Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., II OSK 1690/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., II OSK 1690/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 344/12, o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1188/11, w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 344/12, odrzucił skargę T. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1188/11.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że odpis wyroku z dnia 18 listopada 2011 r., wraz z uzasadnieniem został przesłany adw. M. W., pełnomocnikowi z urzędu skarżącej T. L. Od powyższego wyroku skarga kasacyjna nie została złożona i jest on prawomocny.

4 W dniu 30 stycznia 2012 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, w której wskazała, że była pozbawiona możliwości działania w toku rozprawy w dniu 18 listopada 2011 r. O treści wyroku dowiedziała się z pisma pełnomocnika z urzędu o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku.

5 Sąd Wojewódzki podniósł dalej, że zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.

6 Zdaniem Sądu niezasadne są twierdzenia skarżącej, iż została ona pozbawiona możliwości działania i należytego reprezentowania swoich praw i interesów. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu sądowym, zgodnie z jej wnioskiem został dla niej ustanowiony adwokat z urzędu, a przede wszystkim adwokatowi skarżącej został przesłany odpis wyroku wraz z uzasadnieniem.

7 Z tego też względu Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka niezbędna do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i skargę odrzucił na podstawie art. 280 p.p.s.a.

8 T. L. w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniosła o jego uchylenie w całości.

9 Sądowi I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

10 - art. 271 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku, podczas gdy w rzeczywistości podstawy wznowieniowe wskazane przez skarżącą mieszczą się w katalogu określonym w art. 271 § 2 p.p.s.a.;

11 - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi.

12 W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że Sąd winien merytorycznie rozpoznać sprawę.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

15 Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale dotyczącym wznowienia postępowania - Dział VII ustawy - można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania.

16 W niniejszej sprawie skarżąca w skardze o wznowienie postępowania podniosła, że była pozbawiona możliwości działania w toku rozprawy w dniu 18 listopada 2011 r. W uzasadnieniu wskazała, że o treści wyroku dowiedziała się z pisma pełnomocnika o niecelowości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Skarżąca wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

17 Wobec takiej treści skargi należało przyjąć, że skarga oparta została na ustawowej podstawie wznowieniowej przewidzianej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd Wojewódzki nie miał podstaw aby na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 280 p.p.s.a. odrzucić skargę o wznowienie.

18 Należy zauważyć, że na posiedzeniu niejawnym sąd wstępnie bada skargę o wznowienie postępowania pod względem formalnym. W badaniu tym sprawdza się, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Celem badania, o którym mowa w art. 280 p.p.s.a., jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Z tego powodu badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym. Na tym etapie postępowania bada się zatem dopuszczalność skargi. Rozpoznanie zasadności podstaw skargi o wznowienie postępowania następuje wyłącznie na rozprawie. W zakresie badania podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym mieści się jedynie stwierdzenie, czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia i czy odpowiada ona jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia, nie zaś to, czy podstawa ta rzeczywiście istnieje.

19 Tymczasem, jak wynika z uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, Sąd Wojewódzki w istocie dokonał oceny zasadności wskazanej w skardze podstawy wznowienia. Mianowicie Sąd stwierdził, że "niezasadne są twierdzenia skarżącej, iż została ona pozbawiona możliwości działania i należytego reprezentowania swoich praw i interesów".

20 Podkreślenia wymaga to, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania.

21 Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 905-907 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych).

22 Niezależnie od powyższego należy wskazać, że formalne badanie skargi o wznowienie było przedwczesne w sytuacji, gdy w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W zależności od wyniku postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd podejmie dalsze czynności co do skargi o wznowienie.

23 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.