Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2009 r., II OSK 148/08

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2009 r., II OSK 148/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 892/07 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 1. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r., IV SA/Wa 892/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007, nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podał następujący przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego:

3 a) Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta Otwocka obciążył M. S. kwotą 42 568,39 zł z tytułu kosztów transportu oraz utrzymania w okresie od 1 września 2005 r. do dnia 31 października 2005 r. psów, odebranych stronie czasowo na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Otwocka: nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...] i nr [...] z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] oraz kosztami leczenia tychże psów. Jako podstawę wskazano art.7 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 roku, nr 106, poz.1002 z późn. zm.).

4 b) Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Otwocka z dnia [...] grudnia 2005 r.

5 Decyzje o odebraniu psów, należących do M. S. nie zostały zaskarżone i stały się ostateczne. Część psów została umieszczona w schronisku, pozostała cześć psów, których przyjęcia odmówiły schroniska została umieszczona w tym hotelu dla zwierząt, który je przyjął. Zwierzęta zostały umieszczone w ośrodku prowadzonym przez specjalistów z dziedziny weterynarii i w szpitalu (trzy psy i jedna suka), w których zostały poddane koniecznemu fachowemu leczeniu, a w przypadkach beznadziejnych, zwierzęta zostały poddane eutanazji. W ocenie organu nie naruszono w decyzji przepisów prawa materialnego ze względu na umieszczenie części zwierząt w hotelu, skoro schroniska nie wyraziły zgody na ich przyjęcia, a przepisy ustawy o ochronie zwierząt jako nadrzędny cel ustawy nakazują organom administracji publicznej podejmowanie działań na rzecz ochrony zwierząt.

6 c) W skardze na powyższą decyzję M. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, przez bezzasadne przyjęcie, że uzasadnionym było umieszczenie 26 psów w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż zwierzęta takie mogą być przekazane jedynie schronisku dla zwierząt, w razie braku ich zgody innemu podmiotowi. Przekazanie to winno jednak nastąpić nieodpłatnie. Umieszczenie zwierząt w hotelu dla zwierząt spowodowało znaczne zawyżenie kosztów utrzymania psów w okresie wskazanym w decyzji.

7 Skarżący zarzucił również organem administracyjnym brak dokładnego wyjaśnienia sprawy (art.7 w zw. z art.77 K.p.a.) oraz niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu (art.10 K.p.a.).

8 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. IV SA/Wa 892/07 oddalił powyższą skargę.

9 W postępowaniu w sprawie obciążenia skarżącego kosztami transportu psów, ich leczenia oraz utrzymania nie ocenia się zasadności odebranie psów skarżącemu. Sprawę tę załatwiły inne ostateczne decyzje.

10 "Schroniskiem dla zwierząt" (art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt) jest każde miejsce, w którym można umieścić zwierzę nad którym znęcano się zadając mu ból lub cierpienie, w tym także —hotel dla psów. Umieszczenie w nim psów odebranych skarżącemu było uzasadnione brakiem miejsc w schroniskach dla zwierząt.

11 Prawidłowo organy administracji obciążyły skarżącego kosztami odebrania mu zwierząt. Podstawą były rachunki przedstawione przez podmioty wykonujące te czynności.

12 Brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia go powyższymi kosztami i zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy – były uchybieniami, które nie spowodowały pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu.

13 3. W skardze kasacyjnej M. S. wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w według norm przepisanych.

14 Skarga kasacyjna zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, tj. uznanie za zgodne z prawem odpłatne umieszczenie ich w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż przekazanie zwierząt może nastąpić jedynie nieodpłatnie.

15 Zwierzęta domowe powinny być przekazane w pierwszej kolejności do schroniska dla zwierząt, a w razie braku ich zgody - innemu podmiotowi. Przekazanie powinno jednak być nieodpłatne.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

17 Skarga kasacyjna zawiera tylko jeden zarzut, tj. naruszenie art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt przez jego błędną wykładnię. Sąd I instancji stanął na stanowisku (według słów skargi kasacyjnej), że zwierzęta odebrane właścicielowi mogą być odpłatnie umieszczone w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż przekazanie zwierząt może nastąpić jedynie nieodpłatnie. Skarga kasacyjna powołała się na komentarz do ustawy o ochronie zwierząt pod redakcją Wojciecha Radeckiego, (wyd. Towarzystwo Naukowe Prawa Ochrony Środowiska, Wrocław 2003, str. 48).

18 Zarzut jest nieuzasadniony i nie może być uwzględniony.

19 Sąd nie naruszył prawa materialnego (art.7 ust.4 ustawy o ochronie zwierząt) akceptując dopuszczalność wydania decyzji obciążającej skarżącego koszami odłowienia, transportu, leczenia i pobytu w miejscach do których zostały one dostarczone. Powołany przepis nie pozostawia żadnej wątpliwości na temat wyposażenia organu administracyjnego w taką kompetencję. Z tego punktu widzenia nie ma znaczenia czy zwierzęta umieszczono w schronisku czy w hotelu dla zwierząt bądź szpitalu. Gdyby było inaczej i nałożenie takiego obowiązku w ogóle nie byłoby przewidziane prawem, to należałoby stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, a nawet skarżący takie zarzutu nie podnosił w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani w skardze kasacyjnej. Bezzasadność takiego zarzutu byłaby absolutnie oczywista.

20 Nie można uznać trafności tego zarzutu również w takim przypadku, jeżeli ma być on rozumiany jako kwestionowanie dopuszczalności umieszczenia zwierząt w miejscu innym niż schronisko dla zwierząt tylko z tego względu, że pobyt zwierzęcia w hotelu dla zwierząt jest o wiele bardziej kosztowny dla byłego właściciela. Precyzyjnie wypowiedział się na ten temat Sąd I instancji i dlatego warto przytoczyć in extenso odpowiednią część uzasadnienia zaskarżonego wyroku. "Przez użyte w art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt sformułowanie schronisko dla zwierząt należy rozumieć nie tylko placówkę, która spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2004 roku, w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt (Dz.U. nr 158, poz.1657) lecz każde miejsce, w którym można umieścić zwierzę nad którym znęcano się zadając mu ból lub cierpienie. Takim miejscem jest również hotel dla psów. Umieszczenie w nim psów skarżącego było uzasadnione brakiem dla nich miejsc w schroniskach dla zwierząt. (...) To zachowanie skarżącego polegające na znęcaniu się nad zwierzętami skutkowało koniecznością podjęcia tych czynności i poniesienia w związku z tym określonych kosztów i brak jest podstaw, by koszty z tym związane ponosiło społeczeństwo."

21 Gdyby zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w skardze kasacyjnej, to należałoby uznać, że umieszczenie zwierząt w hotelach dla zwierząt w ogóle nie było dopuszczalne (mimo, że schroniska dla zwierząt nie zgodziły się ich przyjąć) tylko z tego powodu, że termin "hotel dla zwierząt" w ogóle nie został użyty w ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że trudno doszukać się naruszenia przepisów prawa materialnego w umieszczeniu w hotelu tych zwierząt, których schroniska nie zgodziły się przyjąć. Nadrzędnym celem ustawy jest ochrona zwierząt i organ administracji publicznej nie może jej zaniechać tylko dlatego, że zwiększyłby się ciężar finansowy nałożony na stronę, która swoim działaniem zmusiła organy do przejęcia od strony troski o zwierzęta.

22 Dla porządku można jedynie odnotować, że skarżący w żadnym momencie postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego nie wskazał alternatywnego miejsca pobytu zwierząt, po ich odebraniu skarżącemu.

23 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).