniała. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

14 Skargę kasacyjną, jak wynika z treści art. 174 cyt. ustawy można oprzeć na dwóch podstawach: naruszeniu prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

15 Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, sprowadzający się do niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne w świetle ustalonego i przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego

16 Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust 2 ustawy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednolity pogląd, iż spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma trwały charakter. Należy oczywiście mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty.

17 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że opuszczenie przez skarżących miejsca stałego pobytu, w związku z wykonaniem przez Komornika Sądu Rejonowego G.-P. eksmisji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] uznać należy za dobrowolne w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 ustawy. Przepis ten wymaga dla wymeldowania określonej osoby z pobytu stałego w lokalu istnienia dwóch przesłanek: utraty przez tę osobę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia przez nią lokalu. Wiąże się to z faktem, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wobec tego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Obie wskazane przesłanki zostały w sprawie niniejszej spełnione.

18 W szczególności prawomocny wyrok orzekający eksmisję skarżących stanowił wystarczający dowód utraty przez nich uprawnień do przebywania w lokalu. Wyrok ten wiąże na podstawie art. 365 § 1 kpc nie tylko sąd, który go wydał, ale także inne sądy. Sąd administracyjny nie może w konsekwencji poddawać ocenie trafności tego wyroku. W świetle wyraźnej treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych sąd administracyjny nie może też uzależniać wymeldowania od okoliczności, które spowodowały wystąpienie z powództwem o eksmisję.

19 Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut dokonania przez Sąd I instancji naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.